Zasoby przedsiębiorstwa
1
Zasoby przedsiębiorstwa
1
Zasoby przedsiębiorstwa
Współczesne teorie firmy, a w szczególności
zasobowa teoria firmy poszukują źródeł przewagi
konkurencyjnej w posiadanych przez przedsiębiorstwo
zasobach.
W ujęciu zasobowej teorii firmy przedsiębiorstwo jest
zbiorem szeroko rozumianych zasobów, których
użytkowanie kształtuje jego konkurencyjność i
możliwości rozwoju.
Przedsiębiorstwa różnią się poziomem wyposażenia w
zasoby, a więc i poziomem konkurencyjności.
Znaczenie poszczególnych rodzajów zasobów dla
kształtowania konkurencyjności i skuteczności realizacji
określonej strategii jest różne.
2
Zasobami mogą być wszystkie
elementy, które można rozpatrywać
jako silne strony, bądź słabości
przedsiębiorstwa.
3
Cechy zasobów
4
rzadkość – ich ograniczoność, jest jedną z ich
najistotniejszych cech, zmusza bowiem do
racjonalnego ich użytkowania,
możliwe jest różne wykorzystanie konkretnego
zbioru zasobów (tworzenie różnych kombinacji
zasobów),
niektórych z nich nie można kupić, lecz zdobywa
się je w wyniku trwania i ewolucji organizacji,
niektóre z zasobów posiadają charakter
kumulatywny.
Zasoby przedsiębiorstwa
5
Tradycyjnie wyróżnia się trzy ich grupy:
zasoby naturalne
zasoby ludzkie
zasoby kapitałowe
Zasoby przedsiębiorstwa
Materialne
Ludzkie
Niematerialne
Naturalne
Kapitałowe
Cechy
Kompetenc
je
Urzeczywistni
ane przez
ludzi
Urzeczywistni
ane przez
przedsiębiorst
wo
– minerały
– zasoby
fizyczne
– cechy
fizyczne
–
umiejętnoś
ci,
– know-how, informacja,
licencje, patenty,
– energia
słoneczna
– zasoby
finansowe
– cechy
psychiczne
– wiedza
– marka, reputacja, image
– przestrzeń
geograficzna
– charakter
–
doświadcze
nie
– kompetencje
przedsiębiorstwa,
– rośliny,
zwierzęta
– zdrowie
–
kwalifikacje
,
– kultura organizacyjna,
technologia,
–
wykształce
nie
– znak towarowy, znak firmowy,
– kapitał partnerski, kapitał
kliencki,
– tajemnice przedsiębiorstwa,
– prawa własności
intelektualnej (wynalazki, wzory
przemysłowe),
– prawa
autorskie,
– nazwa przedsiębiorstwa,
– tradycja, lokalizacja.
6
7
Trzy cechy odróżniające zasoby niematerialne od
materialnych:
Zasoby materialne są wykorzystywane w miejscu ich
lokalizacji. Zasoby niematerialne mogą być
wykorzystywane w wielu miejscach, np. reputacja firmy-
podczas zawierania umowy u kontrahenta, zawierania
umowy w banku, przy procesie rekrutacji itd.
Zasoby niematerialne trzeba długo wypracowywać.
Markę firmy czy produktu, lojalność pracowników i
klientów kształtuje się latami. Handel zasobami
niematerialnymi jest utrudniony. Często kupuje się całą
firmę aby zdobyć posiadany przez nią zasób
niematerialny (np. markę)
Zasoby niematerialne i umiejętności nie deprecjonują
się w trakcie wykorzystywania lecz przeciwnie –
najczęściej następuje ich wzbogacenie.
Wg. B. Plawgo zasoby można podzielić na siedem
kategorii:
[B. Plawgo, Zachowania małych i średnich przedsiębiorstw w procesie internacjonalizacji, Instytut
Organizacji i Zarządzania w przemyśle Orgmasz, Warszawa 2004 ]
1) zasoby finansowe – wszelkie zasoby pieniężne jakie mogą być użyte w działalności
przedsiębiorstwa;
2) zasoby rzeczowe –technologie materialne, lokalizacja geograficzna, dostęp do surowców,
budowle i budynki, maszyny, materiały;
3) zasoby rynkowe – potencjał jaki przedsiębiorstwo posiada dzięki trudno mierzalnym
powiązaniom z rynkiem i klientami, np. marka handlowa, lojalni klienci, reputacja firmy, kanały
dystrybucji i umiejętności współpracy z partnerami handlowymi, porozumienia licencyjne , inne
rodzaje kontraktów korzystnych dla przedsiębiorstwa;
4) Własność intelektualna –w dużej mierze odzwierciedla ona prawny mechanizm ochrony wielu
zasobów przedsiębiorstwa, np. patenty, prawa autorskie, zastrzeżone wzory, zarejestrowane
marki handlowe, tajemnice handlowe, know – how;
5) Zasoby ludzkie np. doświadczenie, przeszkolenie, osądy, potrzeby ludzkie i preferencje,
spostrzeżenia i oczekiwania, inteligencja, kontakty osobiste pojedynczych osób, wiedza,
umiejętności twórczego myślenia i rozwiązywania problemów, umiejętności przedsiębiorcze i
menedżerskie;
6) Zasoby organizacyjne – odnoszą się do technologii oraz procesów umożliwiających
zarządzanie przedsiębiorstwem, czyli do szeroko rozumianej organizacji. Dotyczą takich
aspektów jak: systemy zarządzania, struktura organizacyjna, systemy komunikowania się,
procesy tworzenia strategii, filozofia zarządzania, metodyka oceny ryzyka.
7) Zasoby relacyjne (więzi z otoczeniem) – związane z politycznymi umiejętnościami
wpływania na zewnętrzne gremia decyzyjne (tzw. bystrość polityczna) i z relacjami pomiędzy
przedsiębiorstwem a organizacjami w otoczeniu np. instytucjami finansowymi, dostawcami itp.).
8
9
Jeszcze inny podział zasobów pozwala podzielić je na
cztery kategorie
:
1) zasoby rzeczowe
2) zasoby ludzkie
3) zasoby finansowe
4) zasoby informacyjne
Zasoby, które mogą stanowić podstawę trwałej przewagi
konkurencyjnej przedsiębiorstwa, muszą spełniać
następujące warunki:
1) Powinny być strategicznie wartościowe – powinny być
podstawą realizacji skutecznej strategii
2) powinny charakteryzować się rzadkością posiadania przez
aktualnych i przyszłych konkurentów – muszą być na tyle
rzadkie, aby konkurenci nie mogli ich łatwo nabyć i w oparciu
o nie realizować podobną strategię.
3) powinny być trudne do skopiowania przez konkurentów –
trudne do imitacji, trwałość przewagi konkurencyjnej zależy
bowiem od długości okresu w jakim są one charakterystyczne
jedynie dla danego przedsiębiorstwa.
4) powinny być trudne do substytucji przez inne rodzaje
zasobów
10