Nowotwory złośliwe skóry

Do nowotworów 

złośliwych skóry 

zaliczamy:

• Nabłoniak podstawnokomórkowy
• Rak kolczystokomórkowy
• Czerniak złośliwy
• Nowotwory przerzutowe

Nabłoniak 

podstawnokomórkowy

• Zazwyczaj pojedynczy guzek o 

połyskliwej, gładkiej powierzchni

• Rozrasta się odśrodkowo tworząc 

wykwit zagłębiony w części 
środkowej

• Wałowate obrzeże
• W części środkowej powstaje strup

Do pierwszych objawów 

spostrzeganych przez 

chorych należy nieznaczne 

krwawienie występujące 

po urazach, które 

doprowadziły do usunięcia 

strupa. Strupy narastają 

ponownie. Usunięcie ich 

powoduje krwawienie. 

Powstaje owrzodzenie, 

które może ulec zagojeniu 

z wytworzeniem blizny, 

lub drążyć w podścielisko

Nabłoniak 

podstawnokomórkowy 

umiejscawia się na twarzy, 

głównie w okolicy 

oczodołów, nosa i na czole

Przebieg jest wieloletni, 

wzrost powolny, częstość 

przerzutów 0,1%

Za rozpoznaniem 

przemawia stwierdzenie

• Wału perłowatych guzków na 

obrzeżu wykwitu

• Krwawieniu przy usunięciu strupa
• Przewlekłego procesu
• Umiejscowienia na skórze twarzy

Rozpoznanie na podstawie 

badania 

histopatologicznego

Rak kolczystokomórkowy

• Rzadko w skórze niezmienionej
• Ogniska rogowacenia
• Zmiany zwyrodnieniowe skóry
• Blizny
• Uszkodzenia popromienne
• Owrzodzenia troficzne

Postać brodawkująca

-brodawkowate rozrosty

-bardziej przewlekły 

przebieg

-nistale i późno daje 

przerzuty

Postać wrzodziejąca

-szybszy, naciekający 

wzrost

-głęboko sięgający rozpad

Za rozpoznaniem 

przemawia stwierdzenie

• Stan przedrakowy poprzedzający 

pojawienie się guza

• Przerost lub owrzodzenie zmian, 

często o wałowatych brzegach

• Umiejscowienie w obrębie 

zespoleń śluzówkowo-skórnych

• Przewlekły przebieg

Rozpoznanie na podstawie 

badania 

histopatologicznego

Leczenie

• Chirurgiczne
• Radioterapia
• Chemioterapia
• Krioterapia
• Koagulacja
• Immunoterapia

Czerniak złośliwy

Wyróżnia się trzy odmiany 

czerniaka

• Odmiana wywodząca się z plamy 

soczewicowatej złośliwej

• Odmiana szerząca się 

powierzchownie

• Odmiana guzkowa

Odmiana wywodząca się z 

plamy soczewicowatej 

rozwija się u osób 

starszych, często 

występuje na twarzy. Jest 

to plama o ciemnej 

barwie, nieregularnych 

zarysach. Wybarwienie jej 

jest nierównomierne, 

wzrasta latami

Odmiana szerząca się 

powierzchownie 

występuje u osób w 

średnim wieku, na 

odcinkach skóry 

odsłoniętej, zwykle na 

twarzy.

Wykwit ma barwę 

brunatną

Odmiana guzkowa jest 

wykwitem guzkowym od 

momentu powstania. Może 

rozwinąć się w skórze nie 

zmienionej lub na podłożu 

znamienia. Może być silnie 

wysycona barwnikiem lub 

zawierać go w małej ilości 

(kolor różowoszary)

Podział Clarka

• I – zajęcie naskórka
• II – zajęcie górnych partii warstwy 

brodawkowatej

• III – zajęcie całej warstwy 

brodawkowatej

• IV – zajęcie warstwy siareczkowatej
• V – penetracja do tkanki podskórnej

Podział wg Breslowa

• T1 – 0,75 mm lub mniej
• T2 – 0,76 do 1,5 mm
• T3 – 1,51 do 3,0 mm
• T4 – powyżej 3,0 mm

Rokowanie

• T1 wyleczenie 100 %
• Do 1,5 mm – 80 %
• Powyżej 3 mm i przerzuty rokują 

żle