background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

David Ricardo 

Robert Torrens

2006  Łukasz Czyżyński

AGH                                                                   WZ  Zarządzanie i 

Marketing - Makroekonomia

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Plan prezentacji

1.Teoria kosztów absolutnych
2.Teoria kosztów komparatywnych

- koncepcja
- przykład

3. Definicja kontraktów swap
4. Wykorzystanie teorii kosztów 

komparatywnych w  tranzakcjach swap

background image

Teoria kosztów absolutnych

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

• 1776 r. Adam Smith – „Badania nad naturą i 

przyczynami bogactwa narodów”

• Skoro kraje podejmują decyzję o hadlu zagranicznym 

bez przymusu to musi on być korzystny dla obu stron

Adam Smith

background image

Teoria kosztów absolutnych

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

"Podstawą rozwoju specjalizacji 

międzynarodowej, a zarazem 

źródłem osiągania korzyści z handlu 

międzynarodowego jest 

występowanie między krajami 

bezwzględnych różnic kosztów 

wytwarzania mierzonych nakładami 

pracy"

background image

Teoria kosztów absolutnych

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Oznacza to, że produkcja danego dobra 

jest dla kraju korzystna, jeżeli jest on w 
stanie je wyprodukować taniej niż jego 
partnerzy handlowi

Podstawowym branym pod uwagę 

czynnikiem produkcji jest praca

background image

Teoria kosztów komparatywnych

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

• 1808 r., 1815 r. Robert Torrens - „Trakat 

na temat handlu zagranicznego zbożem” 
– pomiędzy Polską i Anglią

• 1817 r. David Ricardo – „Zasady 

ekonomii politycznej i opodatkowania”

background image

Teoria kosztów komparatywnych

Teoria kosztów komparatywnych jest 

rozserzeniem teorii kosztów absolutnych

Zgodnie z nią o odnoszeniu korzyści z 

międzynarodowej wymiany handlowej 
decyduje względny (a nie bezwzględny) 
poziom kosztów produkcji wymienianych 
dóbr.

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Teoria kosztów komparatywnych

Korzyści wynikające z wymiany handlowej 

mają swoje źródło w oszczędnościach, 
jakie może poczynić dany kraj 
powstrzymując się od produkcji dobra, 
które może wytworzyć jedynie przy 
względnie dużych kosztach produkcji

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Przykład

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Przykład z „Zasad ekonomii politycznej i 

opodatkowania” dotyczy produkcji przez 
Anglię i Portugalię dwóch dóbr: wina i sukna.

W Portugalii koszty wyprodukowania sukna są 

wyższe niż koszty wyprodukowania wina.     
W Anglii natomiast sytuacja jest odwrotna, z 
tym że koszty wyprodukowania i wina i 
sukna są wyższe niż w Portugalii.

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Tabela przedstawia nakład pracy 

potrzebny do wyprodukowania 
poszczególnych dóbr w obu krajach:

Sukno

80

30

Wino

100

20

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

• Portugalia ma bezwzględną przewagę, 

oba dobra produkuje taniej niż Anglia.

• Obydwa kraje potrzebują po 5 jednostek 

każdego dobra.

• Oba kraje zaspokajają swoje potrzeby 

wyłącznie własną produkcją (czyli 
powstrzymają się od wymiany)

• Nakład pracy konieczny do zaspokojenia 

swojego zapotrzebowania na wino i 
sukno przedstawia się następująco:

background image

Nakład pracy na zaspokojenie własnych 

potrzeb

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Rodzaj 

produktu

Wielkość 

produkcji 

Nakła

pracy 

Całkowit

y nakład

Wielkość 

produkcji 

Nakła

pracy 

Całkowit

y nakład

Sukno

5

80

400

5

30

150

Wino

5

100

500

5

20

100

Razem

10

900

10

250

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

• Jednostka wina wyrażona w suknie jest 

tańsza w Portugalii (1 wino = 0,66 
sukna) niż w Anglii (1 wino = 1,25 
sukna)

• Jednostka sukna wyrażona w winie jest 

droższa w Portugalii (1 sukno = 1,5 
wina) niż w Anglii (1 sukno = 0,8 wina)

background image

Różnica we względnej cenie dwóch dóbr w 

Anglii i Portugalii stanowi istotę teorii 
kosztów komparatywnych:

1.Anglii opłaca się wymienić jednostkę 

sukna za jednostkę wina, 

2.Portugalii opłaca się oddać jednostkę 

wina w zamian za jednostkę sukna, 

3.Fakt, że Portugalia ma znacząco niższy 

poziom kosztów dla obydwu dóbr nie 
wpływa na korzyści, jakie oba kraje 
odnoszą z wymiany handlowej.

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

• Kraje będą specjalizować się w produkcji 

dobra o niższym koszcie, dodatkowe 
jednostki dobra produkując na wymianę

• Portugalia wyprodukuje 10 jednostek 

wina, z czego 5 sprzeda Anglii. Anglia 
wyprodukuje 10 jednostek sukna, a 5 
jednostek sprzeda Portugalii.

• Globalnie dalej będzie produkowane 10 

jednostek wina i 10 sukna.

Nakłady obu krajów będą się kształtować 

następująco:

background image

Nakład pracy na zaspokojenie 

własnych potrzeb z 

uwzględnieniem wymiany

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Rodzaj 

produktu

Wielkość 

produkcji 

Nakła

pracy 

Całkowit

y nakład

Wielkość 

produkcji 

Nakła

pracy 

Całkowit

y nakład

Sukno

10

80

800

0

30

0

Wino

0

100

0

10

20

200

Razem

10

800

10

200

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Koszt bez 

wymiany

900

250

Koszt z wymianą

800

200

Różnica 

bezwzględna

100

50

Różnica 

względna

11%

20%

Obniżenie nakładów na produkcję

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Zarówno Anglia jak i 
Portugalia odniosły korzyści z 
wymiany handlowej, pomimo 
znaczącej różnicy w ogólnym 
poziomie kosztów w obu 
krajach.

background image

Kontrakty swap

• Kontrakt swap jest umową zawieraną 

między dwoma lub więcej stronami, 
dotyczącą wymiany przyszłych płatności 
według wcześniej określonych zasad.

• Płatności te, związane są zwykle z 

instrumentami dłużnymi lub walutami 
obcymi

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Kontrakty swap

• Swap pomaga zarządzać aktywami i 

pasywami firmy lub banku. 

• Pozwala na dokonywanie inwestycji lub 

zaciąganie pożyczek na rynkach, które 
normalnie byłyby niedostępne lub zbyt 
kosztowne.

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Kontrakty swap

Swapy finansowe pierwszej generacji 

dzielimy na:

 - walutowe
 - stopy procentowej
 - walutowo – procentowy

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Kontrakty swap

background image

Teoria kosztów komparatywnych a 

kontrakty swap

Jednym z zastosowań swapów jest 

redukcja kosztu pozyskania kapitału. 

W życiu gospodarczym często jest tak, że 

jedna firma posiada łatwiejszy dostęp do 
rynku kapitałowego niż inna firma.

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Przykład

• Firma X chciałaby zaciągnąć kredyt o 

oprocentowaniu stałym

• Firma Y chce zaciągnąć kredyt o 

oprocentowaniu zmiennym

• Oferowane dla nich kredyty są 

następujące:

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

Stałe op.

Zmiene op.

Firma X

6%

LIBOR + 0,5%

Firma Y

8%

LIBOR + 1%

background image

LIBOR

LIBOR (London Interbank Offered Rate) 

jest to stopa procentowa kredytów 
międzybankowych oferowanych na 
giełdzie w Londynie przez 4 główne 
banki

LIBOR jest podstawą do ustalania stopy 

procentowej kredytów 
międzybankowych

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

• Stopy procentowe firmy Y są 

korzystniejesze zarówno dla 
oprocentowania stałego jak i zmiennego. 
Mimo to obie firmy mogą odnieść korzyści 
ze swapu procentowego

• Firma X ma przewagę komparatywną na 

rynku stóp zmiennych, a firma Y na rynku 
stóp stałych

• X zaciąga kredyt LIBOR + 1% , a Y o stałej 

stopie 6% i wymieniają się odsetkami

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

LIBOR

Stała stopa 6,5%

LIBOR + 1%

Stała stopa 6%

Firma Y

Firma X

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

LIBOR

- LIBOR + 1%

-       6,5%

- 7,5%

6,5%

-    LIBOR

-       6%

- (LIBOR – 0,5%) 

FIRMA X

FIRMA Y

Firma X płaci 7,5% stałego 
oprocentowania zamiast początkowego 
8%. Zyskuje 0,5%

Firma Y płaci LIBOR – 0,5% zamiast 
LIBOR + 0,5 %. Zyskuje 1%

background image

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

LIBOR (USD) = 5.3198%
Paźdiernik 2006 

background image

• Korzyść odnoszona przez firmy jest 

równa:

różnica stóp procentowych 
oprocentowania stałego – różnica stóp 
procentowych oprocentowania 
zmiennego

W przypadku gdy każda z firm ma 

przewagę bezwzględną na jednym z 
rynków korzyść jest równa sumie w 
różnicach stóp procentowych

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów

background image

Literatura

Teoria kosztów komparatywnych w zastosowaniu do swapów


Document Outline