background image

 

 

Pośrednie instrumenty 
realizacji ekonomicznych 
funkcji państwa

Polityka monetarna

background image

 

 

System bankowy

Podaż pieniądza

Popyt na pieniądz

Równowaga na rynku pieniężnym

background image

 

 

Pieniądz i jego funkcji

Towar będący powszechnym 

ekwiwalentem, którego zdolność do 

zapłaty jest nieograniczona

Funkcje:

1.

miernik wartości

2.

środek wymiany

3.

środek płatniczy

4.

środek tezauryzacji

5.

pieniądz światowy

background image

 

 

System bankowy – historia 

powstania

Złotnicy

-

przechowywanie depozytów w 
złocie – sprzedawca towarów 
otrzymywał list, w którym 
przenoszono prawo własności do 
złota przechowywanego przez 
złotnika, co znacznie usprawniło 
system płatności

background image

 

 

System bankowy – historia 

powstania c.d.

- udzielanie kredytu z przyjętych 

depozytów w złocie – założenie, 
że wszyscy właściciele depozytów 
nie zażądają zwrotu złota 
jednocześnie

background image

 

 

Rezerwy – jest to ilość złota do 
natychmiastowej dyspozycji i 
mająca służyć zaspokojeniu 
zapotrzebowania właścicieli 
wkładów

Stopa rezerw – jest to stosunek 
rezerw do wkładów

background image

 

 

Tradycyjny złotnik utrzymywał 

stopę rezerw na poziomie 100 %

Złotnik-bankier – stopa rezerw 

poniżej 100 % 

-

im więcej kredytów udzielał złotnik, 

tym stopa rezerw była niższa; 

-

większe zyski, ale i większe ryzyko

background image

 

 

Panika finansowa

Jest to samospełniająca się prognoza

Jeśli właściciele wkładów dojdą do 

wniosku, że bank udzielił za dużo kredytów 

i nie będzie zdolny do wypłacenia 

pieniędzy posiadaczom wkładów, wpadają 

w popłoch i chcą (przed innymi) wypłacić 

swoje pieniądze – tym samym sprawiają, 

że bank rzeczywiście nie jest w stanie 

wypłacić pieniędzy i będzie musiał ogłosić 

bankructwo

background image

 

 

Zapobieganie 

niekontrolowanym falom 

paniki

bank centralny wspiera działalność 

banków komercyjnych i udziela im 

pożyczek w okresach 

przejściowych kłopotów

background image

 

 

Współczesny system 
bankowy

Złotnik – historyczny przykład 
pośrednika finansowego

Pośrednik finansowy – instytucja, 
która jest łącznikiem w kontaktach 
pomiędzy kredytodawcami i 
kredytobiorcami

background image

 

 

Współczesny system 

bankowy c.d.

System dwustopniowy:

1.

Banki komercyjne

2.

Bank centralny

background image

 

 

Współczesny system 

bankowy c.d.

Bank komercyjny – pośrednik 
finansowy  nastawiony na zysk, który 
posiada 

licencję na prowadzenie 

działalności  polegającej na 
przyjmowaniu depozytów i  udzielaniu 
kredytów

Źródło zysku – różnica między 
oprocentowaniem kredytów, a 
oprocentowaniem depozytów

background image

 

 

Ekonomiczna funkcja 
banków

Przekształcanie pożyczek 
udzielanych bankowi przez 
gospodarstwa domowe w kredyty 
bankowe udzielane szerokiej grupie 
podmiotów:

-

rządowi

-

przedsiębiorstwom

-

osobom prywatnym

background image

 

 

Ekonomiczna funkcja 
banków

dzięki  wyspecjalizowanej 

wiedzy i doświadczeniu

co sprzyja optymalnej alokacji 

środków pieniężnych

background image

 

 

Podstawowe funkcje 
banków

Przyjmowanie zwrotnych wkładów 

pieniężnych w zamian za odsetki

Świadczenie usług finansowych 

związanych z obiegiem pieniądza 

jako środka cyrkulacji i środka 

płatniczego

Udzielanie kredytów dla 

przedsiębiorstw i osób fizycznych

Kreacja pieniądza

background image

 

 

Operacje bankowe

Aktywne

Pasywne

Pośredniczące

background image

 

 

Działalność bankowa oparta 
jest na zasadzie rezerw 
gotówkowych

Sztuka kierowania bankiem polega m.in. 

na umiejętnym wyborze optymalnej 

struktury aktywów, czyli proporcji, w 

jakich powinno się utrzymywać 

płynne aktywa (gotówka, weksle, 

kredyty krótkoterminowe) oraz 

aktywa o niższym stopniu płynności 

(np. kredyty długoterminowe), ale 

przynoszące wyższe odsetki

background image

 

 

Kreacja pieniądza przez 
banki

Podaż pieniądza – ilość pieniądza 

wprowadzonego do obiegu

Podlega ona regulacji państwa, które ma 

wpływ na wielkość emisji pieniądza, 
formy, w jakich pieniądz jest 
emitowany oraz cele, które dzięki 
kolejnym emisjom zamierza się 
osiągnąć

background image

 

 

Agregaty pieniężne o 

różnym stopniu płynności

Wielka Brytania (M0,M1,M2,M3,M4,M5)

M0 – baza monetarna („pieniądz wielkiej 

mocy”), obejmuje gotówkę w obiegu 
oraz rezerwy systemu bankowego

M1 – obejmuje gotówkę w obiegu oraz 

wkłady bankowe na żądanie sektora 
prywatnego (tzw. pieniądz sensu 
stricto)

background image

 

 

Agregaty pieniężne c.d.

M2 – obejmuje aktywa zawarte w M1 

oraz część wkładów terminowych, tzw. 
wkłady handlowe przeznaczone na 
pokrycie wydatków przewidywanych w 
przyszłości

M3 - obejmuje aktywa zawarte w M2 

oraz wkłady terminowe sektora 
prywatnego i całość wkładów sektora 
publicznego

background image

 

 

Agregaty pieniężne c.d.

M4 - obejmuje aktywa zawarte w 

M3 oraz wkłady i udziały 
towarzystw ubezpieczeniowych 
oraz inne wkłady oprocentowane

M5 - obejmuje aktywa zawarte w M4 

oraz inne instrumenty rynku 
pieniężnego tj. papiery 
wartościowe

background image

 

 

Quasi-pieniądz

Różne aktywa np. wkłady 

terminowe, które mimo, że nie 
pełnią funkcji środka płatniczego 
mogą być stosunkowo łatwo na 
pieniądz zamieniane

background image

 

 

Agregaty pieniężne c.d.

Polska (M1, M2)

M1 – obejmuje pieniądz gotówkowy w 

obiegu, depozyty złotowe (na żądanie i 
oszczędnościowe) gospodarstw 
domowych oraz depozyty a vista 
przedsiębiorstw

M2 – obejmuje M1 oraz depozyty terminowe 

gospodarstw domowych i przedsiębiorstw

background image

 

 

Kreacja pieniądza

Odbywa się poprzez stwarzanie 
możliwości przekraczania stanu 
konta i tworzenie wkładów na 
żądanie o wartości 
przewyższającej poziom rezerw 
gotówkowych zgromadzonych w 
bankach

background image

 

 

Mechanizm kreacji 

pieniądza bankowego

Bank 

komercyjn

y

Depozyt

 Rezerwa 

obowiązkow

a

Udzielone 

kredyt

y

1

100

10

90

2

90

9

81

.

.

.

System 

bankowy

1000

100

900 zł

background image

 

 

W celu ograniczenia niebezpieczeństwa 

niewypłacalności banków i 

zwiększenia zaufania społeczeństwa 

do systemu bankowego – działalność 

banków komercyjnych jest 

regulowana przez państwo za 

pośrednictwem banku centralnego -

Stopa rezerw obowiązkowych

background image

 

 

Współczynnik kreacji 

depozytów

Ile razy zwiększy się suma 
depozytów bankowych w wyniku 
pojawienia się depozytu pierwotnego

dp

 = 

Zro

1

background image

 

 

Współczynnik kreacji 

depozytów c.d.

Formuła współczynnika kreacji 

depozytów oparta jest na 
założeniu, że banki komercyjne 
utrzymują rezerwy na poziomie 
rezerw obowiązkowych oraz że 
uzyskane kredyty w całości 
przekształcane są w depozyty 
bankowe

background image

 

 

Współczynnik kreacji 

depozytów c.d.

W rzeczywistości – współczynnik 
kreacji depozytów jest niższy, 
gdyż:

1.

stopa rezerw utrzymywanych 
przez banki jest wyższa od stopy 
rezerw obowiązkowych

2.

tylko część uzyskanych kredytów 
wraca do systemu bankowego

background image

 

 

Mnożnik pieniężny

Stosunek podaży 
pieniądza do 
bazy monetarnej

m

m

 = 

Bm

M

background image

 

 

Mnożnik pieniężny c.d.

m

m

 = 

Zr

Um

Um

1

background image

 

 

Mnożnik pieniężny c.d.

U

m

 – stopa ubytku gotówki z systemu 

bankowego (stosunek gotówki w 
obiegu do wkładów na żądanie)

Z

r

 – stopa całkowitych rezerw 

banków (stosunek całkowitych 
rezerw banków do depozytów)

background image

 

 

Jeśli U

m

 = 0 oraz Z

r

 Z

ro

, to

m

= k

dp

background image

 

 

Czynniki decydujące o 

wysokości mnożnika

1.

Planowana przez banki stopa 
rezerw gotówkowych

2.

Planowany stosunek gotówki w 
obiegu w sektorze 
pozabankowym do całkowitej 
wartości wkładów w bankach

background image

 

 

Czynniki decydujące o 

wysokości mnożnika c.d.

Im niższa zamierzona stopa 
rezerw gotówkowych, tym większa 
będzie podaż pieniądza (M1)

Im niższy planowany stosunek 
gotówki w obiegu do wkładów w 
bankach, tym większa będzie 
podaż pieniądza (M1)

background image

 

 

Bank centralny

Funkcje banku centralnego:

1.

Bank emisyjny

2.

Bank banków

3.

Bank państwa

background image

 

 

Bank emisyjny

Posiada wyłączność na emisję znaku 

pieniężnego obowiązującego na obszarze 

danego kraju

NBP określa wielkość emisji oraz moment 

wprowadzenia pieniądza gotówkowego 

do obiegu, za którego płynność 

odpowiada.

Ponadto, NBP organizuje obieg pieniężny i 

reguluje ilość pieniądza w obiegu.

background image

 

 

Bank banków

zaopatruje banki komercyjne w 

pieniądz gotówkowy,

reguluje rezerwy tych banków

udziela pożyczek bankom 

komercyjnym (jest kredytodawcą 

ostatniej instancji)

pełni funkcje nadzorcze w stosunku 

do banków komercyjnych

background image

 

 

Bank banków c.d.

NBP:

1.

organizuje system rozliczeń 
pieniężnych,

2.

prowadzi bieżące rachunki 
międzybankowe,

3.

aktywnie uczestniczy w 
międzybankowym rynku 
pieniężnym,

background image

 

 

Bank banków c.d.

4. sprawuje kontrolę nad działalnością 

banków komercyjnych, a w szczególności 
nad przestrzeganiem przepisów prawa 
bankowego (funkcja nadzorcza)

5. pełni funkcje regulacyjne, które mają na 

celu zapewnienie bezpieczeństwa 
banków i zgromadzonych w nich 
wkładów pieniężnych oraz zachowania 
płynności w systemie bankowym

background image

 

 

Bank państwa

prowadzi rozliczenia z rządem

obsługuje budżet państwa

prowadzi rachunki bankowe rządu 
i centralnych instytucji 
państwowych oraz realizuje ich 
zlecenia

utrzymuje rezerwę państwową

background image

 

 

Zadania banku 
centralnego (NBP)

Podstawowym celem działalności 
NBP (zgodnie z ustawą) jest 
utrzymanie stabilnego poziomu 
cen oraz umacnianie polskiego 
pieniądza.

background image

 

 

Cel ten jest osiągany 
poprzez:

1.

Kształtowanie i realizację polityki 
pieniężnej

2.

Tworzenie warunków instytucjonalnych 
dla zapewnienia niezbędnego poziomu 
bezpieczeństwa finansowego i 
stabilności sektora bankowego

3.

Regulowanie zasad i mechanizmów w 
celu zapewnienia płynności rozliczeń 
pieniężnych w gospodarce

background image

 

 

Relacja banku centralnego 

i rządu

1. Niezależność banku centralnego od 

rządu – bank samodzielnie ustala 
cele swojej działalności. 
Podstawowym celem jest wówczas 
stabilność cen

Najbardziej niezależne banki: niemiecki, 

szwajcarski, amerykański, japoński, 
kanadyjski, belgijski i holenderski

background image

 

 

Relacja banku centralnego 

i rządu c.d.

2. Zależność banku centralnego od 

rządu – rząd określa kierunki polityki 
banku, która powinna wspomagać 
rządową politykę gospodarczą bez 
względu na konsekwencje inflacyjne

np. bank Francji, Anglii, Hiszpanii, 

Portugalii, Grecji, Austrii i Nowej 
Zelandii

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce

29 stycznia 1828 r. – powstaje Bank 

Polski, któremu podlega mennica

1830 r. – pierwszy banknot BP w 

obiegu

Powstanie listopadowe – likwidacja 

autonomii Królestwa Polskiego

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

1842 r. – wprowadzono do obiegu 

ruble i kopiejki, a bilety Banku 
opatrzono dodatkowym napisem w 
j. rosyjskim

1860 r. – utworzenie rosyjskiego 

Banku 

Państwowego

1870 r. – odebranie przywileju 

emisyjnego Bankowi Polskiemu

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

1885 r. – przekształcenie Banku 

Polskiego w kantor 

rosyjskiego 

Banku Państwowego

1916 r. – powstanie Polskiej Krajowej 

Kasy 

Pożyczkowej jako nowej 

instytucji 

emisyjnej

Marka polska – stała się pełnoprawnym 

środkiem płatniczym, wymienialnym na 
waluty państw zaborczych

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

Listopad 1918 r. – uzyskanie 

niepodległości rodzi konieczność 

powołania banku centralnego 

państwa

 28 lutego 1919 r. – na mocy ustawy, 

przyszłej polskiej jednostce 

pieniężnej nadano nazwę złoty

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

11 stycznia 1924 r. – ustawa „O naprawie 

skarbu państwa i reformie walutowej”, 
która przewidywała m.in.:

-

wprowadzenie nowego systemu 
pieniężnego opartego na 
monometalizmie złotym,

-

powołanie do życia banku emisyjnego 
na mocy specjalnego statutu, jako 
banku akcyjnego z udziałem państwa.

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

28 kwietnia 1924 r. – rozpoczęcie 

działalności Banku Polskiego 
S.A.

7 stycznia 1952 r. – formalna 

likwidacja 

Banku Polskiego 

S.A.

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

15 stycznia 1945 r.- powołanie 

Narodowego Banku Polski 

posiadającego wyłączne prawo 

emisji złotego

NBP był jednak uzależniony od 

resortu finansów, rządu i ośrodka 

decyzyjnego (kierownictwa partii 

komunistycznej)

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

Od 1948 r. zadaniem NBP było:

1.

regulowanie emisji pieniądza,

2.

uruchamianie kredytów na odbudowę 

gospodarki,

3.

bezpośrednie finansowanie przemysłu 

zgodnie z państwowymi planami 

gospodarczo-finansowymi,

4.

określanie działalności całego 

systemu kredytowego na podstawie 

planowania kredytowego.

background image

 

 

Historia bankowości 

centralnej w Polsce c.d.

W nowym ustroju (od 1948 r. do procesu 

transformacji polityczno-gospodarczej) NBP 
był bankiem obsługującym finansowanie 
gospodarki centralnie planowanej.

Wraz z transformacją rozpoczęto budowę 

dwuszczeblowego systemu bankowego, 
składającego się z banku centralnego i 
sieci banków komercyjnych.

background image

 

 

W gospodarce rynkowej bank 

centralny pełni funkcje 
makroekonomiczne i o 
charakterze systemowym oraz nie 
uczestniczy w bezpośrednim 
świadczeniu usług na rzecz 
podmiotów niefinansowych (czym 
zajmują się banki komercyjne)

background image

 

 

Organy NBP

Prezes

Rada Polityki Pieniężnej

Zarząd

background image

 

 

Rada polityki pieniężnej

Zgodnie z art. 227 ust. 2 
Konstytucji Rzeczypospolitej 
Polskiej oraz art. 6 Ustawy o 
Narodowym Banku Polskim

Rada Polityki Pieniężnej jest 
organem NBP

Ukształtowała się w dniu 17 lutego 
1998 r.

background image

 

 

Skład RPP  

(powoływany na 6 lat)

Przewodniczący Rady, którym jest 
Prezes NBP

9 członków, powoływanych w 
równej liczbie przez Prezydenta 
RP, Sejm i Senat

background image

 

 

Skład RPP (10.01.2007)

Przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej

Prezes NBP – Sławomir Skrzypek

Członkowie Rady Polityki Pieniężnej 

Jan Czekaj 

Dariusz Filar

Stanisław Nieckarz 

Marian Noga 

Stanisław Owsiak 

Mirosław Pietrewicz 

Andrzej Sławiński

Halina Wasilewska-Trenkner

Andrzej Wojtyna

background image

 

 

Zadania RPP

Zgodnie z art. 12 Ustawy o NBP, RPP:

ustala corocznie założenia polityki pieniężnej 

i przedkłada je do wiadomości Sejmowi 

równocześnie z przedłożeniem przez Radę 

Ministrów projektu ustawy budżetowej, 

składa Sejmowi sprawozdanie z wykonania 

założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 

miesięcy od zakończenia roku budżetowego, 

ustala wysokość stóp procentowych NBP, 

ustala zasady i stopy rezerwy obowiązkowej 

banków,

background image

 

 

Zadania RPP c.d.

określa górne granice zobowiązań 

wynikających z zaciągania przez NBP 

pożyczek i kredytów w zagranicznych 

instytucjach bankowych i finansowych, 

zatwierdza plan finansowy NBP oraz 

sprawozdanie z działalności NBP, 

przyjmuje roczne sprawozdanie 

finansowe NBP, 

ustala zasady operacji otwartego rynku.

background image

 

 

Instrumenty oddziaływania 

banku centralnego na podaż 

pieniądza

Stopa rezerw obowiązkowych

Stopa redyskontowa

Operacje otwartego rynku

background image

 

 

Stopa rezerw 
obowiązkowych

Stosunek rezerw w gotówce w 
kasie banku i rezerw w banku 
centralnym do ogólnej sumy 
wkładów zgromadzonych w banku

Po raz pierwszy wprowadzony w 
Stanach Zjednoczonych w 1933 r.

background image

 

 

Instrument ten służy:

1.

Zapewnieniu wypłacalności 
banków komercyjnych i 
utrzymaniu płynności finansowej

2.

Regulowaniu podaży pieniądza w 
gospodarce przez kontrolowanie 
zdolności kreowania pieniądza 
bankowego przez banki 
komercyjne

background image

 

 

Podwyższenie stopy rezerw 

obowiązkowych:

Ogranicza możliwości ekspansji 

kredytowej banków

Obniża potencjalne zyski banków 

komercyjnych (obniżenie rozmiarów 

kredytu)

Mobilizuje banki do ściągania 

wierzytelności od dłużników

Zachęca banki do sprzedaży papierów 

wartościowych w celu uzupełnienia 

rezerw obowiązkowych

background image

 

 

Skutki makroekonomiczne

Obniżenie mnożnika pieniężnego i 

zmniejszenie podaży pieniądza w 

gospodarce (zmniejszenie rozmiarów 

udzielanych kredytów i wzrost kosztu 

kredytu)

Zmniejszenie dopływu pieniądza do 

przedsiębiorstw i gospodarstw domowych 

powoduje ograniczenie wydatków 

inwestycyjnych i konsumpcyjnych

Spadek aktywności gospodarczej

background image

 

 

Stopa rezerw 

obowiązkowych NBP

obowiązuje Od 31.10.2003

3,5 %

Oprocentowanie środków rezerwy 

obowiązkowej (od 01.05.2004)

0,9 % 

(stopy redyskontowej weksli)

background image

 

 

Stopa redyskontowa

Jest to stopa procentowa 
pobierana przez bank centralny 
od pożyczek udzielanych bankom 
komercyjnym pod zastaw 
poprzednio przez  
zdyskontowanych weksli lub 
innych papierów wartościowych

background image

 

 

Stopa redyskontowa c.d.

Jej wysokość wpływa na wysokość 
pożyczek zaciąganych przez banki 
komercyjne w banku centralnym

background image

 

 

Wzrost stopy 
redyskontowej

Zmniejsza wartość redyskontowanych 
weksli i podnosi koszt kredytu

Prowadzi do spadku rezerw banków 
komercyjnych

Prowadzi do ograniczania działalności 
kredytowej banków i zmniejszenia 
podaży pieniądza w gospodarce

background image

 

 

Stopy procentowe NBP 
(02.2008/27.03.2008)

Stopa referencyjna  5,50/5,75 %

Stopa lombardowa  7,00/7,25 %

Stopa depozytowa  4,00/4,25 %

Stopa redyskontowa weksli 

5,75/6,00 %

background image

 

 

Stopy procentowe EBC 

(04.2008)

Stopa kredytu refinansowego 4,00 
%

Stopa depozytowa

   3,00 %

Stopa pożyczek udzielanych 
bankom komercyjnym 

  

  5,0 %

background image

 

 

Operacje otwartego rynku

Sprzedaż lub skup papierów 
wartościowych (przeważnie państwowych) 
przez bank centralny na otwartym rynku

Instrument ten ma charakter 
bezpośredniego oddziaływania banku 
centralnego na podaż pieniądza, jest 
stosunkowo elastycznym i skutecznym 
instrumentem polityki pieniężnej

background image

 

 

Warunek efektywnego 

działania operacji otwartego 

rynku:

Istnienie rozbudowanego i 

chłonnego rynku, na którym 

papiery wartościowe oferowane 

przez bank centralny mogą być 

kupowane i sprzedawane

background image

 

 

Wpływ operacji otwartego 

rynku na podaż pieniądza

Sprzedaż papierów 
wartościowych – prowadzi do 
zmniejszenia podaży pieniądza

Skup papierów wartościowych – 
prowadzi do zwiększenia podaży 
pieniądza

background image

 

 

Polityka monetarna

Ekspansywna

Restrykcyjna

background image

 

 

Ekspansywna polityka 

monetarna

Polega na:

1.

obniżaniu stopy rezerw 
obowiązkowych

2.

obniżaniu stopy redyskontowej

3.

skupie papierów wartościowych

background image

 

 

Ekspansywna polityka 

monetarna c.d.

Ma na celu:

1.

zwiększenie podaży pieniądza

2.

zwiększenie płynności banków 
komercyjnych

3.

pobudzenie aktywności 
podmiotów gospodarczych

background image

 

 

Restrykcyjna polityka 

monetarna

Polega na:

1.

podniesieniu stopy rezerw 
obowiązkowych

2.

podniesieniu stopy 
redyskontowej

3.

sprzedaży papierów 
wartościowych

background image

 

 

Restrykcyjna polityka 

monetarna c.d.

Ma na celu:

1.

zmniejszenie podaży pieniądza

2.

zmniejszenie płynności banków 
komercyjnych

3.

zmniejszenie aktywności 
podmiotów gospodarczych

background image

 

 

Popyt na pieniądz

Jest to ilość pieniądza, na jaką 
istnieje zapotrzebowanie 
zgłaszane przez podmioty 
gospodarcze

Najczęściej: gotówka w obiegu 
oraz depozyty a vista

background image

 

 

Popyt na pieniądz c.d.

Wiąże się z:

obsługą procesów cyrkulacji dóbr

rachunkiem ekonomicznym 

prowadzonym przez podmioty 

gospodarcze związanym z realizacją 

pewnych płatności i operacji,

przewidywaniami i zachowaniami 

ludzi (w tym ich skłonnością do 

spekulacji)

background image

 

 

Czynniki kształtujące 

popyt na pieniądz

Wielkość produkcji

Liczba zawieranych transakcji

Przeciętny poziom cen towarów i 
usług

Nominalna i realna stopa procentowa

Koszt posiadania pieniądza

Koszt zamiany jednych aktywów na 
inne

background image

 

 

Motywy zgłaszania popytu 

na pieniądz wg J.M. 

Keynesa

Motyw transakcyjny

Motyw przezornościowy

Motyw spekulacyjny

background image

 

 

Popyt transakcyjny

Wiąże się z posiadaniem pieniądza w celu 
realizacji przewidywanych zakupów 
towarów i usług

Motyw transakcyjny odzwierciedla fakt 
niedoskonałej synchronizacji wpływów i 
wydatków w czasie (odstęp w czasie 
między uzyskaniem wpływów i dokonaniem 
następujących po nich zakupów)

background image

 

 

Popyt przezornościowy

Wiąże posiadaniem pieniądza w 
celu realizacji nieoczekiwanych 
transakcji, których dokładnego 
rodzaju nie jesteśmy w stanie 
przewidzieć

Niepewność może dotyczyć 
zarówno dochodów, jak i 
wydatków

background image

 

 

Popyt transakcyjny i 

przezornościowy

Wyjaśniają popyt na pieniądz w 
jego roli środka cyrkulacji i środka 
płatniczego

Są one funkcją nominalnego 
dochodu narodowego

background image

 

 

Popyt spekulacyjny

Wiąże się z posiadaniem 
pieniądza w nadziei na przyszłe 
dochody wynikające ze spadku 
cen alternatywnych w stosunku 
do pieniądza aktywów oraz innych 
ewentualnych okazji do 
korzystnych lokat

background image

 

 

Popyt spekulacyjny c.d.

Wyjaśnia popyt na pieniądz w 
jego roli środka przechowywania 
bogactwa

Pomiędzy spekulacyjny popytem 
na pieniądz i stopą procentową 
występuje odwrotna zależność

background image

 

 

Łączny popyt na pieniądz

rośnie, gdy:

1.

Rośnie nominalny dochód narodowy

2.

Maleje nominalna stopa procentowa

J.M. Keynes określał popyt na pieniądz 

jako preferencję płynności – czyli 

skłonność do utrzymywania 

aktywów w formie płynnej

background image

 

 

Koncepcje 
monetarystyczne

Pieniądz jest jedną z wielu form 
przechowywania bogactwa

Czynniki wpływające na popyt na 
pieniądz:

1.

Całkowite bogactwo

2.

Oczekiwane stopy zwrotu

background image

 

 

Całkowite bogactwo

Łączne bogactwo, jakim dysponują ludzie, 
łącznie z kapitałem ludzkim, mierzone tzw. 
dochodem permanentnym – wartość 
bieżąca oczekiwanego strumienia 
dochodów z zasobów bogactwa ludzkiego i 
rzeczowego w bardzo długim okresie

im większe bogactwo, tym większy popyt 
na pieniądz

background image

 

 

Oczekiwane stopy zwrotu

Dotyczą różnych form aktywów

Im wyższe stopy zwrotu, 
wyrażające alternatywny koszt 
trzymania pieniądza, tym 
mniejszy popyt na pieniądz

background image

 

 

Równowaga na rynku 

pieniężnym

Istnieje wówczas, gdy 

zapotrzebowanie na pieniądz jest 

równe wielkości podaży pieniądza

background image

 

 

Równowaga na rynku 

pieniężnym – ilustracja 

graficzna

Zasoby 
pieniądza

M

D

M

r

e

background image

 

 

Decyzje ludności o 

deponowaniu oszczędności w 

bankach

Porównanie wysokości stopy 
procentowej ze stopą inflacji

Dodatnia realna stopa 

procentowa

Ujemna realna stopa procentowa

background image

 

 

System bankowy w Polsce 

(koniec lipca 2007 r.)

51 banków komercyjnych w 
większości, bądź w całości 
sprywatyzowane (kapitał 
zakładowy – 13.592 mln zł)

584 banki spółdzielcze - głównie 
małe i działające na lokalnych 
rynkach (fundusz udziałowy – 570 
mln zł)

background image

 

 

System bankowy w Polsce – 
struktura własnościowa 
(2007r.)

Inwestorzy zagraniczni

Skarb Państwa

Państwowe osoby prawne

Udziałowcy banków 
spółdzielczych

Pozostałe podmioty krajowe

Drobni akcjonariusze

70%
11,1%
2,2%

4,2%
12,2%
13,3%


Document Outline