WŁAŚCIWOŚCI SPRĘŻYSTE

RODZAJE ODKSZTAŁCEŃ

Ciała materialne pod wpływem działających sił ulegają odkształceniom.
Możemy je podzielić stosując różne kryteria na 3 rodzaje:



odkształcenia postaci i objętości

– ciała pod działaniem sił zewnętrznych

zmieniają swoje pierwotne kształty. W zależności od sposobu działania siły,

która powoduje odkształcenie wyróżnia się podstawowe rodzaje odkształceń

rozciąganie

ściskanie

ścinanie

skręcanie

zginanie



odkształcenia bezwzględne i względne

– aby określić wielkość

odkształcenia, przy którym zmienia się jakaś wielkość x, charakteryzująca

kształt

lub rozmiary ciała, podajemy odkształcenie względne Δx/x, czyli stosunek
odkształcenia bezwzględnego Δx do pierwotnej wartości wielkości x.



odkształcenia trwałe i sprężyste

RODZAJE ODKSZTAŁCEŃ

CD.



odkształcenia trwałe

Jest skutkiem działania sił o wartościach większych od

określonej wartości krytycznej; ciało nie powraca do
swego poprzedniego kształtu ponieważ następuje
przekroczenie zakresu sprężystości.



odkształcenie sprężyste

odkształcenie doskonale sprężyste tj. takie które zanika

po usunięciu siły odkształcającej ciało (tzw. ciało
sprężyste) powraca do stanu początkowego

PRAWO HOOKE’A



Niewielkie odkształcenia ciał sprężystych można
traktować jako doskonale sprężyste. Wielkość
tych odkształceń podlega wówczas prawu
Hooke’a.



Doświadczalnie potwierdzono, że odkształcenie
względne ciała jest proporcjonalne do przyłożonej
siły zewnętrznej i odwrotnie proporcjonalne do
przekroju poprzecznego odkształcanego ciała.
Współczynnikiem proporcjonalności w tej
zależności jest współczynnik sprężystości



Można je wyrazić wzorem σ= ε*E

PODSTAWOWE RODZAJE
ODKSZTAŁCEŃ SPRĘŻYSTYCH



jednokierunkowe rozciąganie (lub
ściskanie)



rozciąganie (lub) ściskanie we
wszystkich kierunkach



skręcanie



ścinanie



zginanie

ROZCIĄGANIE (

LUB

ŚCISKANIE)

JEDNOKIERUNKOWE



podczas próby
rozciągnięcia pręt
wydłuży się o ∆l,
jednocześnie wymiary
poprzeczne ulegają
zmniejszeniu



w rzeczywistości rzadko
mamy do czynienia z
sytuacją, w której pręt
ściskany zostanie
zniszczony na skutek
przekroczenia jego
wytrzymałości na
ściskanie.

ODKSZTAŁCENIA WE
WSZYSTKICH KIERUNKACH



występują przy równomiernym
rozmieszczeniu sił ściskających (lub
rozciągających) na całej powierzchni ciała



dla próbki izotropowej (tzn. takiej, która
ma jednakowe właściwości we wszystkich
kierunkach) względna zmiana się
wymiarów jest proporcjonalna do
powstającego w ciele naprężenia

ODKSZTAŁCENIE SKRĘCANIA



pojawia się kiedy jeden koniec próbki jest
zamocowany nieruchomo, a na drugi działają
dwie siły styczne, równe co do wielkości, lecz
przeciwnie skierowane