Pielęgniarka polska

 i zachodnioeuropejska w 

interakcji

 z lekarzem

 

Lekarze i pielęgniarki należą do tych 

profesjonalistów medycznych, którzy z racji 

swojej pracy spotykają się permanentnie. 

Ich stosunki zawodowe bywają różne, tak jak 

różnie mogą zachowywać się ludzie niezależnie 

od swojej profesji i wykonywanej pracy. Jednak 

w przypadku lekarzy 

i pielęgniarek w szczególny sposób postulowana 

jest swoista zawodowa symbioza, twórcza 

współpraca, żeby nie powiedzieć aktywne 

współdziałanie.

Autorzy takich postulatów (zarówno teoretycy, jak i 

praktycy zawodów medycznych) domagają się tego 

tłumacząc, że leży to przede wszystkim w interesie 

powierzonego ich opiece pacjenta, ale również ich 

własnej, tj. lekarzy i pielęgniarek. Apologeci tych 

słów mówią, że wówczas przedstawicielom 

zawodów medycznych będzie się pracowało lepiej, 

bardziej efektywniej

 i z korzyścią dla wszystkich. Od dawna jednak 

zarówno lekarze, jak i pielęgniarki do aktywnego 

współdziałania podchodzą raczej z niechęcią, a 

przyczyn tego jest wiele. 

Odmienność płci pielęgniarek i 

lekarzy, status społeczny, struktura 

szpitala oraz odmienny proces 

kształcenia tych dwóch grup 

zawodowych to główne czynniki 

warunkujące układ pielęgniarka - 

lekarz.



 

Odmienność płci pielęgniarek 

i lekarzy

W pielęgniarstwie zachodnioeuropejskim 
uważa się, że głównym czynnikiem dominacji 
lekarza nad pielęgniarką jest różnica płci. 
Takie spostrzeżenia wynikają z mentalności 
poprzednich wieków, gdzie kobieta była 
podporządkowana władzy mężczyzny.

Jak historia wpłynęła na tradycję 

zawodu pielęgniarki i lekarza?

Rola lekarza ukształtowała się już w początkowym 

stadium rozwoju ludzkości. Umiejętność 

zwalczania chorób, rozpoznawanie dolegliwości 

danego schorzenia budziły podziw, uznanie i 

szacunek społeczeństwa. Za błędne postawienie 

diagnozy czekała kara.

 

Pielęgniarstwo, podobnie jak profesja lekarska, to 

również działalność towarzysząca ludzkości od 

chwili jej narodzin. 

Działalność ta przebiegała w dwóch nurtach:

 

- pierwszy - to działalność sprawowania opieki 

w ramach więzi pokrewieństwa i sąsiedztwa,

- drugi - to działalność formalna, ujęta w pewne 

ramy organizacyjne rożnych instytucji 
dobroczynnych, zakonnych bądź 
zdrowotnych, będąca w mniejszym lub też w 
większym zakresie pomocniczym i 
uzupełniającym działalność lekarzy.

Odmienny przebieg procesu kształcenia

 

  Uważa się, że uczelnia medyczna 

z wieloletnim cyklem nauczania, tworzy 

lekarza jako osobę bardzo kompetentną . 

Mniejsze możliwości edukacyjne ma 

natomiast szkoła pielęgniarska, kształcąca 

w trybie 3-letnim. 

 

Struktura szpitala

 



W strukturze szpitala kluczową rolę 

odgrywają lekarze. To oni z reguły piastują 

wysokie stanowiska kierownicze: ordynatorzy, 

dyrektorzy, kierownicy. Szczególną formą tej 

dominacji jest tzw. obchód oddziału, podczas 

którego zwraca się uwagę pacjenta na 

wzbudzenie wiary w lekarza jako jedynego 

kompetentnego członka zespołu 

interdyscyplinarnego.

 

Pochodzenie społeczne

Odmienny jest rodowód społeczny 

lekarza i pielęgniarki. 

To zróżnicowanie występuje z reguły w 

krajach anglosaskich, w których 

kandydaci do zawodu lekarskiego 

wywodzą się głównie z wyższej klasy 

społecznej. 

Konflikt ról lekarza i pielęgniarki

 

Do połowy XX wieku zakres obowiązków 

lekarza i pielęgniarki był wyraźnie określony. 

Panował tzw. paternalistyczno- dyrektywny 

model opieki zdrowotnej i niski poziom 
wiedzy pielęgniarek względem lekarzy. 

Obecnie, ze względu na dynamizm edukacji 

pielęgniarek i  kształcenie w formie studiów 

wyższych, kompetencje pielęgniarek znacznie 

wzrosły.

Tendencje świadczące o występowaniu 

konfliktu lekarza i pielęgniarki:

- domaganie się uprawnień do 

podejmowania decyzji w sprawach 
diagnozowania, przepisywania i 
podawania leków (pielęgniarki 
angielskie),

- prawo do odmówienia zlecenia 

lekarskiego.

W celu określenia kompetencji 

pielęgniarki utworzono Ustawę 

z dnia 5 lipca 1996r. 

o zawodach pielęgniarki 

i położnej.  

 

Bibliografia:

 
1. Wrońska I., Rola społeczna i zawodowa 

pielęgniarki: studium z zakresu 
współczesnego pielęgniarstwa., Centrum 
Edukacji Medycznej, Warszawa 1997

2.http://www.pielegniarki.info.pl/files/11713129

74.pdf