background image

 

 

UŻĄDLENIA PRZEZ 

OWADY 

BŁONKOSKRZYDŁE

Wytyczne European Academy of Allergology 

and Clinical Immunology

background image

 

 

1. Największe znaczenie pod względem reakcji 
alergicznych po użądleniu mają owady z 
podrzędu żądówek (Aculeata):

-osowate: osy, szerszenie, klecanki

-pszczołowate: pszczoły miodne i trzmiele

-mrówkowate

2. Najczęściej w Europie środkowej i północnej 
dochodzi do użądlenia przez osy i pszczoły 
miodne, rzadziej szerszenie i trzmiele.

background image

 

 

3. W czasie użądlenia pszczoła może w ciało 

ofiary wprowadzić ok.0,012 mg jadu w tym 

50-140 ug białek.

Osy, które mają zdolność wielokrotnego 

żądlenia (nie tracą aparatu żądłowego) 

uwalniają mniejszą dawkę jadu podczas 

pojedyńczego użądlenia ( ok.1,7-17 ug jadu).

background image

 

 

4. Wywiad:

-kiedy i ile razy wystąpiła reakcja poużądleniowa

-jakiego rodzaju objawy wystąpiły i jakie było ich nasilenie

-jaki czas upłynął od użądlenia do wystąpienia objawów

-jakie leczenie doraźne zastosowano

-czy w miejscu użądlenia pozostało żądło

-gdzie i w jakich okolicznościach doszło do użądlenia

-czy są czynniki ryzyka wystąpienia reakcji o ciężkim 
przebiegu

i czynniki ryzyka kolejnych użądleń

-jaka była tolerancja kolejnych użądleń po wcześniejszej 

reakcji ogólnoustrojowej

-dane dotyczące innych alergii 

background image

 

 

5. Użądlenie przez owada może wywołać:

A. prawidłową reakcję miejscową na 
użądlenie

B. Dużą reakcję miejscową ( obrzęk o 
średnicy > 10 cm

utrzymujący się >24 godzin 

C. Ogólnoustrojową reakcję anafilaktyczną

D. Ogólnoustrojową reakcję toksyczną

E. Reakcję nietypową( np.Zap.naczyń, 
uszkodzenie nerek,

gorączkę, małopłutkowość).

background image

 

 

6. Ryzyko użądlenia zwiększa:

-ciepła pora roku

-spożywanie posiłków na zewnątrz pomieszczeń

-chodzenie boso

-praca w ogrodzie

-zbieranie owoców

-uprawianie sportu na wolnym powietrzu 

(zwłaszcza w skąpym ubraniu)

-lokalizacja uli w sąsiedztwie budynków mieszkalnych

lub stanowisk pracy

-przebywanie w pobliżu uli podczas wybierania miodu

-usuwanie i niszczenie gniazd os

background image

 

 

7. Zwiększone ryzyko ciężkiej anafilaksji po 
ponownym użądleniu występuje w przypadku:

-krótkiego odstępu czasu między użądleniami

-silnego uczulenia na alergeny jadu, zwłaszcza 
szerszenia 

lub pszczoły miodnej

-wcześniejszej silnej reakcji poużądleniowej

-współistnienie chorób układu oddechowego 

lub sercowo-naczyniowego

-stosowanie B-blokerów

-podeszłego wieku

-zwiększonego stężenia tryptyny w surowicy,mastocytozy

background image

 

 

-

Dezorientacja

-

Zaburzenia 

świadomości

-

Skąpomocz

-

Spadek ciśnienia 

tętniczego

-

Tętno słabo napięte, 

nitkowate

-

Przyspieszenie AS

-

Niemiarowość

-

Nadciśnienie płucne

-

Obrzęk płuc

-

Uogólnione 

wykrzepianie 
wewnątrznaczyniowe

-

Zatrzymanie 

czynności serca

Uczucie osłabienia
Ból za mostkiem

Układ krążenia

-

Łzawienie

-

Zaczerwienienie 

spojówek

-

Wodnista wydzielina z 

nosa

-

Kaszel, świst 

oddechowy

-

Obrzęk gardła i krtani

-

Skurcz oskrzeli

-

Gwałtownie 

postępujący obrzęk 
płuc

-

Ostra niewydolność 

oddechowa

Świąd spojówek
Uczucie zatkania nosa
Wrażenie ciasnego 
gardła
Duszność

Układ oddechowy 

  

Przedmiotowo

  Podmiotowo

8. Objawy ciężkiej reakcji anafilaktycznej:

background image

 

 

-

Zaburzenia 

świadomości

Senność
Trudności w 
wysławianiu się

Układ nerwowy

-

Wzdęcie

-

Biegunka

Nudności
Wymioty
Bóle brzucha

Układ 
pokarmowy

-

Pokrzywka biaława 

lub czerwona

-

Zaczerwienienie

-

Obrzęk twarzy 

(wokół oczu, ust)

-

Obrzęk w miejscu 

użądlenia lub 
ukąszenia

-

Bladość

-

Sinica

Świąd
Uczucie gorąca
Pieczenie
Mrowienie

Objawy skórne

background image

 

 

9. Leczenie poużądleniowych reakcji ogólnoustrojowych 
u osób uczulonych na jad owadów błonkoskrzydłych:

A. Łagodna pokrzywka

-lek p/histaminowy p.o. lub pozajelitowo

-obserwacja przez co najmniej 60 min

B. Pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy

-pomiar RR i AS

-dostęp do żyły i wlew 0,9 % NaCl

-lek p/histaminowy p.o. lub pozajelitowo

-glikokortykosteroid p.o. lub pozajelitowo

-w przypadku ciężkich lub narastających objawów: 

-adrenalina i.m.:

dorośli-0,3-0,5 mg

dzieci-0,01 mg/kg

background image

 

 

C. Obrzęk krtani

-adrenalina wziewnie i i.m.

-intubacja lub tracheotomia w przypadku ciężkiego obrzęku

D. Obturacja oskrzeli

-obj.łagodne lub umiarkowane:B2-mimetyk wziewnie

-obj.ciężkie:adrenalina wziewnie i B2-mimetyk(0,5 mg/ml)i.v.

w 1 rż. 0,05-0,1 mg

do 7 rż 0,2-0,4 mg

dorośli 0,25-0,5 mg

-przedłużające się objawy ze strony uk.oddechowego wymagają

hospitalizacji; chorzy z obrzękiem krtani -koniecznie

szybki transport n OIOM

background image

 

 

E. Wstrząs anafilaktyczny

-BEZWZGLĘDNA HOSPITALIZACJA! 

adrenalina i.m.dorośli 0,3-0,5 mg, dzieci 0,01 ml.kg-dawkę 

można powtórzyć po 5-15 minutach;dożylnie tylko wyjątkowo

 -ułożenia pacjenta na plecach

-tlenoterapia(przepływ 5-10 l/min)

-pomiar RR i AS

-zabezpieczenie dostępu do żyły,uzupełnienie niedoboru płynów 

-lek p/histaminowy i glikokorosteroid i.v.

U chorych z niedociśnieniem pomimo podania adrenaliny

i płynów dożylnie-dopamina lub noradrenalina we wlewie

U chorych leczonych B-blokerami z utrzymującym się 

niedociśnieniem i skurczem oskrzeli-glukagon 0,1 mg/kg i.v.

background image

 

 

10. U 2/3 osób, które przebyły ogólnoustrojową reakcję 

anafilaktyczną po użądleniu przez owada, reakcja taka 

występuje po ponownym użądleniu. Dlatego tez osoby 

takie powinny nosić ze sobą zestaw pierwszej pomocy:

A. adrenalina do samodzielnego wstrzyknięcia

-Anapen 0,15 lub 0,3 mg adrenaliny

-Fastjekt 0,3 mg adrenaliny

B. szybko działający lek p/histaminowy

np.cetyryzyna 2 tabl po 10 mg

C. glikokortykosteroid np.prednizon 2 tabl po 50 mg 


Document Outline