PATOLOGIE SPOŁECZNE, RODZINY I JEDNOSTKI – WPŁYW NA STAN ZDROWIA POPULACJI

PATOLOGIE

SPOŁECZNE, RODZINY

I JEDNOSTKI – WPŁYW

NA STAN ZDROWIA

POPULACJI

mgr Julita Szkudlarek

NORMA SPOŁECZNA

Dyrektywy określające, w jaki sposób

członek danej zbiorowości powinien się

zachowywać. Odnoszą się one do

wszystkich członków zbiorowości, w

której są uznawane, bez względu na

pełnioną rolę społeczną i pozycję

zajmowaną przez konkretną osobę

(słownik pojęć socjologicznych)

RODZAJE NORM



Normy grupowe – właściwe tylko dla

określonej grupy społecznej,



Normy społeczne – obowiązujące w

całej społeczności,



Normy kulturowe – obowiązujące

uczestników danej kultury,



Normy obyczajowe (moralne)



Normy prawne

Akceptacja poszczególnych

norm nie jest jednakowa dla

każdej jednostki a różne

stopnie przyswojenia danej

normy określa się jako uznanie

przy czym uznanie normy nie

zawsze jest równoznaczne z

jej przestrzeganiem.

Normy umożliwiają

realizację dwóch

podstawowych funkcji:

Przyczyniające się do osiągnięcia

celu grupowego.

Zapewniają grupie trwanie

Do osiągnięcia celu przez grupę

niezbędne jest podporządkowanie

zachowań członków a istniejące

normy wskazują w jaki sposób

postępować by cel był osiągnięty

RODZINA

Podstawowa komórka społeczna, która

oparta jest na więzi pokrewieństwa,

małżeństwa lub adopcji.

Podstawowe funkcje rodziny jako instytucji

polegają na utrzymywaniu ciągłości

biologicznej społeczeństwa, utrzymywaniu

ciągłości i rozwoju kulturowego

społeczeństwa oraz wdrażaniu do zasad

współżycia społecznego i kontroli zachowań

członków

RODZINA TRADYCYJNA



MIN.2 DZIECI,



WYSOKI STATUS OJCA W RODZINIE

(PATRIARCHAT),



DUŻY DYSTANS SPOŁECZNY,

WIELOPOKOLENIOWA,



BEZWZGLĘDNE PODPORZĄDOWANIE

DZIECI RODZICOM,



AUTOKRATYCZNY CHARAKTER WŁADZY

RODZICÓW

RODZUNA WSPÓŁCZESNA

(NUKLEARNA 2+1)



DWUPOKOLENIOWA



OBNIŻENIE POZYCJI OJCA W RODZINIE



PODJĘCIE PRACY ZAWODOWEJ PRZEZ KOBIETY,



ZWIĄZKI EMOCJONALNE SĄ BARDZIEJ

WIDOCZNE ( MAŁY DYSTANS SPOŁ.),



STOSUNKI MIĘDZY RODZICAMI I DZIEĆMI MAJĄ

CHARAKTER BARDZIEJ PARTNERSKI,



OKRES ZALEŻNOŚCI OD RODZICÓW ULEGA

ZNACZNEMU WYDŁUŻENIU

Przejawem patologii w funkcjonowaniu

rodziny są rozwody. Najczęściej

wskazywane przyczyny rozwodów to:

niezgodność charakterów, nadużywanie

alkoholu przez jedną ze stron, zdrady,

kłopoty finansowo – mieszkaniowe.

Wg. Wojciecha Świątkiewicza

„Najradykalniejszym wyrazem kryzysu

rodziny jest podważanie jej sensu jako

trwałej i podstawowej wspólnoty życia

ludzkiego(…)

Przejawy kryzysu w

rodzinie:



Wzrost liczby rozwodów,



Spadek liczby zawieranych małżeństw,



Zanik tradycyjnych funkcji rodziny,



Spadek dzietności (emancypacja kobiet),



Przemoc fizyczna i psychiczna,



Propagowane wzorce rodziny –zbyt duża

ingerencja państwa w sprawy rodziny

przez środki masowego przekazu,



Brak więzi między rodzicami i dziećmi

RODZINA DYSFUNKCYJNA

Rodzina nie spełniająca swoich

zadań względem dzieci (źródło w

zachowaniach rodzica)

Alkoholizm, narkomania,

wykorzystanie seksualne, przemoc

emocjonalna, fizyczna, przewlekła

choroba w rodzinie która jest

powodem do podporządkowania

rodziny, manipulowania nią

CECHY RODZINY

DYSFUNKCYJNEJ:



Brak akceptacji siebie u członka rodziny

(niskie poczucie własnej wartości,

poczucie winy),



Brak wzajemności – brak dotrzymywania

umów między członkami rodziny,



Tabu – brak komunikacji pomiędzy

członkami rodziny, sekrety)



Zamknięcie i izolacja – brak komunikacji

między rodziną a szerszym środowiskiem)

Nieprawidłowe postawy

rodzicielskie



Postawa nadmiernie chroniąca

–

nadopiekuńczość rodziców



Postawa unikająca

– obojętność uczuciowa

rodziców, kontakt z dzieckiem luźny, pozornie

dobry, maskowany np. nadmierną swobodą,



Postawa zbyt wymagająca

– zbyt wysokie

aspiracje rodziców w stosunku do dziecka nie

uwzględniające jego zdolności i możliwości,



Postawa odtrącająca

– dystans do dziecka

odbieranego przez rodziców jako ciężar

ograniczający ich swobodę, stosowanie

surowych kar, okazywanie ciągłego

niezadowolenia, krytyka

Rola dziecka w rodzinie

dysfunkcyjnej



Bohater rodzinny (bohater, siłacz,

rodzic rodziców, opiekun),



Kozioł ofiarny (czarna owca, partner

zastępczy, buntownik, odwraca uwagę

od rzeczywistego problemu rodziny),



Maskotka (błazen, sędzia,

poświęcający się)



Dziecko niewidzialne(zagubione)

RODZINA DYSFUNKCYJNA = ZACHWIANE

DZIECI (DYSFUNKCJONALNE CECHY

SAMOZACHOWAWCZE - skutki



Alkoholizm



Narkomania (wzrost oferty narkotykowej- wzrost populacji dzieci

i młodzieży używającej narkotyków, zachorowalność i

śmiertelność spowodowana nadużywaniem narkotyków, wzrost

przestępczości, zmiany obyczajów związanych z narkomanią

(narkotyki na wsiach i w małych miastach),



Przestępczość (nasilenie według rodzajów popełnianych

przestępstw, w tym przeciwko życiu i zdrowiu – skala recydywy),



Dewiacje seksualne – zjawisko pornografii (w tym dziecięcej),

zjawisko prostytucji luksusowej, lokalowej, ulicznej,

okazjonalnej, tirowej, „galerianki”, propagowanie dewiacji

seksualnych w mediach jako zachowań normalnych (efekt –

wzrost ilości osób zarażonych HIV)

Zachowania w zdrowiu i

chorobie

Średnia życia w Polsce:



Kobiety 79,5 lat ( w 2004 roku 74-76 lat)



Mężczyźni 71,4 lat (w 2004 roku 72 lata)

Obecnie główne przyczyny umieralności ludzi to

choroby nowotworowe i choroby krążenia

Def zdrowia wg WHO (1948r.)

Zdrowie to dobrostan w sensie fizycznym,

psychicznym i społecznym a nie jedynie brak

chorób czy niedomagań.

Ta definicja zmusiła współczesną cywilizację

do wielu zmian (ekonomicznych, społecznych

itp.)

ZDROWIE

Model

biomedyczny

Model biomedyczny

pojawił się pod

wpływem nauk filozoficznych m.in.

Kartezjusza (francuskiego ojca nowożytnej

filozofii – XVIIw). Kartezjusz dostrzegł

dualizm w traktowaniu ciała ludzkiego.

Polegało to na oddzieleniu ciała i umysłu.

Takie filozoficzne patrzenie na człowieka

było przyczyną traktowania ciała ludzkiego

jak maszyny, którą należy ulepszać,

naprawiać usuwać wadliwe części.

Odkrycie zewnętrznych przyczyn chorób:

wirusy, bakterie, środki chemiczne wzmocniło

pozycję tego modelu. W drugiej połowie XX

wieku model biomedyczny podejścia do

zdrowia próbowała zastąpić

medycyna

psychosomatyczna

(czynniki biologiczne

odpowiedzialne są jedynie za niewielką cześć

zachorowań) zajmująca się badaniem

interakcji czynników psychologicznych i

biologicznych wpływających na zdrowie i

chorobę.

Alfred Adler – twierdził wręcz, że wszystkie

choroby można nazwać psychosomatycznymi

ponieważ mózg przyjmuje i interpretuje każdą

informację sensoryczną.

Zdrowie model

biopsychospołeczny



Pod koniec XX wieku nastąpiła zmiana paradygmatu

(wzorca, modelu) medycyny w kierunku

modelu

biopsychospołecznego.



Przedstawiciele tej koncepcji twierdzą, że obecnie

diagnozowanie zdrowia powinno uwzględniać również

społeczne i psychologiczne czynniki.



Dotychczasowe mechanistyczne podejście do zdrowia

budzi niezadowolenie systemu opieki zdrowotnej oraz

liczne głosy krytyczne związane z dużymi kosztami

specjalistycznego leczenia.



Model medycyny biopsychospołecznej nie żąda

odrzucenia czynników biomedycznych lecz

proponuje włączenie czynników psychospołecznych

tj. uwarunkowania środowiskowe życia człowieka.

Efektem modelu biopsychospołecznego w naukach medycznych

jest pojawienie się wielu nowych kierunków działań w medycynie.

Wszystkim tym działaniom towarzyszy przekonanie, że spośród 10

głównych przyczyn zgonów 7 jest skutkiem zachowań społecznych.

Do podstawowych zmian tego modelu należą:



Propagowanie programów profilaktyki zdrowotnej np. szczepienia

ochronne, mammografia itp.



Zmiana świadomości społecznej w kierunku wzbudzenia

odpowiedzialności indywidualnej za zdrowie „twoje zdrowie w

twoich rękach”



Zmiana sposobu rozumienia zdrowia – zdrowie w znacznie większym

stopniu zależy od ekonomicznego, politycznego, kulturowego

klimatu czasów, w których żyjemy (np. sposób patrzenia na chorobę

alkoholowa., pracoholizm jako problem zdrowotny)



Zmiana sposobu redukowania negatywnych skutków społecznych

występujących problemów zdrowotnych np. sposób postrzegania

potrzeb społecznego funkcjonowania osób niepełnosprawnych

Wszystkim tym pozytywnym zmianom towarzyszy szereg

dylematów etycznych, które wynikają najczęściej z problemów

ekonomicznych, religijnych np. czy oferować drogą terapię osobom

starszym

Styl życia jest odpowiedzialny za zdrowie w

ok. 80%,pozostałe 20% to uwarunkowania

biologiczne wynikające z opieki zdrowotnej.

Styl życia to wszystkie codzienne

zachowania związane z obszarem zdrowia.

Styl życia stanowi więc wykładnię położenia

społecznego i kulturowego.

W pojęciu zdrowotnym na styl życia

składają się następujące elementy:



odżywianie,



aktywność fizyczna (osoby, które ćwiczą

mają wyższą samoocenę),



sposób wykorzystania czasu wolnego,



używki,

Document Outline