background image

 

EWOLUCJA TEORII

CYKLU 

KONIUNKTURALNEGO

background image

 

Zapoczątkowany w drugiej połowie 

XIX wieku szybki rozwój teorii cyklu 

koniunkturalnego pozwala podzielić 

je na dwie kategorie:

 teorie endogeniczne oraz teorie 

egzogeniczne.

background image

 

Teorie endogeniczne zakładają, że 

cykl koniunkturalny jest zjawiskiem 

ściśle związanym z danym 

porządkiem gospodarczym. 

Koncepcje te koncentrują się na 

wewnętrznej dynamice systemu.

background image

 

Teorie egzogeniczne za przyczynę 

fluktuacji gospodarczych uznają 

zjawiska i czynniki pozagospodarcze.

 

background image

 

Różnice między poszczególnymi 

teoriami wynikają z roli, jaka jest 

przypisywana poszczególnym 

czynnikom kształtującym cykl 

koniunkturalny. 

background image

 

Rodzaje cykli 

gospodarczych

 

background image

 

1. Budowa i cechy 

morfologiczne

•klasyczny

•współczesny

background image

 

2. Czas pełnego cyklu

•krótkie (Kitchina)

•średnie (Juglara)

•długie (Kondratiewa)

background image

 

Cykle Juglara

 

• oznacza wahania aktywności 

gospodarczej między kolejnymi 
kryzysami występującymi do drugiej 
wojny światowej

•  okres cyklu Juglara waha się od 6 do 10 

lat, a średnia jego długość wynosi 9 lat 

• przyczyną fluktuacji są inwestycje w 

kapitale trwałym (zmiany wyposażenia 
technicznego produkcji) 

•  

cykle Juglara kończą się zwykle 

gwałtownie, np. paniką na rynkach 

background image

 

Cykle Kitchina

• w roku 1923 Kitchin opisał krótsze cykle, 

występujące w Stanach Zjednoczonych między 
dwoma kryzysami głównymi, występującymi 
zgodnie z cyklem Juglara

• cykl zamykał się w okresie ok. 4 lat (40-53 

miesięcy). Cykle te występowały do drugiej 
wojny światowej w USA i Wielkiej Brytanii

 

• przyczyną występowania cykli mniejszych są 

zmiany zapasów, a szerzej zmiany w kapitale 
obrotowym 

• cykle Kitchina kończą się w łagodniejszy 

sposób 

background image

 

Cykle Kondratiewa

• Kondratiew przedstawił w roku 1922 teorię, 

zgodnie z którą koniunktura gospodarcza 
od XVIII wieku powtarzała się według 
regularnych, około półwiecznych cykli (45-
60 lat)

• przyczyny: innowacje, sferę pieniądza – 

inflacja lub deflacja, styl życia, ważne 
wydarzenia polityczne

• jeden długi cykl Kondratiewa dzieli się na 

dwie fazy, mające w przybliżeniu jednakową 
długość: wcześniejszą fazę wzrostu oraz 
fazę stagnacji 

background image

 

cykl

e

lata

W tym 

faza 

wzrostu

Czas 

trwania

Lider 

gospodar

czy

I

1785-

1843

Do 1816 58 lat

Wielka 

Brytania

II

1844-

1893

Do 1873 49 lat

Wielka 

Brytania

III

1894-

1939

Do 1919

Do 1929

45 lat

Wielka 

Brytania
USA

IV

1940-

1985/20
00

Do 1973 45-60 

lat

USA

V

1986/20

01-

Do 2010 

lub 2025

USA

background image

 

3. Inne rodzaje wahań i cykli 

gospodarczych ze względu na 

długość ich trwania

 

• najkrótszy cykl gospodarczy - cykl 

tygodniowy, tzw. „efekt poniedziałku” 

• 28-dniowy cykl handlowy - odkryty w 

latach 30. XX wieku na rynku pszenicy 

• na giełdach  obserwuje się tzw. „efekt 

stycznia” - zazwyczaj w styczniu 

odnotowuje się wzrost indeksów 

• cykle Wagemana –fluktuacje o 

długości ok. 150 lat, na podstawie 

kształtowania się stóp procentowych

• 500-letni cykl Wheelera – powstanie i 

upadki imperiów 

background image

 

4. Zasięg geograficzny

•cykl światowy

 

•regionalny cykl 

koniunkturalny 

•narodowe cykle 

koniunkturalne

 

background image

 

CHARAKTERYSTYKA 

WYBRANYCH MODELI 

I TEORII

background image

 

Model mnożnika-

akceleratora

• Skutki – mechanizm mnożnika

• Przyczyny – mechanizm 

akceleratora

background image

 

mechanizm mnożnika

- wzrost inwestycji prowadzi w krótkim 

okresie do jeszcze większego 
wzrostu dochodów i produkcji

- Wydatki inwestycyjne zwiększają 

ogólny poziom popytu bezpośrednio 
oraz pośrednio poprzez zwiększenie 
dochodów pobudzają popyt 
konsumpcyjny

background image

 

mechanizm 

akceleratora

• Przedsiębiorstwa inwestują wtedy, gdy 

posiadane zasoby kapitału rzeczowego staja 
się mniejsze od pożądanego poziomu

• Najważniejszą przyczyną zmian w wydatkach 

inwestycyjnych są zmiany oczekiwań, co do 
wysokości przyszłych zysków

• Im wyższa oczekiwana produkcja, ceteris 

paribus, tym wyższe oczekiwane z niej zyski i 
większe korzyści z dodatkowych nakładów 
inwestycyjnych

background image

 

TEORIE ZRÓWNOWAŻONEGO 

CYKLU KONIUNKTURALNEGO

• Monetarystyczny model dochodu 

nominalnego

• Teoria realnego cyklu 

koniunkturalnego

background image

 

TEORIE ZRÓWNOWAŻONEGO CYKLU 

KONIUNKTURALNEGO

• Tłumaczą wahania koniunkturalne na gruncie 

teorii neoklasycznej

• Zakładają stabilność systemu gospodarczego, 

zakłócenia są wnoszone przez czynniki 

egzogeniczne

• Szoki mogą mieć charakter pieniężny (teorie 

monetarne) lub realny (popytowe i podażowe)

• Ożywienie jak i recesja traktowane są jako 

konsekwencja decyzji optymalizacyjnych 

podmiotów gospodarujących

• Obie teorie zaliczane są do koncepcji cyklu 

koniunkturalnego równowagi, ponieważ w 

każdym momencie biegu cyklu gospodarka 

znajduje się w stanie równowagi.

background image

 

Monetarystyczny model dochodu 

nominalnego

• Sformułowany przez M. Friedmana
• Znaczące zmiany stopy wzrostu zasobu 

pieniądza są warunkiem koniecznym i 

dostatecznym istotnych zmian stopy wzrostu 

dochodów pieniężnych, co odnosi się do 

zmian długookresowych, jak i zmian 

odpowiadających w przybliżeniu czasowi 

trwania cyklu koniunkturalnego

• Czynniki pieniężne odgrywają decydująca 

rolę  w kształtowaniu dynamiki dochodu 

narodowego oraz formowaniu cyklu

• Źródłem zakłóceń jest konfrontacja stabilnej 

funkcji popytu i niestabilnej funkcji podaży

background image

 

Monetarystyczny model dochodu 

nominalnego wyjaśnia, w jaki 

sposób zmiany podaży pieniądza 

przekładaj asię na fluktuacje 

gospodarcze uzasadniając 

dlaczego polityka monetarna jest 

nieskuteczna w pobudzaniu 

wzrostu gospodarczego

background image

 

Teoria realnego cyklu 

koniunkturalnego

• Źródłem cyklu koniunkturalnego są zakłócenia o 

charakterze realnym

• Zwolennicy (np.. Barrro, Kydland, Prescott, 

Lucas) negują występowanie nawet 

przejściowych odchyleń od stanu pełnej 

równowagi rynkowej

• Teoria opiera się na założeniu, że tempo postępu 

technicznego i związany z nim wzrost  

produktywności podlegają nieregularnym 

zmianom, co wpływa na podaż dóbr i w efekcie 

na decyzje konsumpcyjne

• Cykl koniunkturalny to zbiór trwałych wstrząsów 

technologicznych, które zmieniają ścieżkę 

wzrostu

• Równowaga występuje zawsze, stad ingerencja 

rządu jest zbędna

background image

 

Podstawową zaletą teorii realnego 

cyklu koniunkturalnego jest jej 

osadzenie

 w mikroekonomii, co oznacza 

objaśnianie fluktuacji 

gospodarczych poprzez 

odwoływanie się do zachowań 

podmiotów gospodarujących.

background image

 

Polityczny cykl koniunkturalny - 

rządzący celowo sterują gospodarką w 

takim kierunku, by jej ocena 

dokonywana przez społeczeństwo 

maksymalizowała liczbę głosów 

wyborców. 

• politycy są oportunistyczni lub 

ideologiczni, 

• wyborcy są naiwni lub racjonalni. 

background image

 

koniec


Document Outline