Postępowanie  w 

wybranych problemach 

pielęgnacyjnych 

 

 

Niepokój  związany z przyjęciem do szpitala

 

a.

Wprowadzenie chorego w oddział :

b.

przedstawienie się choremu

c.

zapoznanie pacjenta z topografią oddziału

d.

zapoznanie pacjenta z rytmem dnia ( toaleta, 

posiłki, leki, badania, cisza nocna ), zgodnie z 

obowiązującym standardem.

e.

Przekazanie ważnych informacji

f.

rozmowa z chorym:

        -  nie pomijamy słowa ,, Pan”, ,, Pani”
         - cierpliwość i delikatność
         - wymowa wyraźna, słowa proste, zdania 

krótkie   

3.

Zapoznanie chorego z pacjentami na  sali 

4.

Stworzenie atmosfery życzliwego 

zainteresowania

5.

Wyjaśnienie wszystkich wątpliwości chorego

 

 

Niepokój spowodowany 

zagrożeniem życia

 

1. 

Obecność przy chorym

2.   Zapewnienie spokoju
3.   Wykonanie wszystkich czynności 

spokojnie

4.   Informowanie pacjenta o wszystkich 

podejmowanych wobec  niego 
działaniach

5.   Umożliwienie kontaktu z najbliższa 

rodziną, opiekunem, duchownym (  na 
życzenie pacjenta ) 

 

 

Upośledzenie koordynacji i zręczności 

ruchowej

 

1. Pomoc przy zmianie pozycji ( np. z łóżka na 

wózek)

2. Pomoc przy wstawaniu z pozycji siedzącej
3. Ocena i nauka umiejętności właściwego i 

bezpiecznego   poruszania się

4. Stosowanie sprzętu pomocniczego ( wózek, 

balkonik, chodzik, kule )

5. Pomoc przy wykonywaniu toalety
6. Pomoc przy ubieraniu się
7. Motywowanie chorego do wykonywania ćwiczeń
8. Motywowanie chorego do samodzielnego 

wykonywania pewnych czynności dnia codziennego

 

 

 

 

Ból w okolicy mostka

 

1. Ograniczenie wysiłku pacjenta poprzez 

pozostawienie w łóżku

2. Zapewnienie wygodnej pozycji
3. Zapewnienie spokoju
4. Kontrola RR, Tętna
5. Podanie na zlecenie lekarza leków 

rozszerzających naczynia wieńcowe oraz 
środków przeciw bólowych

6. Obserwacja charakteru i natężenia bólu 

oraz reakcji na podane leki 

 

 

Przyspieszenie, zwolnienie tętna, 

            niemiarowość tętna

 

1. Pomiar tętna w zależności od stanu 

pacjenta co 15, 

     30 min., 1,2 h
2. Zapewnienie spokoju
3. Obserwacja zachowania pacjenta 

 

 

Wahania ciśnienia tętniczego

 

1. Kontrola RR w zależności od stanu 

pacjenta co 15, 30 min., 1, 2 h

2. Zapewnienie ciszy i spokoju
3. Edukacja pacjenta, ograniczenie wysiłku 

fizycznego,

 ( unikanie nagłych skłonów, powolne 

wstawanie z łóżka, właściwa dieta ) 

 

 

Duszność spowodowana 

niewydolnością  krążenia

 

•

Stosowanie luźnej bawełnianej bielizny nie 

uciskającej ciała (szczególnie w okolicy szyi )

•

Ułożenie chorego w wygodnej półwysokiej pozycji 

celem zwiększenia powierzchni oddechowej płuc 

( zmniejszenie ucisku na przeponę i kl. piersiową )

•

Częste wietrzenie pomieszczeń, zapewnienie 

odpowiedniego mikroklimatu

•

Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno- 

rehabilitacyjnych mających na celu ułatwienie 

oddychania i ewakuację wydzieliny zalegającej w 

drogach oddechowych:

•

nacieranie spirytusem i oklepywanie

•

drenaż ułożeniowy

•

prowadzenie gimnastyki oddechowej

5.      Powiadomienie lekarza o nasilającej  się 

duszności, na zlecenie którego można stosować:



        tlenoterapię

•

podać środki farmakologiczne 

 

 

Niepokój związany z oczekiwaniem na 

badania diagnostyczne

 

1

. Poinformowanie pacjenta o rodzaju, dacie i 

godzinie badania – językiem  zrozumiałym dla 

chorego.

2. Poinformowanie na czym będzie polegało badanie
3. Poinformowanie jak pacjent ma się zachować 

podczas badania

4. Poinformowanie i przypomnienie w dniu badania o 

ewentualnej konieczności pozostania na czczo

5.  Zaprowadzenie do gabinetu diagnostycznego
6. Asystowanie pacjentowi podczas badania
7. Zaprowadzenie chorego na oddział
8.  Poinformowanie chorego o tym, że może i 

powinien zjeść posiłek

     Poinformowanie lekarza o powrocie pacjenta z 

badania, przekazanie własnych spostrzeżeń . 

 

 

 

Obrzęki

 

1. Dokładne, delikatne mycie i osuszanie skóry w 

miejscu obrzęku

2. Smarowanie cienka warstwa obojętnego tłuszczu
3. Zapewnienie wygodnego łóżka, luźnej 

bawełnianej bielizny osobistej i pościelowej

4. Stosowanie udogodnień
5. Częsta zmiana pozycji
6. W przypadku pęknięć w miejscu obrzęku 

wykonanie opatrunków ze środkiem 

antyseptycznym

7. Ułożenie obrzękniętej kończyny wyżej
8. Obserwacja i pomiar obrzęków przez kontrolę 

masy ciała, pomiar obwodów, prowadzenie 

bilansu płynów oraz DZM

9.      Zapewnienie diety wysokobiałkowej oraz 

ograniczającej chlorek sodowy 

 

 

 

Konieczność unieruchomienia w 

łóżku

 

1. Wykonanie lub pomoc w wykonaniu porannej i 

wieczornej toalety ciała

2. Wykonanie lub pomoc w wykonaniu toalety 

jamy ustnej

3. Słanie łóżka
4. Częsta zmiana pozycji w łóżku
5. Prowadzenie profilaktyki p/odleżynowej
6. Zastosowanie udogodnień w łóżku
7. Prowadzenie gimnastyki oddechowej
8. Częsta obecność przy chorym
9.     Rozmowa z chorym, cierpliwe wysłuchanie 

chorego. 

 

 

 

Zaburzenia widzenia, wady 

wzroku

 

1.

Ułatwienie choremu orientacji w nowym 

środowisku

2.

Zapoznanie pacjenta z członkami personelu, 

którzy będą się nim opiekować

3.

Pomoc pacjentowi w rozpoznaniu przedmiotów 

znajdujących się wokół łóżka tj. dzwonka, stolika, 

kubka, okularów

4.

Zapoznanie z chorymi z sali

5.

Pozostawienie stolika przyłóżkowego w zasięgu 

ręki pacjenta

6.

Pomoc przy spożywaniu posiłków

7.

Pomoc przy wychodzeniu do toalety

8.

Zapewnienie utrzymania aktywności w ciągu dnia 

i maksymalnej niezależności

9.      Wyjaśnienie nieznajomych dźwięków i zapachów
10.    Zapoznanie pacjenta z położeniem wyjść 

ewakuacyjnych 

 

 

 

Nietrzymanie moczu i stolca

 

1.

Dopilnowanie regularnego opróżniania pęcherza i jelit

2.

Zapewnienie choremu łatwego i bezpiecznego dostępu do 

toalety

3.

Koordynowanie podawania środków diuretycznych z 

płynami, tak by oddawanie moczu i stolca następowało o tej 

samej porze

4.

Udokumentowanie częstości wypróżnień ( wzdęcia, biegunki 

spowodowane antybiotykami i środkami odżywczymi )

5.

Rozpoznanie przyczyny nietrzymania moczu

6.

Pomoc choremu w zmniejszeniu niepokoju oraz pozytywne 

nastawienie do istniejącej sytuacji

7.

Założenie cewnika Foleya

8.

Poinformowanie lekarza , jak długo cewnik jest utrzymany i 

kiedy powinien być usunięty

9.

Odnotowanie ilości oddanego moczu i objawów 

towarzyszących

10. Obserwowanie czy nie występują zaburzenia w gospodarce 

wodno – elektrolitowej

11. Obserwowanie skóry w kierunku odparzeń
12.    Stosowanie środków ochronnych na skórę 

 

 

Odżywianie i karmienie

 

1. Kontrola masy ciała
2. Obserwacja napięcia tkanki skórnej
3. Obserwacja zmian w oddawaniu stolca 

( zwłaszcza biegunkę lub zaparcia )

4. Rozpoznanie przyczyny spożywania posiłków w 

małych ilościach

5. Obserwacja przyzwyczajeń żywieniowych 

pacjenta i sposobu jedzenia

6. Współpraca z rehabilitantem w celu 

wypracowania dziennego rozkładu ćwiczeń 

wzmacniających siłę mięśniową

7. Karmienie chorego częściej w małych ilościach
8. Stosowanie urozmaiconej diety
9. Częsta zmiana pozycji chorego

 

 

 

Zaparcia

 

1. Zachęcenie pacjenta do zmiany nawyków 

żywieniowych

2. Zachęcenie pacjenta do spożywania posiłków w 

odpowiednim czasie

3. Zachęcanie do dbałości o właściwe pogryzienie 

pokarmu

4. Zastosowanie diety bogatej w błonnik
5. Zachęcenie pacjenta do większej aktywności 

fizycznej

6. Wykonywanie ćwiczeń
7. Gimnastyka, masaże brzucha w celu pobudzenia 

perystaltyki jelit

8. Podanie środków przeczyszczających w postaci 

doustnej lub doodbytniczej

9.     Wykonanie lewatywy 

 

 

 

Podwyższona temperatura ciała

 

1.

Okresowa kontrola temperatury ciała, ciśnienia tętniczego, 

tętna

2.

Zwrócenie uwagi na świadomość pacjenta, bóle głowy, 

wymioty, biegunkę, odwodnienie

3.

Podanie zwiększonej ilości płynów do picia

4.

Obniżenie temperatury ciała przez zastosowanie zimnego 

okładu na czoło

5.

Obłożenie woreczkami z lodem  pachwiny, pod pachami, klatka 

piersiowa 

6.

Kąpiel w chłodnej wodzie  do czasu obniżenia temperatury 

głębokiej

         ( do 38,8 C )
1.

Dodatkowe nawilżenie powietrza

2.

Baczne zwrócenie uwagi na możliwość wystąpienia drgawek

3.

Dodatkowe okrycie ciała

4.

Zmiana bielizny osobistej i pościelowej

5.

Pomoc przy toalecie ciała

6.

Podanie leków przeciwgorączkowych, antybiotyków według 

zleceń lekarskich

13.    Zapewnienie ciszy i spokoju 

 

 

Apatia i niechęć  do aktywności

 

1. Poszukiwanie i poznanie przyczyn takiego 

stanu

2. Zachęcenie do rozmów z innymi pacjentami
3. Zachęcanie do czytania prasy  ( jeśli stan 

chorego na to pozwala )

4. Zachęcanie do spacerów
5.    Zachęcanie do samodzielnego 

wykonywania czynności, które nie 
obciążają nadmiernie układu krążenia 

 

 

 

Brak apetytu

 

1. Poszukiwanie przyczyn braku apetytu
2. Wykonanie toalety jamy ustnej
3. Zachęcenie do spożywania posiłku
4. Estetyczne podanie posiłku
5. Kontakt z rodziną pacjenta w celu 

dostarczenia ulubionych potraw chorego 

( stosownie do stosowanej diety )

6. Podawanie pokarmów częściej i w 

małych ilościach

7.    Pomoc przy spożywaniu posiłku 

 

 

 

Bezsenność

1. Poszukiwanie przyczyn bezsenności
2. Wietrzenie sali przed snem
3. Zapewnienie ciszy i spokoju
4. Prześcielenie łóżka
5. Wyłączenie zbędnego oświetlenia
6.     Podanie środka nasennego 

 

 

Upadki i zaburzenia chodu

 

1.

Współpraca z pozostałymi członkami zespołu medycznego

2.

Zaznaczenie w dokumentacji, którzy pacjenci są objęci 

wysokim ryzykiem upadku

3.

Uwzględnienie czynników sprzyjających upadkom, takich 

jak słabość, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia 

spostrzegania, utrata czucia

4.

Wzmożona obserwacja chorego

5.

Zabezpieczenie chorego w łóżku 

6.

Nadzór, aby kroplówki, sondy nosowo – żołądkowe 

,wkłucia nie zostały usunięte

7.

Czuwanie nad dobrym stanem psychicznym pacjenta

8.

Interwencja po ewentualnym  upadku, stwierdzenie 

wielkości obrażeń 

9.

Powiadomienie lekarza

10.    Udokumentowanie zdarzenia 

 

 

 

Stan zapalny w miejscu wkłucia

 

1. Jałowe zabezpieczanie miejsca wkłucia
2. Codzienne zmiany  opatrunku ( w sytuacji 

zabrudzenia opatrunek zmieniamy częściej 
)

3. Kontrola czasu pozostawienia wkłucia
4. Usunięcie wenflonu
5. Okłady z kwasu bornego 2 x dziennie
6. Założenie nowego wenflonu i jałowe jego 

zabezpieczenie

7.    Udokumentowanie wykonanych czynności 

 

 

 

Brak przygotowania do 

samoopieki

 

1. Przekazanie informacji dotyczących istoty choroby, 

jej przyczyn oraz objawów

2. Nauczenie pacjenta samokontroli    ( pomiar  tętna i 

RR )

3. Zapoznanie z zasadami przyjmowania leków
4. Nauczenie właściwego stosowania diety
5. Przekazanie informacji w zakresie aktywności 

fizycznej

6. Nauczenie radzenia sobie w sytuacjach stresowych
7. Dostarczenie informacji o objawach świadczących o 

nawrocie lub zaostrzeniu choroby

8. Poinformowanie chorego  o konieczności kontynuacji 

leczenia

 

 

Odwodnienie

 

1. Codzienna kontrola masy ciała
2. Prowadzenie karty bilansu wodnego
3. Nawodnienie doustne i dożylne chorego
4. Uzupełnianie zwiększonego zapotrzebowania 

na witaminy i mikroelementy

5. Wykonanie toalety jamy ustnej
6. Smarowanie ust wazeliną
7. Pomiar parametrów
8. Dokładne mycie, osuszanie skóry
9. Profilaktyka p/odleżynowa – zgodnie z 

obowiązującym standardem

10.  Częsta zmiana pozycji 

 

 

Dziękuję za uwagę