Podstawy zachowań 

grupowych.

Angelika Lewandowska

Aleksandra Lewicka

Tomasz Łanowy

 

 

Grupa – co to takiego?

• GRUPĘ - definiuje się jako zbiór 

dwóch lub więcej osób oddziałujących 

na siebie i współzależnych, łączących 

się, aby osiągnąć określone cele.

• Każda zbiorowość ludzi może być 

przekształcona w grupę społeczną 

pod warunkiem nawiązania interakcji 

(informacyjnych, sterujących, 

emocjonalnych i sterujących).

 

 

Klasyfikacja grup.

• Grupy formalne są określone w 

strukturze organizacji i mają 

przydzielona pracę do wykonania. 

• Natomiast nieformalne grupy powstają w 

wyniku potrzeb kontaktów społecznych i 

mają charakter towarzyski. Zaspakajają 

potrzeby społeczne ich członków.

• Można dalej podzielić grupy na: 

kierowane, zadaniowe, interesów i 

koleżeńskie.

 

 

Klasyfikacja grup.

•

Grupy kierowania i zadaniowe narzucane są 

przez organizację formalną.

•

Grupa kierowania to kierownik i jego 

bezpośredni podwładni.

•

Grupa zadaniowa to nie tylko osoby podległe 

jednemu przełożonemu. Skład jej może 

wykraczać poza podporządkowanie 

służbowe.

•

Grupy interesów łączą ludzi pragnących 

osiągnąć wspólny, określony cel.

•

Grupy koleżeńskie skupiają ludzi ze 

wspólnymi cechami.

 

 

Klasyfikacja grup – 

schemat.

Grupy

Formalne

Nieformalne

Grupy

 interesów

Grupy 

koleżeńskie

Grupy 

kierowania

Grupy 

zadaniowe

 

 

Dlaczego przystępujemy do 

grup?

• Bezpieczeństwo – ludzie czują się silniejsi, 

pewniejsi siebie, są bardziej odporni na 

krytykę i groźby ze strony innych.

• Pozycja – uznanie i prestiż w 

społeczeństwie.

• Wysoka samoocena – zapewniają poczucie 

własnej wartości.

• Przynależność – grupa ma zaspokajać 

potrzeby społeczne, w tym przynależności.

• Osiągnięcie celów – w grupie łatwiej 

osiągnąć cel.

 

 

Normy.

• W grupach często funkcjonują normy, 

czyli wzorce dopuszczalnych zachowań, 

akceptowane przez członków grupy.

• Każda grupa ustanawia własny zbiór 

norm np. normy mogą określać 

odpowiedni ubiór pracownika.

• Normy służą też jako narzędzie 

wywierania wpływu na zachowanie 

jednostki.

 

 

Eksperyment Hawthorne.

• 3 serie eksperymentów nadzorowane 

przez prof. Eltona Mayo.

• Badania dowiodły m.in. że istnieje 

znaczący wpływ grupy na indywidualne 
zachowania, że normy grupowe 
skutecznie wyznaczają poziom 
indywidualnej pracy i że na wydajność 
pracy bardziej wpływają normy grupowe, 
odczucia i bezpieczeństwo niż pieniądze.

 

 

Konformizm.

• Eksperyment Salomona Ascha – wykazał 

wpływ wywierany przez grupę. 

• Grupa potrafi wywrzeć nacisk na 

członków tak, by zmieniali swoje 

postawy i zachowania dostosowując się 

do wzorców grupy.

• Jest to zjawisko negatywne. Ludzie w 

grupie boją się mieć własne zdanie, 

wyrażać je. Dodatkowo boją się o 

pozycję w grupie i przynależność do niej.

 

 

Efekt synergii.

• Efekt synergii oznacza, że efekt 

końcowy pracy całej grupy jest większy 
niż suma efektów pojedynczego 
działania jednostek.

• Zjawisko synergii jest bardziej 

zauważalne w grupach o charakterze 
formalnym.

• Synergia może mieć wymiar zarówno 

dodatni jak i ujemny.

 

 

Social loafing czyli 

próżniactwo społeczne.

• To nieświadoma tendencja do zwalniania 

tempa pracy, gdy wykonuje się ją w grupie. 

• Każdy członek grupy daje z siebie tylko część 

wysiłku, mając świadomość, że inni też dają 
tylko część siebie, swojej pracy.

• Efekt końcowy pracy grupy jest zatem niższy.
• Przyczyną może być chęć przywrócenia 

sprawiedliwości w grupie.

 

 

Rozproszona 

odpowiedzialność.

• Wraz ze wzrostem liczby ludzi w grupie, 

maleje poczucie odpowiedzialności.

• Badania amerykańskich psychologów – 

Darley i Latane dowiodły, że  

konieczność działania w kryzysowej 

sytuacji rozkłada się na ilość świadków.

• Gdy jesteśmy w większej grupie ludzi, 

stajemy bardziej anonimowi, 

pozwalamy na zachowania niemoralne.

 

 

Myślenie grupowe.

• Zjawisko polegające na dominacji 

normy zgodności poglądów członków 
grupy nad realistyczną oceną różnych 
możliwych kierunków działania i nad 
otwartym przedstawianiem odmiennego 
zdania, poglądów mniejszości albo 
niepopularnych punktów widzenia.

• Nie wszystkie grupy są narażenie na 

myślenie grupowe.

 

 

Myślenie grupowe – 

przejawy.

• Członkowie grupy chcą wykazać że 

istnieją ukryte powody sprzeciwów 

wyrażanych wobec przyjętych założeń.

• Wywiera się nacisk na tych, którzy 

wysuwają wątpliwości, by przyjęli dane 

rozwiązanie.

• Sceptycy często nie wyrażają swoich 

zastrzeżeń.

• Milczenie interpretuje się jako głos 

poparcia dla rozwiązania.

 

 

 

Myślenie grupowe – 

konsekwencje.

• Myślenie grupowe oznacza m.in. 

obniżenie sprawności umysłowej 
osoby, osłabienie weryfikowania 
rzeczywistości lub jej ocen 
moralnych w wyniku nacisków grupy.

• Dla organizacji może to oznaczać 

spadek racjonalności decyzji i 
efektywności działania.

 

 

Myślenie grupowe – 

możliwość występowania.

• Zwartość grupy.
• Zachowania przywódcy.
• Izolacja od otoczenia.
• Presja czasu.
• Zaniechanie stosowania 

metodycznych procedur 
podejmowania decyzji.

 

 

Polaryzacja grupowa.

• Występują różnice między decyzjami 

podejmowanymi przez jednostkę i grupę.

• Niekiedy decyzje grupowe są 

ostrożniejsze niż indywidualne.

• Częściej występuje jednak przesunięcie 

w stronę większego ryzyka.

• Polaryzację można traktować jako 

szczególny przypadek myślenia 
grupowego.

 

 

Polaryzacja grupowa.

• Decyzja grupy stanowi odbicie 

normy grupowej dominującej w 
trakcie jej podejmowania, 
rozwijającej się podczas dyskusji.

• To w jakim kierunku nastąpi 

przesunięcie, zależy od normy 
obowiązującej przed dyskusją.

 

 

Polaryzacja grupowa - 

wyjaśnienia.

• Dyskusja prowadzi do lepszego wzajemnego 

poznania się członków grupy. Z upływem 
czasu stają się śmielsi i odważniejsi.

• Przesunięcie w stronę większego ryzyka ma 

związek z rozproszeniem 
odpowiedzialności. Decyzje grupowe 
uwalniają członków od odpowiedzialności 
za ostateczny wybór dokonany przez grupę.

 

 

Dziękujemy za uwagę.