Orzekanie o niepełnosprawności

Orzekanie o

niepełnosprawnoś

Aneta

Dusza

Monika

Szpak

Orzekanie o stopniu

niepełnosprawności jest, w myśl

ustawy, orzecznictwem do celów

pozarentowych. Orzeczenie to nie

może być bowiem podstawą ubiegania

się o rentę z ubezpieczenia

społecznego. Prawne potwierdzenie

statusu niepełnosprawności służy

natomiast osobom, które chcą

korzystać z przewidzianych dla nich

świadczeń, ulg i przywilejów.

JAK WYGLĄDA PROCEDURA UZYSKANIA

ORZECZENIA

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności do celów

pozarentowych wydaje

powiatowy zespół ds. orzekania o

niepełnosprawności

. Zespół orzeka na wniosek:

osoby zainteresowanej,

przedstawiciela ustawowego tej osoby.

Wniosek można złożyć także za pośrednictwem centrum

pomocy rodzinie lub ośrodka pomocy społecznej – wówczas

osoba zainteresowana albo jej przedstawiciel ustawowy musi

wyrazić pisemną zgodę na złożenie wniosku w jej imieniu.

Przy każdym zespole powinien działać punkt udzielający

informacji o trybie i zasadach postępowania w zakresie

orzekania o niepełnosprawności lub stopniu

niepełnosprawności.

Powiatowe zespoły i wojewódzkie

zespoły wydają odpowiednio

orzeczenia o:

- niepełnosprawności osób, które nie

ukończyły 16 roku życia;

- stopniu niepełnosprawności osób,

które ukończyły 16 rok życia;

- wskazaniach do ulg i uprawnień

osób posiadających orzeczenia o

inwalidztwie lub niezdolności do

pracy

Przy orzekaniu o niepełnosprawności

osoby, która nie ukończyła 16 roku

życia, zwanej dalej "dzieckiem", bierze

się pod uwagę:

- zaświadczenie lekarskie zawierające opis

stanu zdrowia, wydane przez lekarza, pod

którego opieką lekarską znajduje się

dziecko, oraz inne posiadane dokumenty

mogące mieć wpływ na ustalenie

niepełnosprawności; wydane nie wcześniej

niż na 30 dni przed dniem złożenia wniosku,

ocenę stanu zdrowia wystawioną przez

lekarza - przewodniczącego składu

orzekającego, zawierającą opis przebiegu

choroby zasadniczej oraz wyniki

dotychczasowego leczenia i rehabilitacji,

opis badania przedmiotowego, rozpoznanie

choroby zasadniczej i chorób

współistniejących oraz rokowania odnośnie

do przebiegu choroby, a także ograniczenia

w funkcjonowaniu występujące w życiu

codziennym w porównaniu do dzieci z pełną

sprawnością psychiczną i fizyczną właściwą

dla wieku dziecka;

- możliwość poprawy zaburzonej

funkcji organizmu poprzez

zaopatrzenie w przedmioty

ortopedyczne, środki techniczne,

środki pomocnicze lub inne działania.

Przy orzekaniu o stopniu

niepełnosprawności osoby, która

ukończyła 16 rok życia, zwanej dalej

"osobą zainteresowaną", bierze się pod

uwagę:

-zaświadczenie lekarskie zawierające opis

stanu zdrowia, rozpoznanie choroby

zasadniczej i chorób współistniejących

potwierdzone aktualnymi wynikami badań

diagnostycznych, wydane przez lekarza, pod

którego opieką lekarską znajduje się osoba

zainteresowana, wydane nie wcześniej niż

na 30 dni przed dniem złożenia wniosku,

oraz inne posiadane dokumenty mogące

mieć wpływ na ustalenie stopnia

niepełnosprawności;

- ocenę stanu zdrowia wystawioną przez

lekarza - przewodniczącego składu

orzekającego, zawierającą opis przebiegu

choroby zasadniczej oraz wyniki

dotychczasowego leczenia i rehabilitacji,

opis badania przedmiotowego, rozpoznanie

choroby zasadniczej i chorób

współistniejących oraz rokowania odnośnie

do przebiegu choroby;

- wiek, płeć, wykształcenie, zawód i

posiadane kwalifikacje;

możliwość całkowitego lub częściowego

przywrócenia zdolności do wykonywania

dotychczasowego lub innego zatrudnienia -

poprzez leczenie, rehabilitację lub

przekwalifikowanie zawodowe;

- ograniczenia występujące w samodzielnej

egzystencji i uczestnictwie w życiu

społecznym;

- możliwość poprawy funkcjonowania osoby

zainteresowanej w samodzielnej egzystencji

oraz w pełnieniu ról społecznych - poprzez

leczenie, rehabilitację, zaopatrzenie w

przedmioty ortopedyczne, środki

pomocnicze, środki techniczne, usługi

opiekuńcze lub inne działania.

Przy orzekaniu o wskazaniach do ulg i

uprawnień bierze się pod uwagę:

- orzeczenie o inwalidztwie lub niezdolności

do pracy wydane na podstawie odrębnych

przepisów oraz posiadaną dokumentację

medyczną mogącą mieć wpływ na

określanie wskazań,

- ocenę aktualnego stanu zdrowia

wystawioną przez lekarza - członka

powiatowego zespołu;

- zakres i rodzaj ograniczeń spowodowany

naruszoną sprawnością organizmu.

Stopień niepełnosprawności osoby

zainteresowanej orzeka się na czas

określony lub na stałe.

Niepełnosprawność dziecka orzeka się na

czas określony, jednak na okres nie dłuższy

niż do ukończenia przez dziecko 16 roku

życia.

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i

uprawnień wydaje się do czasu upływu

ważności orzeczenia o inwalidztwie lub

niezdolności do pracy

DO CZEGO SŁUŻY ORZECZNICTWO DO

CELÓW POZARENTOWYCH

Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności pozwala

korzystać z różnych form pomocy oraz uprawnień, tj.:

- w zakresie rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia:

możliwość uzyskania odpowiedniego zatrudnienia,

korzystania ze szkoleń (w tym specjalistycznych),

podlegania przywilejom pracowniczym osób

niepełnosprawnych (np. prawo do dodatkowych urlopów,

przerw w pracy),

- ulgi podatkowe, komunikacyjne, zwolnienie z opłat

radiowo-telewizyjnych itp.,

- w zakresie rehabilitacji: możliwość uczestniczenia w

terapii zajęciowej,

zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne

(kule, laski, wózki, protezy), środki

pomocnicze (np. przedmioty higieny

osobistej) oraz pomoce techniczne

ułatwiające codzienne funkcjonowanie,

- usługi socjalne, opiekuńcze, terapeutyczne,

rehabilitacyjne świadczone przez instytucje

pomocy społecznej, organizacje

pozarządowe oraz inne placówki,

- uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego i

innych świadczeń (np. dodatków do zasiłku

rodzinnego związanych z

niepełnosprawnością).

Miejsce złożenia wniosku

Wniosek o wydanie orzeczenia, wraz z

kompletną dokumentacją medyczną, składa

się w powiatowym zespole do spraw

orzekania o niepełnosprawności. Dokumenty

można też wysłać listem poleconym.

Informacje o właściwym dla powiatu

wnioskodawcy adresie zespołu ds. orzekania

można zdobyć w urzędzie powiatowym. Nie

w każdym bowiem powiecie znajduje się

zespół, dlatego może się okazać, że

wnioskodawca zostanie skierowany do

sąsiedniego powiatu.

Posiedzenie zespołu orzekającego

Po złożeniu kompletnej dokumentacji,

wnioskodawca zostaje listownie powiadomiony o

terminie posiedzenia składu orzekającego.

Zainteresowany ma obowiązek stawić się na

wezwanie komisji w wyznaczonym przez nią

terminie. Powiadomienie wraz z wezwaniem do

zgłoszenia się w zespole ds. orzekania o

niepełnosprawności wnioskodawca otrzymuje

zazwyczaj dwa tygodnie przed terminem

posiedzenia.

Podczas posiedzenia przeprowadza się badanie –

ocenę stanu zdrowia wnioskodawcy. Jeśli lekarz-

przewodniczący składu orzekającego uzna

posiadaną dokumentację medyczną za

wystarczającą do wydania oceny (dotyczy to osób

przewlekle chorych lub przebywających w szpitalu,

które mają ograniczoną możliwość poruszania się),

orzeczenie może być wydane bez badania pacjenta.

W przypadku gdy osoba starająca się o wydanie

orzeczenia o niepełnosprawności nie może

uczestniczyć w posiedzeniu składu orzekającego z

powodu długotrwałej i nierokującej poprawy

choroby, uniemożliwiającej osobiste stawienie się w

zespole, badanie może być przeprowadzone w

miejscu pobytu tej osoby. W takiej sytuacji trzeba

we wniosku zaznaczyć w odpowiedniej rubryce, iż

nie jest możliwe samodzielne przybycie na

posiedzenie składu orzekającego. Konieczne jest też

przedstawienie odpowiedniego zaświadczenia

lekarskiego.

Termin załatwienia sprawy

Wniosek jest rozpatrywany w terminie miesiąca

od dnia jego złożenia, a w przypadkach bardziej

skomplikowanych – w ciągu dwóch miesięcy.

O terminie rozpatrzenia wniosku, nie

później niż 14 dni przed dniem jego

rozpatrzenia, zawiadamia się:

osobę zainteresowaną lub jej przedstawiciela

ustawowego, w przypadku orzekania o stopniu

niepełnosprawności lub orzekania o

wskazaniach do ulg i uprawnień;

- przedstawiciela ustawowego dziecka, w

przypadku orzekania o niepełnosprawność

Powiatowy zespół wydaje orzeczenie o

umorzeniu postępowania w przypadku:

- zgonu osoby zainteresowanej lub dziecka;

- wycofania wniosku.

Osoba niepełnosprawna posiadająca

orzeczenie o niepełnosprawności lub

stopniu niepełnosprawności wydane na

czas określony może wystąpić z

wnioskiem o wydanie orzeczenia o

ponowne ustalenie niepełnosprawności

lub stopnia niepełnosprawności.

W przypadku gdy załączona

dokumentacja medyczna oraz badanie

osoby przez lekarza -

przewodniczącego składu

orzekającego, nie wskazują na zmianę

stanu zdrowia tej osoby, skład

orzekający wydaje orzeczenie o

odmowie wydania orzeczenia o

niepełnosprawności lub stopniu

niepełnosprawności,

Osoba zainteresowana lub

przedstawiciel ustawowy, w terminie

14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o

niepełnosprawności lub stopniu

niepełnosprawności, może wnieść

odwołanie do wojewódzkiego zespołu,

za pośrednictwem powiatowego

zespołu, który wydał orzeczenie.

Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu, w

terminie 30 dni od dnia jego doręczenia,

można się z kolei odwołać do okręgowego

sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Postępowanie odwoławcze przed sądem

okręgowym jest wolne od opłat i nie

wymaga pomocy adwokata.

Legitymacja

Po uzyskaniu decyzji o stopniu niepełnosprawności

należy zwrócić się o wydanie legitymacji osoby

niepełnosprawnej. Legitymacja jest rodzajem

dowodu tożsamości, potwierdzającym posiadanie

orzeczenia i ułatwiającym formalności związane z

dostępem do ulg i przywilejów osób

niepełnosprawnych.

Wydanie orzeczenia nie wyklucza możliwości

wykonywania pracy!

Podjęcie pracy może nastapić:

- w warunkach chronionych, przede wszystkim w

zakładzie pracy chronionej,

- na tzw. otwartym rynku pracy( u pracodawcy

niezapewniającego warunków pracy chronionej), w

przypadku uzyskania pozytywnej opinii Państwowej

Inspekcji Pracy o przystosowaniu przez pracodawcę

stanowiska pracy.

Document Outline