22. Rewitalizacja 

przestrzeni miejskiej

• Rewitalizacja (łac. re+vita – 

dosłownie: przywrócenie do życia, 
ożywienie) – działanie skupione na 
ożywieniu zdegradowanych obszarów 
miast, np. poprzemysłowych, którego 
celem jest znalezienie dla nich 
nowego zastosowania i 
doprowadzenie do stanu, w którym 
obszary zmieniają swoją funkcję.

• Rewitalizacji nie można mylić z rekultywacją, 

rewaloryzacją. Są to elementy, które składają 

się na rewitalizację.

• Rewitalizacja jest pojęciem stosowanym 

najczęściej w odniesieniu do części miasta 

lub zespołu obiektów budowlanych, które w 

wyniku przemian gospodarczych, 

społecznych, ekonomicznych i innych, 

utraciły częściowo swoją pierwotną funkcję i 

przeznaczenie. Rewitalizacja jest w tym 

znaczeniu zespołem działań z zakresu 

budownictwa planowania przestrzennego, 

ekonomii i polityki społecznej, których celem 

jest doprowadzenie do ożywienia, poprawy 

funkcjonalności, estetyki, wygody 

użytkowania i jakości życia w 

rewitalizowanym zespole.

• Istnieje kilka grup problemów, na 

których skupia się rewitalizacja miast 
we współczesnej Polsce (2004):

• Ożywienie opustoszałych śródmieść, 

które utraciły swoją rolę jako centra 
handlowe miast.

• Poprawa jakości życia i odtworzenie 

więzi  społecznych w wielkich osiedlach 
– "blokowiskach".

• Zagospodarowanie terenów 

poprzemysłowych lub opuszczonych 
przez wojsko.

• Rozwiązania tych problemów opracowane zostają 

kompleksowo w tzw. "lokalnych programach 

rewitalizacji", przygotowywanych przez władze 

lokalne w oparciu o wytyczne "Narodowej Strategii 

Rozwoju Regionalnego 2001-2006". Do miast, 

które opracowały już Lokalny Program Rewitalizacji 

należą: Poznań, Gdańsk, Wrocław, Żyrardów, 

Warszawa, Radom. Nad opracowaniem Programu 

pracuje także Kraków.

• Przykładami miast w Polsce, które prowadzą na 

swoim terenie działania rewitalizacyjne, są m.in.: 

Bydgoszcz, Poznań, Gdańsk, Łódź, Kraków, 

Żyrardów, Bielsko-Biała, Elbląg, Głogów, Słupsk, 

Kołobrzeg, Radom, warszawska Praga Północ, 

Szczecin i Wolin. Rewitalizacja w Polsce 

prowadzona jest głównie w ramach Urzędów 

Miejskich, powstają jednak pierwsze 

wyspecjalizowane spółki zajmujące się 

prowadzeniem procesu rewitalizacji.

       Przedsięwzięcia przyczynią się do zwiększenia aktywności obywatelskiej i 

gospodarczej mieszkańców, a także podniesienia jakości i atrakcyjności 

obszarów miejskich, zwłaszcza przestrzeni publicznych. Wyróżnia się:

• renowacja, rewaloryzacja, modernizacja oraz adaptacja historycznej 

zabudowy gospodarczej, przemysłowej oraz powojskowej na cele: 

edukacyjne, kulturalne, sportowe, rekreacyjne, gospodarcze i inne 

społeczne oraz towarzyszące (np. mieszkalne) wraz z zagospodarowaniem 

przyległego otoczenia;

• konserwacja, restauracja i modernizacja zespołów historycznej zabudowy 

mieszkaniowej, z wyłączeniem remontów powierzchni wewnątrz 

mieszkalnych; wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia;

• budowa nowej, rozbudowa i przebudowa istniejącej publicznej 

infrastruktury społecznej, edukacyjnej oraz gospodarczej związanej z 

rozwojem funkcji m.in. gospodarczych, edukacyjnych, społecznych, 

rekreacyjnych;

• regeneracja, rehabilitacja i zagospodarowanie przestrzeni publicznych, w 

tym w szczególności budowa małej architektury, zakładanie parków i 

odnowa istniejących terenów zielonych;

• kompleksowe zagospodarowanie terenów śródmiejskich, frontów wodnych, 

ciągów wzdłuż głównych tras komunikacyjnych, uwzględniające 

modernizację i renowację obiektów o szczególnym znaczeniu historycznym;

• systemy poprawy bezpieczeństwa publicznego oraz programy walki z 

przestępczością i patologiami społecznymi (w tym tworzenie stref 

bezpieczeństwa i zapobiegania przestępczości, zakup i instalacja 

zintegrowanych systemów monitoringu w miejscach publicznych);

• przedsięwzięcia promocyjne, doradcze, szkoleniowe, edukacyjne, kulturalne 

mające na celu przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom społecznym.

Najlepszym przykładem 

rewitalizacji miejskiej jest 

Manufaktura w Łodzi

                      

                             DZIĘKUJĘ !!! 