Bez tytułu slajdu

Epidemiologia

•

rocznie ok. 2800 urazów

rdzenia

•

przyczyny:

–

wypadki komunikacyjne –

w USA już nie

–

upadki (w tym

skoki do wody

)

–

urazy sportowe

–

przemoc (pobicia)

•

M : K =

3 : 1

(wiek

15 – 30

r.ż.)

Epidemiologia

•

złamania -

45%

•

złamania - podwichnięcia -

35%

•

przepuklina dyskowa -

10%

•

podwichnięcie bez zł. -

•

brak widocznych uszkodzeń -

<2%

60%

20%

10%

Postępowanie

•

Nie istnieje uniwersalny sposób i

przyrząd służący do unieruchomienia

•

ŻADEN przyrząd nie jest lepszy niż

obsługujący go ludzie

•

Unieruchomienie – zastoinowa

niewydolność krążenia – niedotlenienie -

odleżyny

Postępowanie

•

Ocena

ABC

•

Wywiad

•

Badanie urazowe –

ATLS

–

28%

- inne urazy zagrażające życiu

•

Badanie neurologiczne

gdy chory wymaga pilnej operacji chirurgicznej

ważniejsza jest stabilizacja niż pełna diagnostyka

neurologiczna

Uszkodzenie rdzenia

•

przejściowe

•

całkowite

– ASIA stopień A

brak czynności ruchowej i

czuciowej w segmentach S4-

S5.

•

Częściowe

– ASIA stopień

B,C,D,E

Zespoły neurologiczne

•

Wstrząśnienie rdzenia (Obersteiner 1979)

24 – 48h powrót funkcji

•

Zespoły:

–

a - całkowitej przerwy

–

b - połowiczej przerwy

–

c - przedni

–

d - tylny

–

e - środkowy

–

f - stożka rdzeniowego

–

g - ogona końskiego

Zespół Brown-Sequarda

(b)

•

tożstronne zaburzenia

ruchowe i czucia

głębokiego

•

przeciwstronne

zaburzenia czucia bólu

i temperatury

•

częściej spowodowane

urazem drążącym

Zespół przedni rdzenia (c)

•

zaburzenia ruchowe,

czucia bólu i

temperatury, oraz

dotyku

•

zachowane czucie

głębokie

Zespół tylny rdzenia (d)

•

zaburzenia ruchowe i

czucia głębokiego

•

jeżeli istnieje to

występuje rzadko

Zespół środkowy rdzenia

(e)

•

zaburzenia ruchowe,

bólu i temperatury

•

często w odcinku

szyjnym

•

Mechanizm nożyc

(nałożone zmiany

zwyrodnieniowe tylne i

przednie na mechanizm

przeprostu)

Zespół ogona końskiego

(g)

•

zaburzenia

zwieraczy

•

ból kończyn

•

obj. Babińskiego

(-)

Postępowanie

•

Leczenie

wstrz

ąs

neurogennego

–

Utrzymać

nienie t

tnicze ≥ 90 mmHg

•

eli wymaga – respiratoroterapia

(uszkodzenie rdzenia powy

)

•

USG, RTG klatki piersiowej i miednicy,

cewnik Foley’a, s

żołą

dkowa (?)

•

Objawy uszkodzenia rdzenia - sterydy

Sterydoterapia (?)

•

Protokół

NASCIS

–

bolus dożylny

30 mg/kg

przez 15 min.

–

infuzja

5,4 mg/kg/godz.

przez 23 godz.

•

Obecne metaanalizy:

–

brak efektu terapeutycznego ?,

↑↑

objawów ubocznych ?

Hurlbert RJ. 'The role of steroids in acute SCI: an evidence-based analysis.' Spine. 2001;26(24

Suppl):S39-46

Diagnostyka obrazowa

•

Nie wymaga

badania RTG gdy:

–

przytomny i zorientowany

–

bez urazu głowy

–

alkohol i środki psychoaktywne ( – )

–

bez bólu karku

–

bez zaburzeń neurologicznych

–

bez innych urazów (zaburzających ocenę bólu

karku)

•

Wówczas ocena

aktywnych

ruchów w

odcinku szyjnym

Diagnostyka obrazowa

•

RTG

(

C1 – C7/Th1

–

AP, boczne, ew. na ząb obrotnika

(otwarte usta)

–

czynnościowe gdy podejrzenie

niestabilności (ruchy czynne)

–

cały kręgosłup

gdy w szyjnym uszkodzenia

lub chory nieprzytomny

•

MRI:

–

zaburzenia neurologiczne bez ewidentnych

uszkodzeń w badaniach poprzednich

Diagnostyka obrazowa

•

KT:

–

niewidoczne, słabo uwidocznione,

podejrzane poziomy kręgosłupa

–

obecnie częściej jako badanie z wyboru

zwłaszcza gdy wykonuje się TK głowy

1,2,3

•

Umożliwia wczesne wykluczenie zmian

pourazowych, a:

–

utrzymanie kołnierza >72h zwiększa ryzyko

powikłań

–

kołnierz zwiększa ICP średnio o 4,6 mmHg

1. J Trauma. 2005 Nov;59(5):1121-5., 2. J Trauma. 2005 Jul;59(1):179-83., 3. J Trauma. 2001

Oct;51(4):652-6

4. Anaesthesia. 2001 Jun;56(6):511-3.

Urazy kręgosłupa szyjnego

podwichnięcie

C6/C7

z zablokowaniem

stawu

(do wyciągu)

Leczenie operacyjne

Zasady:

Zasady:
•

Odbarczenie struktur nerwowych

•

Stabilizacja struktur kostnych

wyciąg przejściowo do odprowadzenia dużych przemieszczeń

Dostępy:

Dostępy:
•

przedni (szyja, klatka piersiowa, przez i

zaotrzewnowo)

•

tylny

•

boczny

ZAPAMIĘTAJ !

•

Uszkodzony kręgosłup



uszkodzony

rdzeń

•

Uszkodzenie pierwotne – los człowieczy

•

Uszkodzenie wtórne – nasze pole

działania

ZAPAMIĘTAJ !

•

Unieruchomiony traci kontrolę nad drogami

oddechowymi – WYMIOTY!!

•

Zawsze unieruchomienie :

–

wypadek samochodowy z dużą szybkością

–

3x wzrost chorego

–

siła osiowa

–

skok do wody

–

uraz drążący

–

nieprzytomni

ZAPAMIĘTAJ !

•

Wstrząs rdzeniowy a krwotoczny

–

Zaburzenie uwalniania katecholamin (uszkodzona

droga rdzeniowa)

•

Poszerzenie naczyń krwionośnych, spadek RR, bez

tachykardii

–

Spodnie przeciwwstrząsowe – po wykluczeniu

krwawień wewnętrznych

•

TRUDNE Z UWAGI NA BRAK ODCZUWANIA BÓLU W

OKOLICACH BRZUCHA

Wstrząs rdzeniowy rozpoznaj po

wykluczeniu innych przyczyn wstrząsu!!!

Document Outline