background image

Leki o działaniu receptorowym

w leczeniu 

astmy  i POChP

Iwona Grzelewska-Rzymowska

Klinika Pneumonologii i Alergologii

Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

2014/2015

background image

2

-agoniści 

charakterystyka leków

 leczenie astmy

 leczenie  POChP

2

-agoniści + ICS

Leki przeciwcholinergiczne

PLAN WYKŁADU

charakterystyka 

leków

 leczenie  POChP

2

-agoniści + ICS

background image

Astma

Astma

i przewlekła obturacyjna 

i przewlekła obturacyjna 

choroba płuc

choroba płuc

charakteryzują się obturacją oskrzeli 

czyli uogólnionym zwężeniem oskrzeli

Choroby te wymagają stałego podawania

 leków o  działaniu rozszerzającym oskrzela

background image

Obturacja oskrzeli - 

Obturacja oskrzeli - 

patomechanizm

patomechanizm

Astma

POChP

skurcz oskrzeli       

  

obrzęk błony śluzowej

nadmierne wydzielanie 
śluzu

naciek zapalny

skurcz oskrzeli       

 

obrzęk błony śluzowej

nadmierne wydzielanie 

śluzu   

naciek zapalny

utrata sprężystości 
tkanki płucnej

background image

2

-agoniści 

Charakterystyka leków

background image

I. Leki przeciwzapalne

 - kontrolujące

 

 

glikokortykosteroidy

 

długo działający 

2

 agoniści (LABA)

 antagoniści leukotrienów
 kromony
 wolno uwalniająca się teofilina
 przeciwciała anty IgE (2005)

 

II. Leki przynoszące ulgę

 - rozszerzające 

oskrzela
 

krótko-działający wziewni 

2

-agoniści

GKS systemowe
leki p/cholinergiczne
metyloksantyny

Astma - leki stosowane 

(GINA 2005-

2014)

background image

Leki rozszerzające oskrzela

1.

  

β

2

-sympatykomimetyki (β

2

-

agoniści)

  skuteczne w 100%

  korzystne działanie także w :

            mechanizmie oczyszczania oskrzeli
            uwalnianiu mediatorów
            przepuszczalności naczyń

2. 

Teofilina

  skuteczna w 60%

3. 

Leki przeciwcholinergiczne

  skuteczne w 60%

background image

Agoniści receptorów β

Agoniści receptorów β

2

2

-

-

adrenergicznych 

adrenergicznych 

1.

  

Terbutalina  (1968 r)

2.

  Salbutamol  (1969 r)

3.

  Fenoterol (1970 r)

Krótko działający

Długo działający

1.

  

Bambuterol  (1986)

2.

 Salmeterol     (1987)

3.

 Formoterol    (1989)

SABA

LABA

background image

Budowa chemiczna

Budowa chemiczna

Formoterol

O

H

N

H

O

CHCH

2

NHCHCH

2

H

O

CH

3

OH

CH

3

Fenoterol

CHCH

2

NHCHCH

2

O

H

O

H

O

H

OH

CH

3

Salmeterol

Salbutamol

CHCH

2

NH

CH

2

O

H

OH

CH

3

CH

3

CH

3

O

H

CHCH

2

NH

CH

2

O

H

OH

HO

(CH

2

)

6

O (CH

2

)

4

background image

Receptory  

2

-adrenergiczne 

Budowa

Rozmieszczenie

Tachyfilaksja

background image

Receptor 

2

-adrenergiczny

Gen dla receptora 

2

-adrenergicznego 

znajduje się 
na chromosomie 5 odcinku q31

Polimorfizm tego receptora (zmiany w 
aminokwasach) może decydować o :

ciężkim klinicznym przebiegu astmy

nocnych objawach

konieczności leczenia sterydami

background image

β

2

-agoniści w astmie 

mięśnie gładkie oskrzeli

komórki nabłonka

gruczoły podśluzowe

pneumocyty typu II

komórki tuczne

komórki zwojów 

cholinergicznych

Rozmieszczenie receptorów β

2

 w układzie oddechowym

background image

Pobudzenie 

2

 receptorów 

adrenergicznych przez 

2

-

agonistów

Mięśnie gładkie oskrzeli

 

Rozkurcz 

Wydzielanie mediatorów

mastocyty

-

 bazofile

Hamowane

-

 inne komórki

Transport śluzowo-rzęskowy
Poprawa

Przepuszczalność naczyń krwionośnych
Zmniejszona

Neurotransmisja cholinergiczna

Hamowana

background image

Receptory β

Receptory β

2

2

-adrenergiczne 

-adrenergiczne 

drzewa oskrzelowego

drzewa oskrzelowego

duża liczba receptorów 

znaczna ilość mRNA (30-40 tys.)

- intensywna odnowa białka 

receptorowego

wzrost liczby 

2

-receptorów w kolejnych 

generacjach drzewa oskrzelowego 

brak różnic w strukturze i czynności 

2

 

receptorów osób zdrowych i chorych na 

astmę

obecność wariantów 

2

-receptora u chorych 

na ciężką postać astmy

m. gładkie oskrzeli

background image

Budowa 

2

-receptora 

adrenergicznego

background image

Wewnątrzkomórkowy 

mechanizm aktywacji 

receptora 

background image

„Epidemie zgonów”

 u chorych na astmę 

i tachyfilaksja receptorów 

2

-adrenergicznych 

background image

Tachyfilaksja 

receptorów 

2

-adrenergicznych

Epidemie zgonów w Wielkiej Brytanii 

z połowy lat 60-tych wśród 5-34 letnich chorych 

na astmę była związana z leczeniem 

izoprenaliną w aerozolu ciśnieniowym

Speizer FE et al. Br Med J  1968;1:335

Epidemie zgonów ” wystąpiły w 6 krajach, 

w których  stosowano  izoprenalinę  forte 

lub inne jej formy 5-krotnie przewyższające 

dawki zalecane

background image

Tachyfilaksja 

receptorów 

2

-adrenergicznych

Badania u zdrowych ochotników (i u zwierząt) 

wykazały możliwość rozwoju tachyfilaksji 

receptorów 

2

-adrenergicznych mięśni 

gładkich oskrzeli

Sugerowano, że wybiórczy 

2

-agoniści - 

salbutamol i terbutalina - mogą dać większą 
tachyfilaksję

Conolly ME et al. Br J Pharmacol 1971;43:389

background image

Tachyfilaksja 

receptorów 

2

-adrenergicznych

2

-agoniści powodują tachyfilaksję 

receptorów 

2

-adrenergicznych na:

limfocytach T

leukocytach

co nie wiąże się ze zmniejszeniem ich 

działania rozszerzającego oskrzela

O’Connor B et al. NEJM 1992;372:1204

background image

Tachyfilaksja 

receptorów 

2

-adrenergicznych

Przewlekłe stosowanie krótko-działających 

2

-

agonistów może doprowadzić do:

skrócenia czasu ich działania

zmniejszenia działania ochronnego 

(bronchoprotekcyjnego) względem różnych 

czynników wywołujących skurcz oskrzeli

Wahedna J et al. Am Rev Respir Dis 1993;148:707

background image

2

-agoniści w astmie 

Przewlekłe leczenie jedynie krótko 

działającymi 

2

-agonistami może 

doprowadzić do pogorszenia klinicznego 

przebiegu astmy  

background image

Krótko działający 

Krótko działający 

2

2

-

-

agoniści

agoniści

- zastosowanie w astmie

- zastosowanie w astmie

      Leki te należy podawać tylko 
                   „na żądanie”, 

a nie w sposób przewlekły, regularnie 

(PTFP, PTA, AAAAI)

Zużycie tych leków służy ocenie

nasilenia astmy

skuteczności leczenia

background image

Salbutamol

Salbutamol

krótko działający 

krótko działający 

2

2

-

-

agonista

agonista

hydrofilny - wiąże się tylko z 

miejscem aktywnym receptora

częściowy agonista 

2

-receptorów

szybki początek działania     5-7 min

krótki czas działania      4-6 godz

początek i czas działania zależy od dawki

background image

Długo działający 

2-

agoniści

background image

Czas 
działania

Podział 

Podział 

2

2

-agonistów

-agonistów

wziewna terbutalina
wziewny salbutamol

wziewny formoterol

doustna terbutalina
doustny salbutamol
doustny formoterol

wziewny salmeterol
doustny bambuterol

Szybkość 
działania

krótki

długi

szybko

wolno

w razie potrzeby

p

rz

e

w

le

k

le

background image

Podział agonistów

receptorów 

2

-

adrenergicznych

rapid acting agonist

salbutamol, terbutalina, 
formoterol

SABA

SABA

RABA

RABA

LABA

LABA

short acting agonist

salbutamol, terbutalina

long acting agonist 

formoterol, salmeterol

background image

Długo działający 

2-

agoniści

Mechanizmy działania

rozkurcz mięśni gładkich ściany 
dróg oddechowych

zwiększenie oczyszczania 
śluzowo-rzęskowego

zmniejszenie przepuszczalności 
naczyń krwionośnych

blokowanie uwalniania 
mediatorów z mastocytów 
i bazofili

długotrwała 
ochrona 
oskrzeli przed 
czynnikami 
wywołującymi 
skurcz 
oskrzeli 

background image

Formoterol

Formoterol

umiarkowanie lipofilny

oddziaływuje bezpośrednio na receptor 

    

2

-adrenergiczny - 

szybki początek działania

wnika do błony komórkowej - forma depo – dłuższy  

czas działania

początek działania szybki     6-8 min

długi czas działania      8-10 godz

początek i czas działania zależy od dawki 

długo działający 

długo działający 

2

2

-agonista

-agonista

background image

Salmeterol

Salmeterol

długo działający 

długo działający 

2

2

-agonista

-agonista

lipofilny - wiąże się aktywnym i 

nieaktywnym miejscem receptora

częściowy agonista 

2

-receptorów

wolny początek działania - 15 min

długi czas działania > 12 godz

początek i czas działania nie zależy od 

dawki

background image

Teoria dyfuzji mikrokinetycznej

w podwójnej warstwie 

lipidowej 

Lipofilność każdej cząsteczki zależy od 
jej budowy chemicznej

Lipofilność 

2

-mimetyków decyduje o 

ich rozdziale pomiędzy fazą wodną i 
błoną komórkową

Powyższe zjawisko decyduje o tym jak 

2

 

-mimetyk dociera do receptora, o 

szybkości, początku i czasie trwania 
działania

background image

Teoria dyfuzji mikrokinetycznej

Teoria dyfuzji mikrokinetycznej

w podwójnej warstwie lipidowej

w podwójnej warstwie lipidowej

Anderson i wsp. 1993

Biofaza wodna

Błona komórkowa

 z receptorem 

2

 

Salbutamol

Hydrofilny

Krótkie działanie

Szybki początek

Formoterol

Pośredni

Długie działanie
Szybki początek

Salmeterol

Lipofilny

Długie działanie

Wolny początek

background image

Formoterol i Salmeterol

wewnątrzpochodna 

aktywność 

Formoterol i fenoterol powodują niemal 
całkowity rozkurcz preparatu mięśnia 

gładkiego                   

pełni 

agoniści

Salmeterol i Salbutamol powodują tylko 
40% rozkurczu są to tzw. 

częściowi agoniści

background image

Wybiórczość w stosunku do 

Wybiórczość w stosunku do 

receptora β

receptora β

2

2

      

      

salmeterol

salmeterol

 

formoterol

formoterol

wybiórczość 

duża

mniejsza

β

β

2/ 

2/ 

β

β

1

1

85000

             400

wpływ na układ 

nie zwiększa 

zwiększa 

krążenia 

 

częstości serca 

częstość serca 

nie wywołuje 

działa 

arytmogennie

arytmii 

nie wydłuża QT

wydłuża QT 

nie wywołuje 

niedokrwienia 

mięśnia serca

background image

Salmeterol w leczeniu 

astmy 

D’Alonzo GB et al. J Am Med Assoc 1994;271:1412

FEV

podczas 3 mies. leczenia salbutamolem lub salmeterolem

salmeterol

2x50g

s

albutamol

4x200g

placebo

Dzień 1

Po 12 tyg.

h

h

n - 560

background image

Agoniści receptorów 

2

-

adrenergicznych

Siła działania rozkurczowego

Salbutamol

200 g

Formoterol

12-24 g

Salmeterol

50 g

Czas działania

Salbutamol 

Formoterol

Salmeterol

Początek działania

do    6 godz

do  12 godz

>    12 godz

2-3 min

20 min

=

=

background image

Długo działający 

Długo działający 

2

2

-agoniści

-agoniści

Kliniczne zastosowanie w 

Kliniczne zastosowanie w 

astmie

astmie

Fazy stosowania

I

 – zapobieganie astmie nocnej

          

1990-

1994

II 

– lepsza kontrola astmy

(Am Academy of 

Allergy, 

      Asthma and Immunology JACI – 

1996)

III 

– zmniejszenie dawki ICS 

         

(Greening, Woolcock, Ind, 

Pauwels)

IV 

– optymalna kontrolna astmy 

        

(2001-

2002)

   LABA+Cs -> LABACs

background image

β

β

agoniści 

agoniści 

 

 

o bardzo długim 

o bardzo długim 

działaniu

działaniu

ultra LABA

ultra LABA

background image

  

  

β

β

agoniści 

agoniści 

 

 

o bardzo długim działaniu

o bardzo długim działaniu

ultra LABA

ultra LABA

MALEINIAN INDAKATEROLU

MALEINIAN INDAKATEROLU

INHALATOR – breezhaler (ważny 30dni)

INHALATOR – breezhaler (ważny 30dni)

proszek do inhalacji w twardych kapsułkach

proszek do inhalacji w twardych kapsułkach

150 mg i 300mg

150 mg i 300mg

stosowanie 1 kaps/dz 

stosowanie 1 kaps/dz 

onbrez 

onbrez 

background image

   

   

INDAKATEROL

INDAKATEROL

w krajach unii europejskiej

w krajach unii europejskiej

               

               

lek zarejestrowany

lek zarejestrowany

                      

                      

do stosowania tylko w POCHP

do stosowania tylko w POCHP

CECHY LEKU

CECHY LEKU

-

        

        

-  szybki początek działania –w ciągu 5 min. po inhalacji

-  szybki początek działania –w ciągu 5 min. po inhalacji

 

 

długi czas działania

długi czas działania

-

częściowy agonista receptora 

częściowy agonista receptora 

β

β

-2  (aktywność 73%)

-2  (aktywność 73%)

background image

β

β

agoniści 

agoniści 

 

 

o bardzo długim działaniu

o bardzo długim działaniu

ultra LABA

ultra LABA

Trifenylooctan wilanterolu

Trifenylooctan wilanterolu

lek występuje w połączeniu z furoinianem 

lek występuje w połączeniu z furoinianem 

flutikazonu w jednym inhalatorze

flutikazonu w jednym inhalatorze

preparat 

preparat 

Relvar –

Relvar –

 Ellipta (

 Ellipta (

inhalator)

inhalator)

dawki 92/22 – astma stopień 3 wg GINA

dawki 92/22 – astma stopień 3 wg GINA

184/22; - astma stopień 4 wg GINA

184/22; - astma stopień 4 wg GINA

dawka 92/22 -   POCHP

dawka 92/22 -   POCHP

background image

2

-agoniści 

w leczeniu astmy

background image

Krótko i długo działający

Krótko i długo działający

 

 

2

2

-agoniści

-agoniści

Zawsze muszą być 

podawani z wziewnymi 

kortykosteroidami

– zapobiega to tachyfilaksji 

receptorów 

2

 

adrenergicznych 

background image

GINA 2006 – 2014

GINA 2006 – 2014

Leczenie astmy 

Leczenie astmy 

według stopni kontroli

według stopni kontroli

background image

Całkowita kontrola astmy 

to:

brak objawów w dzień i w nocy

brak zaostrzeń choroby, a co z tym się wiąże - brak 
hospitalizacji , pomocy doraźnej, absencji 
w pracy i w szkole

prawidłowe lub najlepsze z możliwych wyniki 
spiromeryczne

możliwość prowadzenia aktywnego trybu życia

dobra tolerancja, akceptacja i brak objawów 
ubocznych stosowanego leczenia

background image

Przewlekłe leczenie astmy 

zasady ogólne

1. Zalecane metody leczenia astmy oparte są 

na skuteczności i bezpieczeństwie 
ich stosowania w całej populacji

2. Odpowiedź poszczególnych chorych na 

leczenie może się różnić od średniej 
odpowiedzi w populacji 

3. Leczenie stanowi często kompromis między 

zaleceniami lekarza a preferencjami chorego

background image

Przewlekłe leczenie astmy 

zasady ogólne

4. 

Leki przeciwastmatyczne można podawać

            wziewnie

doustnie

pozajelitowo

Lek podawany wziewnie osiąga większe 
stężenia w oskrzelach, dzięki czemu unika się 
ogólnoustrojowych działań niepożądanych.

5. 

Nie ma leku, który pozwala wyleczyć astmę, 

ale 
u znacznej większości chorych leczenie pozwala 
uzyskać kontrolę astmy 

background image

6. 

Leczenie ustala się na podstawie:

            

stopnia kontroli astmy

dostępności leków przeciwastmatycznych

uwarunkowań systemu opieki zdrowotnej

indywidualnej sytuacji chorego 

Przewlekłe leczenie 

astmy 

zasady ogólne

background image

Astma

Astma

 -

 -

 zmiana koncepcji 

 zmiana koncepcji 

leczenia

leczenia

1975

1980

1985

1990

1995

2000

 

szerokie 

stosowanie

 

SA-ß

2

Obawa 

przed 

SA-ß

2

Łączne 

stosowanie 

LA-ß

i  ICS

Greening i wsp 

Lancet 1992

1992

Skurcz oskrzeli

Remodelling

Zapalenie

background image

β

β

2

2

-a

-a

goniści 

goniści 

i wziewne 

i wziewne 

kortykosteroidy

kortykosteroidy

SIT – S

ingle

 I

nhaler

 T

herapy

nowe podejście do leczenia astmy

nowe podejście do leczenia astmy

background image

Greening P. i wsp. Lancet 1994 (219-224)

Protokół badania

Protokół badania

429 chorych otrzymujących 2x dziennie 2 x200 g BDP

niedostateczna kontrola astmy

podzia

ł

 na dwie grupy 

2 x200 g BDP  + 2 x 50 g serevent

2 x500 g BDP

background image

PEF rano

PEF rano

0

5

10

15

20

25

30

35

0

1

5

9

13

17

21

zm

ia

n

P

E

F

 (

L

/m

in

)

2 x200 g BDP  + 2 x 50 g serevent

2 x500 g BDP

tydzień

Greening AP. i wsp. Lancet 1994 (219-224)

background image

F

ormoterol 

A

nd 

C

orticosteroids 

 
(budesonide) 

E

stablishing 

T

herapy

background image

Wpływ formoterolu regularnie 

stosowanego dodanego do regularnie 

stosowanego budezonidu na:

poprawę objawów astmy

poprawę czynności płuc

zaostrzenia podczas próby

Założenia badania

Założenia badania

Pauwels et al. NEJM, 1997

background image

  

  

Oceniano

Oceniano

ciężkie zaostrzenia astmy

łagodne zaostrzenia astmy

wskaźniki wentylacji (FEV

1

PEF)

nocne napady

2

- agoniści na żądanie

czas do pierwszego 
zaostrzenia

Pauwels et al. NEJM, 1997

background image

Dodanie 

formoterolu 

- 40%

Budezonid 

+ formoterol 

- 62%

BUD200

BUD200+F

BUD800

BUD800+F

Zmniejszenie ilości 

Zmniejszenie ilości 

łagodnych zaostrzeń

łagodnych zaostrzeń

Wzrost 

dawki 

budezoni

du  - 37%

Pauwels et al. NEJM, 1997

background image

Dodanie 

formoterolu 

- 26%

Wzrost 

dawki 

budezonid

u  - 49%

Budezonid 

+ formoterol 

- 63%

BUD200

BUD200+F

BUD800

BUD800+F

Zmniejszenie ilości ciężkich 

Zmniejszenie ilości ciężkich 

zaostrzeń

zaostrzeń

Pauwels et al. NEJM, 1997

background image

95

BUD200

BUD200+F

BUD800

BUD800+F

F

E

V

1

 (

%

  

p

rz

e

w

id

y

w

a

n

e

w

a

rt

o

ś

c

i)

70

75

80

85

90

Czas (miesiące)

-1

0

1

2

3

6

9

12

FEV

FEV

1

1

Pauwels et al. NEJM, 1997

background image

Wnioski

Wnioski

Dodanie formoterolu oraz zwiększenie 
dawki budezonidu niezależnie 
zmniejsza ilość ciężkich i łagodnych 
zaostrzeń astmy

Dodanie formoterolu do budezonidu 
poprawia przebieg astmy i czynność 
płuc w ciągu roku

Leki były dobrze tolerowane i 
bezpieczne

background image

Can guideline-defined asthma control be achieved 

The Gaining Optimal Asthma Control Study

Bateman ED, Boushey HA, Bousquet J, Busse WW, Clark TJH, 

Pauwels RA, Pedersen SE for the GOAL Investigators Group.

Am J Respit Crit Care Med 2004;170 :836-844

The 

G

aining 

O

ptimal 

A

sthma Contro

L

 Study

Czy można 

osiągnąć 

kontrolę astmy?

background image

Pełna kontrola astmy 

Monoterapia vs leczenie skojarzone

Odsetek pacjentów

Seretide faza II

Seretide faza I

FP faza II

FP faza  I

44%

29%

50%

16%

28%

40%

20

80

60

40

0

Brak wGKS (W1)

Mała dawka wGKS 

(W2)

Średnia dawka wGKS 

(W3)

*

*

*

*p < 0.001

GOAL

GOAL

 – SIT

 – SIT

 

 

background image

Pełna kontrola została uzyskana 

wcześniej

 Seretide vs Flutikazon

0

4

0.2

0.8

1.0

0

0.6

0.4

8

36

40

44

48

52

Czas do uzyskania pierwszego tygodnia pełnej kontroli w ciągu 

1-52 tygodni

Seretide

FP

Tydzień 
45

Tydzień 
21 

12

16

20

24

28

32

Pacjenci wcześniej stosujący małą dawkę wGKS (W2)

P

ra

w

d

o

p

o

d

o

b

ie

ń

st

w

o

 

ko

n

tr

o

li

GOAL

GOAL

 – SIT

 – SIT

 

 

background image

Seretide

 

vs 

Flutikazon

 

dał pełną 

kontrolę objawów

u większości chorych (~ 50%)

wcześniej

stosując mniejszą dawkę wGKS

niezależnie od stosowanego dotychczas 
leczenia

Seretide

prawie normalna jakość życia

brak zaostrzeń
bez dodatkowych objawów ubocznych

GOAL

GOAL

 – SIT

 – SIT

 

 

background image

Długo działający 

2-

agoniści

Dołączenie LABA do ICS

zmniejsza objawy choroby (w tym 
nocne)

poprawia czynność płuc

zmniejsza zużycie szybko działających 

2

 

- agonistów

zmniejsza częstość zaostrzeń

K

A

T

E

G

O

R

IA

  

 A

  

Pauwels RA i wsp. NEJM 1997, 337, 1405

Shrewsbury S i wsp. (metaanaliza) BMJ 200, 320, 1368.

background image

Kiedy włączyć LAβA

Kiedy włączyć LAβA

GINA 2005 (GINA 2002) 

GINA 2005 (GINA 2002) 

LAβA należy wprowadzić do leczenia 

astmy 

umiarkowanej

, gdy standardowe leczenie 

wGKS 

nie pozwala uzyskać pełnej kontroli astmy 

i konieczne jest zwiększenie ich dawki

GINA 2014 – LABA  włączamy w 3.stopniu 

leczenia łącznie z małymi dawkami ICS

background image

LABACs

Połączenie 

długodziałających β

2

–agonistów 

(LABA) 

wziewnymi 

glikokortykosteroidami (ICS)

jest uważane za najskuteczniejsze 
leczenie kontrolujące u większości 
chorych na astmę

LABACs

wspólne 
podawanie LABA i 
ICS 
w jednym 
inhalatorze

background image

ß

2

 adrenoceptor

Steroid-responsive gene

Nucleus

mRNA

GRE

Glucocorticoid

receptor

protein

 PKA

 cyclic 

AMP

+

MAPK

Salmeterol

Flutikazon 

Wpływ salmeterolu na receptor 

Wpływ salmeterolu na receptor 

sterydowy

sterydowy

Barnes PJ 

Eur Respir J 2000;19:182-191

background image

Barnes PJ Eur Respir J 2000;19:182-191

Flutikazon i salmeterol

Flutikazon i salmeterol

Działanie synergistyczne

Działanie synergistyczne

Glucocorticoid 
receptor

ß

2

-adrenoceptor

Działanie przeciwzapalne Rozkurcz oskrzeli

Salmeterol

Flutikazon

Wpływ flutikazonu na ß

2

-adrenoceptory

Wpływ salmeterolu na receptory 
sterydowe

background image

Wziewne kortykosteroidy 

Wziewne kortykosteroidy 

i długodziałający β

i długodziałający β

2

2

-

-

agoniści 

agoniści 

 

 

Nowe podejście w leczeniu 

Nowe podejście w leczeniu 

astmy

astmy

background image

Elastyczne stosowanie 

Elastyczne stosowanie 

budezonidu/formoterolu 

budezonidu/formoterolu 

„leczenie skrojone na miarę”

Szybka interwencja poprzez dodatkowe 

zażycie budezonidu/formoterolu w momencie 

pojawienia się objawów astmy, zapobiega 

rozwinięciu się ciężkich zaostrzeń

background image

Leczenie  astmy 

SMART

Budesonide/ formoterol combination 
therapy as both maintenace and reliever 
medication in asthma.

O’Byrne PM, Bisgaard H, Godard PD et al. 

Am J Repir Crit Care Med. 2005;171:129-136.

S

ingle inhaler for 

M

aintenance 

A

nd 

R

elief 

T

herapy

background image

L

ic

zb

a

 c

żk

ic

h

 z

a

o

s

tr

z

e

ń

ogółem

Spadek PEF

sGKS 

hospitalizacje 

Bud + SABA

Bud/form + SABA

Bud/form przewlekle + na żądanie

O’Byrne PM, et al. Am J Repir Crit Care Med. 2005;171:129-136.

background image

L

ic

zb

a

 c

żk

ic

h

 z

a

o

s

tr

z

e

ń

ogółem

Spadek PEF

sGKS 

hospitalizacje 

Bud + SABA

Bud/form + SABA

Bud/form przewlekle + na żądanie

O’Byrne PM, et al. Am J Repir Crit Care Med. 2005;171:129-136.

background image

β

β

2

2

- a

- a

goniści w połączeniu 

goniści w połączeniu 

z wziewnymi 

z wziewnymi 

kortykosteroidami 

kortykosteroidami 

Seretide  = Flixotide / Salmeterol

 

(GlaxoSmithKline)

Symbicort = Budezonid / Formoterol 

(AstraZeneca)

FOSTER = Beclometazon / Formoterol 

(Chiesi)

Relvar – furoinian flutikazonu/wilanterol

background image

lobal initiative for chronic 

bstructive

ung

isease

lobal initiative for chronic 

bstructive

ung

isease

Leczenie POChP

Leczenie POChP

GOLD 2011-2014

background image

GOLD

Cele przewlekłego leczenia

złagodzenie objawów choroby

poprawa czynności płuc

zmniejszenie liczby zaostrzeń

zmniejszenie ilości pobytów 

szpitalnych

poprawa jakości życia

zahamowanie spadku czynności 

płuc

przedłużenie długości życia

background image

GOLD

Leki rozszerzające oskrzela 

w POCHP

background image

Leki przeciwcholinergiczne

Działanie

rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli

zmniejszenie wydzielania śluzu

Farmakokinetyka

początek działania   -   po kilkunastu minutach

szczyt działania        -   30-90 minut

czas działania           -   6-10 godzin

Preparaty

bromek ipratropium (Atrovent)

bromek oxytropium

bromek tiotropium

background image

2

-agoniści krótko działający 

w leczeniu POChP

Lek ten (salbutamol) daje poprawę kliniczną 

i wskaźników wentylacji ale nie powstrzymuje 

postępującego rocznego spadku FEV

1

Lek stosowany „na żądanie” daje podobną 

poprawę przebiegu choroby jak stosowany 

przewlekle

CP Van Schayck et al. BMJ 1999;303:1426
D Cook et al. AJRCCM 2001;163:85-90

background image

Stałe, regularne leczenie 
krótkodziałającym lekiem 
przeciwcholinergicznym (bromek 
ipratropium) 
nie wpływa na naturalny przebieg POChP.

Po 5 latach 

spadek FEV1 w grupie leczonej był 
taki sam jak w grupie placebo

nadal utrzymywał się rozkurcz po 
bromku ipratropium

The Lung Health Study 1994

Anthonisen et al. JAMA 1994

Bromek ipratropium

background image

Bromek ipratropium 

Bromek ipratropium w połączeniu z 

albuterolem daje większy przyrost FEV1 niż 

każdy z nich stosowany osobno.

ipratropium       –  25%

albuterol            –  24-27%

połączenie         –  

31-33%

534, 195, 625 chorych na POChP
12 tyg. leczenia

Combivent Inhalation Aerosol Study Group
Chest 1994;105:1411
Chest 1997;112:1514
Respiration 1998;65:354

background image

Salmeterol 

skuteczność leczenia POChP

Mahler DA Chest 1999;115:957-965

FEV

podczas 3 mies. leczenia salmeterolem i ipratropium

salmeterol

ipratropium

placebo

Dzień 1

Po 12 tyg.

h

1,8

1,7

1,6

1,5

1,4

1,3

1,2

1,1

background image

0              60                 180                300               420              540                660              720

1,05

1,00

0,95

0,90

0,85

0,80

salmeterol 50μg

ipratropium 40

μg

salbutamol 200

 

μg

Wpływ salmeterolu, salbutamolu i 

ipratropium 

na przyrost FEV

1

  w  POChP

placebo

Matera MG et al. Pulm Pharm 1995;8:267-271

background image

Salmeterol

zmniejsza liczbę objawów choroby

poprawia tolerancję wysiłku

zapobiega duszności nocnej

zmniejsza zapotrzebowanie na krótko 

działające 

2

-mimetyki

poprawia jakość życia 

(jako jedyny wg. GOLD 

poprawia „Health status”)

Wpływ na przebieg kliniczny POChP

background image

placebo

salmeterol 

50g 2xdz

0

0,2

0,4

0,6

0,8

1

1,2

1,4

1,6

1,8

dzień

noc

p<0,001

p<0,005

li

c

zb

a

 o

b

ja

w

ó

w

Wpływ salmeterolu na nasilenie 

klinicznych objawów POChP 

Ulrik CS Thorax 1995;50:750-754

n - 63

background image

0

0,5

1

1,5

2

2,5

dzień

noc

p<0,05

p<0,001

li

c

zb

a

 d

a

w

e

k

 s

a

lb

u

ta

m

o

lu

Wpływ salmeterolu 

na zużycie salbutamolu 

Ulrik CS Thorax 1995;50:750-754

placebo

salmeterol 

50g 2xdz

n - 63

background image

-2

0

2

4

6

8

10

12

wydolność

aktywność          energia życiowa

 fizyczna

p<0,05

p

u

n

k

ta

c

ja

 w

g

 s

k

a

li

 S

F

-3

6

p<0,05

p<0,05

Salmeterol - 

wpływ na jakość życia 

Jones PW, Bosh TK. AJRCCM 1997;155:1283-1289

n=287

placebo

salmeterol 

50g 2xdz

background image

Salmeterol działanie 

cytoprotekcyjne

in vitro

0

20

40

60

80

kontrola

H.I.

H.I. + salm

4x10

-7

 M

%

 k

o

m

ó

re

k

kontrola

H.I.

H.I. + salm

4x10

-7

 M

zniszczone komórki nabłonka

komórki urzęsione

Haemophilus infuenzae

background image

0

2

4

6

8

10

12

14

16

placebo

n=227

salmeterol 

50μg 2xdz

n=229

salmeterol 

100μg 2xdz

n=218

%

 c

h

o

ry

c

h

 Salmeterol a występowanie 

zakażeń układu oddechowego

16 tyg. 
leczenia

Dowling R AJRCCM 

1995;151:244

15

9*

7*

background image

Boyd G et al.ERJ 1997;10:815-821

Salmeterol - tachyfilaksja

Wpływ na FEV

1

-40

-20

0

20

40

60

80

100

salmeterol 100 

salmeterol 50 g

placebo

w

a

rt

o

ś

ć

 F

E

V

1

 m

L

-1

              1-4

             5-8

            9-16          tyg.

n=674

background image

Formoterol w POChP

Skuteczność monoterapii formoterolem była 
porównywalna ze skutecznością preparatu 
złożonego zawierającego bromek ipratropium i 
fenoterol.

Formoterol był lepiej tolerowany.

Obserwowano:

zmniejszenie oporu dróg oddechowych 

znamienne

 

poprawę FEV

1

 i PEFR

poprawę kliniczną 

nieznamienną

n – 101
wieloośrodkowe randomizowane otwarte 4-tyg.

Konermann M. i wsp. Clin Drug Invest 2001;21:235.

background image

Bromek tiotropium 

Bromek tiotropium 

w leczeniu POChP

w leczeniu POChP

background image

powoli dysocjuje od receptora M

3

szybko dysocjuje od  receptora M

2

początek działania już po kilku minutach

maksymalny rozkurcz oskrzeli 1 – 4 godzina 

(wzrost FEV

1

 nawet do 25%)

czas działania do 32 godzin

nie daje uogólnionego działania 
cholinolitycznego

najlepsza dawka do stosowania 
długotrwałego – 18
g (Handy-Haler)

Długo działający lek 

przeciwcholinergiczny

Bromek tiotropium

background image

Tiotropium w POChP

pierwszy lek przeciwcholinergiczny  

                               długodziałający (LAMA)

Preparaty – 

Spiriva (inh. Handihaler)

               postać proszkowa -18μg – 1raz /dz

                 Spiriva (inh. Respimat)

                postać gazowa HFA 2,5 μg 2razy /d

Badanie TIOSPIR (

2013 r.

)

Spiriva 18 μg  podawania 1 raz/d

 i Spiriva Respimat   w dawce 2,5 μg  (

dwa wziewy 1 

raz /d) posiada porównywalny wpływ na przeżycie

background image

Tiotropium w POChP

Badanie 12-mies. randomizowane, 
podwójnie ślepe kontrolowane 
placebo
n – 921 (postać umiarkowana/ciężka)
tiotropium wziewnie 18 
g / 1xdz

Casaburi R i wsp. ERJ 2002;19:217

Lek:

dawał znaczący rozkurcz oskrzeli

zmniejszał duszność

poprawiał jakość życia

zmniejszał ilość zaostrzeń i hospitalizacji

background image

             

Badanie  Uplift

 

badanie 4 letnie w którym porównywano wpływ 

Spirivy 18 μg  podawanej 1 raz /dz vs. placebo

                        SPIRIVA

      - 

zmniejszała o 16% ryzyko zgonu

       - poprawiała czynność płuc ale bez wpływu 
          na tempo spadku wsk.wentylacji
       - poprawiała jakość życia
       - redukowała ilość zaostrzeń 

background image

Badanie TIOSPIR 

(2013 r.)

Spiriva  Handihaler 18 μg  podawania 1 

raz/dz

 i Spiriva Respimat   w dawce 2,5 μg  

(dwa wziewy 1 raz /dz lub 1 wziew/dz)

Profil bezpieczeństwa i skuteczność w zakresie 

zapobiegania zaostrzeniom były podobne 

Leki posiadały porównywalny wpływ na 

przeżycie

Wise R.A. i wsp N .Engl. J. Med. 2013; 
369,1491-1502

background image

Wpływ tiotropium i formoterolu na 

FEV

1

po 6 tyg. leczenia

Tiotropium

Formoterol

Tiotropium + Formoterol

 127 ml

  dzień

 

   86 ml

  43  ml

   noc

 

   38 ml

dzień

  0-12h

 

  234 ml

noc   

12-24h

 

    86 ml

background image

Nowe leki przeciwcholinergiczne 
             długodziałające (LAMA)

                - Bromek aclidinium
                - Umeclidinium
                - Bromek glycopyrronium
                                  (seebri breezhaler)

preparaty łączone (LABA /LAMA)

                - glycopyrronium/indakaterol
                - umeclidinium/wilanterol
                -  tiotropium/olodaterol
                - aclidinium/formoterol
                - glycopyrronium/formoterol

background image

Związek między objawami, klasyfikacją 

Związek między objawami, klasyfikacją 

spirometryczną i ryzykiem zaostrzeń w 

spirometryczną i ryzykiem zaostrzeń w 

przyszłości

przyszłości

Skala 
MRC
CAT

0 - 1

3

4

4

3

2

1

C

D

A

B

≥ 2 
zaostrzeń

0 – 1 
zaostrzeń

LAβA
LAMA

CAT < 10

≥ 2

CAT ≥ 10

background image

Farmakologiczne leczenie 

Farmakologiczne leczenie 

stabilnej POChP

stabilnej POChP

Grup

chory

ch

Pierwszy wybór

Drugi wybór

A

Krótko działający

2

-agoniści prn

-leki p/cholinergiczne 

prn 

LAMA lub LAβA

Krótko działający 

2

-agoniści prn

-leki p/cholinergiczne prn

Theophilline

B

LAMA 

lub

LAβA

LAMA  i  LAβA

SAβA i/lub 

p/cholinergiczn

e.

Theophillline

C

wGKS +LAβA

lub

LAMA

LAMA i  LAβA

Inhib. phosph. 

4

SAβA i/lub lek 

p/cholinerg

Theophilline

D

wGKS+

LAβA +

LAMA

wGKS i LAMA        lub

wGKS+ LAβA i LAMA     lub

wGKS +LAβA+inh.phosph. 4   

 lub

LAβA+LAMA    lub

LAMA+inh.phosph.4

Carbocysteina

SAβA i/lub lek 

p/cholinerg.

Theophilline


Document Outline