Szpital jako instytucja  

społeczna.

Funkcjonalno

ść i 

dysfunkcjona

lność 

instytucji

.

 

 

Cechy instytucji szpitala:



zhierarchizowana  struktura społeczna



sankcje prawne i mechanizmy 
wewnętrznej kontroli



 wielofunkcyjność



Szpital jest podsystemem 
społeczeństwa

 

 

Zhierarchizowana struktura społeczna

1.

Określa podział szpitala na specjalistyczne oddziały i zespoły 

ludzi do nich przypisane, wyznaczone do realizacji określonych 

zadań;

2.

Wyznacza podział obowiązków i przywilejów dla pracowników 

zajmujących różne pozycje społeczne;

3.

 Pozycje pracowników są zróżnicowane w zależności od: rodzaju 

wykonywanych funkcji, stopnia odpowiedzialności za 

wykonywane zadania, zakresu dozwolonej lub wymaganej 

inicjatywy w pracy, stopnia wymaganych kwalifikacji, łatwości 

wymiany pracownika zajmującego dane stanowisko.

4.

Jest oparta na autorytetach;

5.

Wyznacza modele interakcji w obrębie poszczególnych grup 

zawodowych i między nimi.

 

 

Sankcje prawne i mechanizmy wewnętrznej 

kontroli.

W szpitalu wyróżniamy dwie ścieżki władzy: 



Zarządzanie na poziomie administracyjnym



Zarządzanie przez profesję lekarzy

 Te dwa systemy opierają się na odmiennych 

wartościach. Na tym tle dochodzi do konfliktów.

 Zachowania członków instytucji regulują przepisy i 

normy.

 

 

Wielofunkcyjność

.

Funkcje szpitala:

 

diagnostyczna i lecznicza

pielęgnacyjno-

 

opiekuńcza

rehabilitacyjna

naukowo- badawcza integrująca

edukacyjna

prewencyjna

 

 

Szpital jest podsystemem społeczeństwa globalnego.

 Jest zależny od innych instytucji np. rządowych, 

ekonomicznych, organizacyjnych.

 Instytucje te kształtują charakter relacji personel 

medyczny- pacjent;

 Funkcjonowanie szpitala jest często odzwierciedleniem 

podziałów klasowych, religijnych, etnicznych oraz 
wynikających z płci i wieku, jakie występują w 
szerszych zbiorowościach.

 

 

Instytucje medyczne powstają po to, by zaspokajać 

konkretne potrzeby społeczeństwa!

Instytucja staje się dysfunkcjonalna, gdy przestaje 

realizować cele, dla których została powołana lub 

je zniekształca!

 

 

Teoria biurokracji M. Webera

Biurokracja to hierarchiczny układ pozycji urzędowych o ściśle 

określonych zasadach zwierzchnictwa i podporządkowania, w 

którym stosunki społeczne są regulowane w całości przez 

przepisy wewnętrzne oraz ogólne normy prawa.

Cechy instytucji biurokratycznej:
 Relacje między ludźmi bezosobowe, zobiektywizowane, są to 

stosunki między stanowiskami a nie osobami;

 Możliwość awansu dla osób o określonym wykształceniu i 

doświadczeniu;

 Nominacja stanowisk;



Ideał postępowania bezstronnego, obiektywnego, względy 

osobiste i emocjonalne nie są brane pod uwagę, formalizm w 

zachowaniach;



Wymiana informacji między pozycjami społecznymi za pomocą 

dokumentów;

 

 

Zalety biurokracji:

efektywność, dążenie do precyzji, szybkość, 

maksymalizowanie zysków w stosunku do 

zainwestowanych środków.

Wady biurokracji:

bezosobowość, dehumanizacja stosunków 

międzyludzkich, utrata tożsamości, formalizm, 

rytualizm, uprzedmiotowienie klienta.

 

 

Modele opieki szpitalnej.

 

 

Koncepcja R. M. Coe

Najczęściej spotykany typ opieki 

szpitalnej. Nastawiony jest na 

leczenie chorób ostrych. 

Pacjenci ze względu na swój 

stan, muszą korzystać z 

wielostronnej opieki 

personelu. Oczekiwana 

postawa pacjenta: 

podporządkowanie, bierność. 

Opieka zindywidualizowana 

ze względu na stan i wiek. 

Dystans między personelem a 

pacjentem.

Model klasyczny

 

 

Nastawiony na 

opiekę i pokrzepienie, nie 

na leczenie. Model 

stosuje się do 

przewlekle chorych i 

umierających. 

Charakterystyczny dla 

wczesnego 

szpitalnictwa. Model w 

swojej skrajnej postaci 

został nazwany 

instytucją totalną

Model 

opiekuńczy

 

 

Ma na celu rehabilitację.

Model nastawiony na 

współpracę z 

pacjentem. Wymaga 

postawy aktywnej. 

Relacje personel- 

pacjent pozbawione 

dystansu. Planowany 

efekt- gotowość 

pacjenta do powrotu 

do społeczeństwa.

Model 

rehabilitacyjny