Marek Grzybicki

1

Skutki działania 

trucizny

 

2

 

3

Dawka jest to ilość substancji chemicznej 
podana, pobrana lub wchłonięta do 
organizmu określoną droga, warunkująca 
brak lub wystąpienie efektów
biologicznych, wyrażonych odsetkiem 
organizmów odpowiadających na tę 
dawkę.

Dawka jest wyrażona w jednostkach 

Dawka jest wyrażona w jednostkach 

wagowych 

wagowych 

na masę lub powierzchnię ciała, 

na masę lub powierzchnię ciała, 

niekiedy dodatkowo na dobę.

niekiedy dodatkowo na dobę.

 

4

Podział substancji ze względu na 

toksyczność w zależności od 

medialnej

dawki lub stężenia śmiertelnego wg 

Dyrektywy

92/32/EWG z 30 kwietnia 1992 r.

Kategoria

LD50 

doustnie
(szczur)
mg/kg

LD50 na 

skórę
(królik)
mg/kg

LC50
inhalacyjnie
(szczur)
mg/l (4h)

Silnie
Toksyczne

25

50

0,25

Toksyczne

25 – 200

50 – 400

0,25 – 1

Szkodliwe

200 - 2000

400 - 2000

1 – 5

 

5

 

6

 

7

Skutki działania substancji 

chemicznych

• Skutki narażenia na szkodliwe substancje chemiczne 

mogą mieć 

charakter miejscowy i układowy

, a ich przebieg 

może być 

ostry lub przewlekły.

• Miejscowe:

 działanie drażniące i uczulające skórę i błony 

śluzowe

• Układowe

 to zmiany w ośrodkowym i obwodowym układzie 

nerwowym, wątrobie, nerkach, układzie sercowo – 

naczyniowym i inne.

• Następstwa odległe

 ekspozycji na substancje toksyczne to 

procesy patologiczne rozwijające się w organizmie po 

okresie utajenia. Działanie odległe może rozwijać się 

bezpośrednio w organizmach narażonych       na działanie 

substancji ( np. 

rak

) lub dopiero w następnych 

pokoleniach.

• Działania 

gonadotoksyczne, embriotoksyczne i 

teratogenne.

 

8

 

9

 

10

 

11

Działanie ototoksyczne

• Niektóre substancje chemiczne a także leki działają toksycznie na 

narząd słuchu.

• Efektem tego działania może być trwałe bądź czasowe uszkodzenie 

słuchu.

• Obecnie znane są 743 leki oraz 148 substancji chemicznych o 

potwierdzonym działaniu ototoksycznym.

• Płyny ucha wewnętrznego mogą przechowywać substancje 

chemiczne przez tygodnie a nawet miesiące.

• Przykładowe substancje chemiczne o potwierdzonym działaniu 

ototoksycznym: tlenek węgla, disiarczek węgla, metale - arsen, 

ołów, rtęć, mangan, rozpuszczalniki - styren, ksylen, toluen, 
trichloroetylen.

 

Źródło informacji: Agata Kowalska OIP Gdańsk, Inspektor Pracy Nr 9/2006, 

Interakcje między działaniem hałasu i czynników ototoksycznych w środowisku 

pracy, Medycyna PRACY 2003; 54 (5)

 

12

 

Marek Grzybicki

13

Skutki zdrowotne

Do chorób wywoływanych substancjami 

niebezpiecznymi

zalicza się:



niewydolność układu oddechowego, 



stany zapalne skóry 



zaburzenia psychoneurologiczne, 



nowotwory

10%

 

wszystkich przypadków astmy jest związanych

z wykonywaną pracą

4%

 

wszystkich nowotworów powodują substancje 

niebezpieczne występujące w miejscu pracy