PODSTAWA 

DZIAŁALNOŚCI 

ZAWODOWEJ 

PIELĘGNIARKI

Pielęgnowanie profesjonalne to 

zawodowa działalność 

pielęgniarki oparta na 

racjonalnych podstawach 

teoretycznych:

• teoriach i modelach pielęgnowania 
• zasadach postępowania 

zawodowego

• zasadach etycznych.

OGÓLNE 

ZASADY 

POSTĘPOWANIA 

ZAWODOWEGO

Ogólne zasady postępowania są 

podstawowymi regułami 

wykonywania  zadań i 

rozwiązywania problemów 

zawodowych.

Formułowane są na podstawie wiedzy i 

wyników badań z różnych dziedzin nauki. 

Oznaczają i wyznaczają racjonalny sposób 

postępowania uważany za obowiązujący, 

ponieważ został opracowany przy 

wykorzystaniu wiedzy, najnowszych 

osiągnięć i wyników badań naukowych 

zweryfikowanych praktyką.

Zasady są twierdzeniami 

opartymi na prawach 

naukowych rządzących 

określonym procesem stąd 

np.:

• zasady aseptyki i antyseptyki 

(opracowano na podstawie 
badań z zakresu epidemiologii, 
mikrobiologii i wirusologii).

Pielęgniarka,

 

rozwiązując 

problemy zawodowe, w tym 

problemy podopiecznych, swoje 

działania powinna

 

opierać na

 

obowiązujących zasadach

 

postępowania, a

 

nie na intuicji

 

czy też

 

prostych

 

wyuczonych

 

w 

drodze

 

naśladownictwa,

 

czynnościach fachowych.

PONIEWAŻ

CHRONI JĄ TO PRZED:

• świadczeniem usług 

nieprofesjonalnych

• powikłaniami  i niebezpieczeństwami 

czasami groźnymi dla zdrowia i życia 
pacjenta

• chorobą zawodową (przestrzeganie 

zasad postępowania z materiałem 
zakaźnym).

Wymóg 

przestrzegania 

obowiązujących zasad 

dotyczy każdej 

profesjonalnej 

działalności.

W opiece zdrowotnej 

wypracowane są

 

wspólne

 

zasady

 

obowiązujące

 

różne 

grupy

 

zawodowe przy 

wykonywaniu tych samych 

zadań np.:

• zasady podawania leków
• zasady pobierania krwi do badania
• zasady aseptyki i antyseptyki.

ZASADY ETYKI 

ZAWODOWEJ

Zasady etyki zawodowej

 

określone są w Kodeksie 

Etyki Zawodowej Polskiej 

Pielęgniarki i Położnej, który 

przyjęto 4 grudnia 1995 roku 

na II Krajowym Zjeździe 

Pielęgniarek i Położnych. 

Następnie Kodeks 

uaktualniono na IV Zjeździe 

(8-11 grudnia 2004 r.)

Kodeks zawiera treść 

przyrzeczenia pielęgniarek i 

położnych, które składają 

absolwenci szkoły, zobowiązując 

się do:

• służenia życiu i zdrowiu ludzkiemu
• przeciwdziałania cierpieniu, zapobiegania 

chorobom, współuczestniczenia w procesie 

leczenia

• niesienia pomocy podopiecznym, okazywania im 

szacunku, nie nadużywania zaufania

• przestrzegania tajemnicy zawodowej
• strzeżenia godności zawodu pielęgniarki
• systematycznego podnoszenia wiedzy
• rzetelnego wypełniania obowiązków 

zawodowych.

Podstawowe zasady 

etyczne,

 

do których 

przestrzegania zobowiązana 

jest pielęgniarka, można 

sprowadzić do kilku 

zasadniczych punktów.

Należą do nich:

• odpowiedzialność za działania w zakresie 

pielęgniarstwa 

• prawo pacjenta do intymności
• ochrona zdrowia i bezpieczeństwa pacjenta
• rozwój wiedzy zawodowej
• podnoszenie kwalifikacji
• współpraca z innymi osobami w celu 

zaspokojenia potrzeb zdrowotnych 
społeczeństwa.

Zasady etyki określają 

normy postępowania:

• w relacjach pielęgniarki z 

podopiecznymi i 
współpracownikami

• w realizowaniu praktyki zawodowej 

i w odniesieniu do zawodu

• postępowania poza obowiązkami 

zawodowymi.

PROCEDURY I 

ALGORYTMY 

POSTĘPOWANIA

Procedury 

postępowania

Procedura

 

to unormowany 

sposób postępowania. 

Ustalana jest na podstawie 

zasad postępowania, 

obowiązujących przepisów, 

najczęściej uwzględnia 

również panujące zwyczaje i 

doświadczenia praktyczne 

osób wykonujących zadanie.

Procedura 

ułatwia 

wykonanie zadania 

(zabiegu, czynności 

pielęgnacyjnych), ponieważ 

opisuje sposób wykonania 

(metodę, techniki) i 

zalecaną organizację pracy 

osób wykonujących zadanie, 

kompetencje tych osób.

Wszystkie zabiegi

 

diagnostyczne, 

terapeutyczne i 

usprawniające oraz zabiegi 

pielęgnacyjne powinny być

 

wykonane na podstawie

 

ustalonej procedury.

Algorytm 

postępowania

Algorytm

 

to przepis 

wykonania zadania. 

Umożliwia poprawne 

rozwiązanie wszystkich 

zadań określonych w 

podanym wzorze.

Algorytm to schemat 

zawierający:

• plan wszystkich kolejnych 

czynności składających się na 
wykonanie zadania

• sposób wykonania każdej 

czynności

• poprawny wynik każdej operacji.

Algorytm 

jest wzorem, 

schematem, formułą. Jest 

wykorzystywany w 

procesie uczenia się, w 

kształtowaniu i 

doskonaleniu 

umiejętności.

Algorytmy

 

ułatwiają 

opanowanie umiejętności 

wykonania zadania przez 

uświadomienie struktury i 

konieczności zachowania 

poprawnej, logicznej kolejności 

wykonania czynności. Dzięki 

temu możemy kontrolować 

poprawność  swojego działania 

(na każdym etapie) i 

ewentualnie dokonywać 

korekty postępowania.

Wprawdzie o umiejętności 

decyduje wynik, a nie 

sposób wykonania, to 

jednak w wykonaniu 

większości zabiegów 

pielęgniarskich ważna jest 

poprawność wykonania 

czynności elementarnych, 

składających się na całość 

zabiegu.

Ważne jest 

przestrzeganie 

ustalonych zasad 

postępowania.

Pielęgniarki mogą 

przygotować i posługiwać 

się algorytmami 

wykonywania takich 

zabiegów, w których 

opracowana jest jednolita 

procedura postępowania.

Należą do nich m.in.. 

zabiegi:

• zapewniające pacjentowi komfort i wygodę: 

zabiegi higieniczne, układanie pacjenta w 
różnych pozycjach

• ułatwiające pacjentowi podtrzymywanie 

mechanizmów obronnych organizmu: zabiegi 
przeciwzapalne, podawanie szczepionek

• diagnostyczne, lecznicze i usprawniające: 

pobieranie materiału do badań, podawanie 
leków w różnej postaci i różnymi drogami

• stosowane podczas udzielania I pomocy 

przedlekarskiej.