Organizacja pamięci

Systemy i procesy

 

 

Sposoby ujmowania 

organizacji pamięci

Odrębne systemy (rodzaje) pamięci.
Kategorie procesów przetwarzania informacji.

 

 

Systemy pamięci 

– tradycyjne rozróżnienia

Rodzaj zapamiętywanych treści: pamięć 
słowna, obrazowa, uczuć.
Modalność sensoryczna: wzrokowa, słuchowa, 
węchowa, smakowa, dotykowo-kinestetyczna.
Rozumienie treści: logiczna, mechaniczna.
Udział woli: dowolna (zamierzona), mimowolna 
(niezamierzona).
Czas pomiaru: bezpośrednia, odroczona.
Rodzaj przypominania: rozpoznawcza, 
odtwórcza.

 

 

Kryteria wyróżniania 

systemów pamięci

Dane behawioralno poznawcze (dysocjacja 
funkcjonalna, w szczególności podwójna 
dysocjacja funkcjonalna).
Badania o podłożu neuronalnym 
(neuropsychologiczne studia przypadków 
klinicznych – dysocjacja w zaburzeniach 
pamięci; neuropoznawcze badania obrazowania 
mózgu – rola hipokampa, kory przedczołowej i 
innych obszarów mózgu w wykonywaniu 
poszczególnych rodzajów zadań pamięciowych).

 

 

Wielomagazynowy model 

pamięci Atkinsona i 

Shiffrina

Orientacja strukturalna (systemowa).
W skład modelu wchodzą:



struktury/magazyny – pamięć: (1) ultrakrótkotrwała; 

(2) krótkotrwała; (3) długotrwała;



procesy kontrolne (np. transfer informacji między 

magazynami, powtarzanie, poszukiwanie informacji).
Argumenty przemawiające za trafnością modelu:



psychologiczne (krzywa pozycji w serii, efekt 

pierwszeństwa i świeżości);



neuropsychologiczne (przypadki kliniczne, m.in. 

pacjenci H.M. i K.F.).
Wartość modelu – głównie historyczna.

 

 

Koncepcja poziomów 

przetwarzania Craika i 

Lockharta

Podejście procesualne.
Głębokość przetwarzania informacji a charakter 
śladu pamięciowego (kod, trwałość).
Rodzaje przetwarzania informacji – powtarzanie: (1) 
podtrzymujące; (2) elaboracyjne.
Krytyka i rozwój koncepcji – osiągnięcia pamięciowe 
zależą od: (1) głębokości ptrzetwarzania; (2) 
dystynktywności kodowania; (3) elaboracji; (4) 
przetwarzania odpowiedniego dla transferu.
Znaczenie koncepcji i rozwój badań nad procesami 
pamięci (głębokość, kierunek, typ przetwarzania).

 

 

Systemy pamięci – 

dominujące typologie

Pamięć:  (1) krótkotrwała (rozumiana jako operacyjna) 

oraz (2) długotrwała (semantyczna-epizodyczna; 

deklaratywna-proceduralna; jawna-utajona).
Typologia pamięci długotrwałej Squire’a: (1) system 

deklaratywny/jawny (fakty, zdarzenia) i (2) system 

niedeklaratywny/utajony (umiejętności i nawyki, 

torowanie, proste warunkowanie klasyczne, uczenie 

się nieasocjacyjne).
Typologia systemów i podsystemów pamięci Schactera 

i Tulvinga: (1) proceduralny (umiejętności ruchowe, 

umiejętności poznawcze, proste warunkowanie, proste 

uczenie się asocjacyjne); (2) percepcyjny (wzrokowa 

forma słów, słuchowa forma słów, opis strukturalny); 

(3) semantyczny (przestrzenny, relacyjny); (4) 

pierwotny (wzrokowy, słuchowy) oraz (5) epizodyczny.