Składniki 

Składniki 

kultury 

kultury 

organizacyjnej

organizacyjnej

Świadome - nieświadome

Świadome - nieświadome

Artefakt
y

Normy i wartości

Założenia

Świadomość

Znaczenie

Artefakty

Artefakty

●

artefakty językowe - język, mity, 

artefakty językowe - język, mity, 

legendy

legendy

●

artefakty behawioralne - ceremonie, 

artefakty behawioralne - ceremonie, 

rytuały,

rytuały,

●

artefakty fizyczne - sztuka, 

artefakty fizyczne - sztuka, 

technologia

technologia

Normy i wartości

Normy i wartości

●

Na system wartości składają się:

Na system wartości składają się:

–

określanie celów i wartości, ku którym zmierza 

określanie celów i wartości, ku którym zmierza 

przedsiębiorstwo, za pomocą których mierzy 

przedsiębiorstwo, za pomocą których mierzy 

się sukces, 

się sukces, 

–

sposoby kontroli zachowań, wiarygodność 

sposoby kontroli zachowań, wiarygodność 

takich sposobów, stopień w jakim 

takich sposobów, stopień w jakim 

odzwierciedlają rzeczywistość,  

odzwierciedlają rzeczywistość,  

–

cechy pracowników, które należy u nich cenić, 

cechy pracowników, które należy u nich cenić, 

a także cechy, które należy lekceważyć lub 

a także cechy, które należy lekceważyć lub 

karać, 

karać, 

–

 

 

typy relacji przedsiębiorstwo - otoczenie, np. 

typy relacji przedsiębiorstwo - otoczenie, np. 

agresywne wykorzystywanie nadarzających 

agresywne wykorzystywanie nadarzających 

się okazji, odpowiedzialne negocjowanie itp.

się okazji, odpowiedzialne negocjowanie itp.

Normy i wartości

Normy i wartości

●

normy i wartości deklarowane,

normy i wartości deklarowane,

●

normy i wartości przestrzegane.

normy i wartości przestrzegane.

●

normy i wartości spisane 

normy i wartości spisane 

●

normy i wartości nie spisane

normy i wartości nie spisane

Założenia kulturowe

Założenia kulturowe

Filozoficzne i światopoglądowe 

Filozoficzne i światopoglądowe 

postulaty dotyczące ludzkiej 

postulaty dotyczące ludzkiej 

egzystencji i konkretnej organizacji. 

egzystencji i konkretnej organizacji. 

Założenia (Kluckhohn – Strodtbeck, 

Założenia (Kluckhohn – Strodtbeck, 

Schein) odnoszą się do:

Schein) odnoszą się do:

–

natury człowieka,

natury człowieka,

–

pojmowania prawdy,

pojmowania prawdy,

–

relacji międzyludzkich,

relacji międzyludzkich,

–

samej organizacji,

samej organizacji,

–

natury otoczenia,

natury otoczenia,

–

relacji organizacji z otoczeniem. 

relacji organizacji z otoczeniem. 

Jak poznać założenia?

Jak poznać założenia?

●

Tajemnicę założeń kulturowych 

Tajemnicę założeń kulturowych 

częściowo „zdradzają” obowiązujące 

częściowo „zdradzają” obowiązujące 

w firmie normy i wartości:

w firmie normy i wartości:

–

zaufanie i szacunek do ludzi -> człowiek 

zaufanie i szacunek do ludzi -> człowiek 

jest z natury istotą dobrą i zasługującą 

jest z natury istotą dobrą i zasługującą 

na zaufanie. 

na zaufanie. 

–

nieufność, podejrzliwość w stosunkach 

nieufność, podejrzliwość w stosunkach 

interpersonalnych + przepisy i kontrola 

interpersonalnych + przepisy i kontrola 

-> negatywne założenia dotyczące 

-> negatywne założenia dotyczące 

natury człowieka.

natury człowieka.

Dyer - założenia

Dyer - założenia



Abstrakcyjne pewniki - sedno 

Abstrakcyjne pewniki - sedno 

kultury

kultury



Widoczne dopiero, gdy są 

Widoczne dopiero, gdy są 

pogwałcone

pogwałcone



Są pod dużym wpływem kultury 

Są pod dużym wpływem kultury 

narodu

narodu



Bez odwołania się do nich 

Bez odwołania się do nich 

można rozminąć się z istotą 

można rozminąć się z istotą 

kultury 

kultury 



Dotyczą: natury człowieka, 

Dotyczą: natury człowieka, 

relacji międzyludzkich, 

relacji międzyludzkich, 

otoczenia

otoczenia

Dyer – założenia dotyczące 

Dyer – założenia dotyczące 

organizacji

organizacji



Wyższość organizacji nad 

Wyższość organizacji nad 

otoczeniem

otoczeniem



Wyższość otoczenia nad 

Wyższość otoczenia nad 

organizacją

organizacją



Harmonijna relacja organizacji z 

Harmonijna relacja organizacji z 

otoczeniem

otoczeniem

Dyer – założenia dotyczące 

Dyer – założenia dotyczące 

człowieka

człowieka



Dotyczą motywacji (X i Y 

Dotyczą motywacji (X i Y 

Douglasa McGregora)

Douglasa McGregora)



Zdolność do rozwoju

Zdolność do rozwoju



Stopnia sformalizowania relacji 

Stopnia sformalizowania relacji 

międzyludzkich

międzyludzkich



Poziomem współpracy i kontroli

Poziomem współpracy i kontroli

Poziomy zaprogramowania

Poziomy zaprogramowania

●

Poziom uniwersalny - obejmuje potrzeby 

Poziom uniwersalny - obejmuje potrzeby 

bezpieczeństwa, społeczne, uznania i 

bezpieczeństwa, społeczne, uznania i 

samorealizacji, i jest identyczny dla 

samorealizacji, i jest identyczny dla 

wszystkich ludzi. Geny?

wszystkich ludzi. Geny?

●

Poziom kolektywny - wspólny dla grup 

Poziom kolektywny - wspólny dla grup 

społecznych: narodów, mieszkańców 

społecznych: narodów, mieszkańców 

konkretnego regionu, przedstawicieli  

konkretnego regionu, przedstawicieli  

określonej profesji  czy organizacji, Jest 

określonej profesji  czy organizacji, Jest 

wyuczony, nabyty.

wyuczony, nabyty.

●

Poziom indywidualny  jest charakterystyczny 

Poziom indywidualny  jest charakterystyczny 

dla jednostki ludzkiej, obejmuje jej 

dla jednostki ludzkiej, obejmuje jej 

osobowość. Geny czy uczenie się?

osobowość. Geny czy uczenie się?

Poziomy kultury

Poziomy kultury

●

poziom kultury narodowej

poziom kultury narodowej

●

poziom kultury regionalnej, 

poziom kultury regionalnej, 

etnicznej, językowej

etnicznej, językowej

●

poziom kultury związany z płcią

poziom kultury związany z płcią

●

poziom kultury pokoleniowej

poziom kultury pokoleniowej

●

poziom kultury klasy społecznej 

poziom kultury klasy społecznej 

●

poziom kultury organizacyjnej 

poziom kultury organizacyjnej 

lub korporacyjnej

lub korporacyjnej

Przejawy kultury

Przejawy kultury

Bohaterowi
e

Symbol
e

Wartoś
ci

Rytuały

PRAKTYKI

Wartości idealne i realne

Wartości idealne i realne

●

W interpretowaniu deklarowanych wartości 

W interpretowaniu deklarowanych wartości 

jest istotne rozróżnienie między tym, czego 

jest istotne rozróżnienie między tym, czego 

respondenci ZYCZYLIBY SOBIE (ideał) a 

respondenci ZYCZYLIBY SOBIE (ideał) a 

CZEGO CHCĄ FAKTYCZNIE

CZEGO CHCĄ FAKTYCZNIE

 

 

(faktyczna 

(faktyczna 

rzeczywistość). 

rzeczywistość). 

●

Różnica ta tkwi w NORMACH – standardach 

Różnica ta tkwi w NORMACH – standardach 

wartości, które obowiązują w danej grupie 

wartości, które obowiązują w danej grupie 

lub kategorii ludzi. Stan idealny wyrażany 

lub kategorii ludzi. Stan idealny wyrażany 

jest w NORMACH ABSOLUTNYCH - 

jest w NORMACH ABSOLUTNYCH - 

moralności, to, czego chcemy to NORMA 

moralności, to, czego chcemy to NORMA 

STATYSTYCZNA- wybory dokonywane przez 

STATYSTYCZNA- wybory dokonywane przez 

większość.

większość.