Slajd 1

Geneza

Ustanowiony na konferencji w

Bretton Woods w lipcu 1945 r.

Siedziba: Waszyngton

Obecnie liczy 188 członków – do BŚ

mogą należeć tylko członkowie MFW;

Polska - 27.06.1986; Marek Belka od

3.11.2011

Bank Światowy

Międzynarodowy Bank Odbudowy i

Rozwoju

(

The International Bank for

Reconstruction and Development

IBRD

)

Jedna z wyspecjalizowanych agend ONZ

Powołany w lipcu 1944 r. podczas

Monetarnej i Finansowej Konferencji

Narodów Zjednoczonych w Bretton Woods

Działalność rozpoczął 25 czerwca 1946 r.

Obecnie zrzesza 188 krajów

Prezes od 1 lipca 2007:

Robert B.

Zoellick

Prezes od 1 lipca 2012:

–

Jim Yong Kim

Siedziba: Waszyngton

Od początku działalności IBRD

był zwany potocznie Bankiem

Światowym. Tą nazwą objęto

również IDA po jej utworzeniu w

1960 r.

Obecnie IBRD wraz z IDA tworzą

Bank Światowy,

a wraz z innymi instytucjami

Grupę Banku Światowego

Grupa Banku Światowego

Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju

(

The International Bank for Reconstruction and Development

– IBRD

) – 1945

Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju

(

The

International Development Association

– IDA

)

– 1960

Międzynarodowa Korporacja Finansowa

(The

International Finance Corporation – IFC)

– 1956

Wielostronna Agencja Gwarancji Inwestycji

(

The

Multilateral Investment Guarantee Agency - MIGA

) - 1988

Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów

Inwestycyjnych

(The International Center for Settlement of

Investment Disputes – ICSID)

- 1966

Idea powstania IBRD

Na początku działalności IBRD pełnił funkcję

finansowego pośrednika, zapewniającego

długoterminowe finansowanie inwestycji

produkcyjnych, związanych głównie z

odbudową krajów członkowskich ze zniszczeń

wojennych

IBRD był upoważniony do pożyczania na

prywatnych rynkach kapitałowych, a następnie

udzielania lub gwarantowania kredytów

zaciąganych bezpośrednio przez prywatnych

kredytobiorców

W praktyce, IBRD rzadko korzystał z

możliwości gwarantowania kredytów.

Oferowane przez niego kredyty były

udzielane na warunkach komercyjnych

(rynkowych) i już w 1960 r. okazało się,

że wiele biednych krajów nie jest w

stanie zaciągać takich kredytów w

kwotach wystarczających do

sfinansowania ich potrzeb rozwojowych

Narodziny IDA

Wówczas utworzono

International

Development Association

(IDA),

rego celem jest

udzielanie

preferencyjnych kredytów (pożyczek)

na potrzeby rozwojowe krajów

zakwalifikowanych do grupy krajów

biednych. Każde państwo należące

do IDA musi by najpierw członkiem

IBRD.

Źródła finansowania…

IBRD zwiększa swoje zasoby

finansowe na światowych rynkach

kapitałowych,

IDA jest finansowane głównie z

udziałów bogatszych krajów

członkowskich

Misja Banku Światowego

eliminacja ubóstwa i głodu

działania na rzecz powszechnego dostępu do

edukacji

promowanie równości praw kobiet i mężczyzn

redukcja śmiertelności wśród dzieci

poprawa materialnych warunków życia

walka z HIV/AIDS, malarią i innymi chorobami

promowanie zrównoważonego rozwoju

działania na rzecz ochrony środowiska

naturalnego

Cele BŚ

popieranie dążeń do długofalowego, zrównoważonego

wzrostu międzynarodowej wymiany handlowej oraz

utrzymania równowagi płatniczej krajów członkowskich,

udzielanie krajom rozwijającym się pomocy w zakresie

przebudowy ich gospodarek i zwiększania wzrostu

gospodarczego,

ułatwianie inwestycji zagranicznych prywatnych

podmiotów oraz udzielanie pożyczek na cele

produkcyjne,

udzielanie pożyczek lub przyznawanie gwarancji

zabezpieczających pożyczki międzynarodowe z innych

źródeł przeznaczonych na finansowanie inwestycji,

rozwój przedsiębiorczości lokalnej poprzez ułatwianie

dostępu do zagranicznych źródeł finansowania

Bank Światowy wykonuje swoje

działania poprzez:

bezpośrednie finansowanie projektów

inwestycyjnych w krajach członkowskich,

zaciąganie pożyczek z różnych źródeł i

finansowanie nimi potrzeb kredytowych krajów

członkowskich (tzw. współfinansowanie),

udzielanie gwarancji dla kredytów zaciąganych w

innych bankach, organizowanie emisji obligacji i

sprzedawanie udziałów,

ubezpieczanie planowanych inwestycji przed

ryzykami niehandlowymi,

zabezpieczanie przeprowadzanych transakcji

finansowych przed ryzykiem ekonomicznym,

zapewnianie pomocy technicznej i szkoleniowej

Cele statutowe

Udzielanie pomocy w odbudowie i

rozwoju terytoriów państw

członkowskich,

Promowanie i ułatwianie dopływu

kapitału inwestycyjnego

Popieranie długoterminowego

zrównoważonego wzrostu gospodarczego

Popieranie przedsięwzięć prowadzących

do wzrostu wymiany międzynarodowej

oraz utrzymania równowagi bilansu

płatniczego

Cele statutowe cd.

Popieranie rozwoju państw słabiej

rozwiniętych

Finansowanie inwestycji rozwojowych,

zwiększających zasoby produkcyjne

państw,

Wspieranie i promowanie prywatnych

inwestycji zagranicznych

Wspieranie rozwoju przedsiębiorczości

lokalnej

Wspieranie rozwoju infrastruktury

Pozostałe cele BŚ

Pomoc najbiedniejszym państwom w

zakresie redukcji ich zadłużenia tak,

aby mogły one podejmować inicjatywy

rozwojowe zamiast spłaty odsetek

Pomoc w zwalczaniu korupcji

podkopującej wzrost gospodarczy

Wspomaganie państw rozwijających

się w obszarze wdrażania

nowoczesnych technologii, by mogły

stać się bardziej konkurencyjne

Pozostałe cele BŚ cd.

Umocnienie i zreformowanie

systemów bankowych i sektorów

finansowych, aby uniknąć kryzysów

finansowych

Określenie potrzeb żywnościowych

zwiększającej się liczby ludności i

zwrócenie większej uwagi na rozwój

rolnictwa i wsi

Zapewnienie spójności rozwoju z

potrzebami społecznymi i kulturalnymi

ludności

Organy

Zarząd Gubernatorów

Każdy ze 188. krajów

członkowskich

Banku reprezentowany jest przez

jednego gubernatora, którym jest

zwykle funkcjonariusz rządowy

szczebla ministerialnego.

Zarząd Gubernatorów przekazuje

Swoje uprawnienia mniejszemu

gronu

przedstawicieli, Zarządowi

Dyrektorów Wykonawczych.

Zarząd Dyrektorów

Wykonawczych

Zadania : polityka Banku

Światowego w zakresie jego

operacji oraz za zatwierdzanie

wszystkich pożyczek.

Przewodniczącym Zarządu

Dyrektorów Wykonawczych jest

Prezes Banku Światowego.

Kierownictwo i codzienna

działalność Banku prowadzone są

przez około 7100 członków

personelu z ponad 100 krajów.

Władze

Najwyższą władzą banku jest Rada

Gubernatorów wybierana na 5 lat (po

jednym z każdego kraju)

Zbiera się ona co roku

Decyduje o nowych członkach,

powiększeniu kapitału, porozumień o

współpracy z innymi organizacjami

międzynarodowymi, podziale

aktywów czy dochodów

najwyższa władza Banku

jest wybierana na 5 lat

składa się z przedstawicieli krajów członkowskich

każdy kraj członkowski Banku jest reprezentowany przez

jednego gubernatora, którym z reguły jest minister

finansów

zbiera się raz w roku w celu podejmowania decyzji o

podziale wypracowanej nadwyżki, powiększeniu kapitału

udziałowego, przyłączeniu nowych członków

współpracuje z innymi organizacjami

międzynarodowymi

uchwały Rady Gubernatorów zapadają zwykłą

większością głosów

Rada Gubernatorów

dwa razy w roku, na tzw. sesji wiosennej i

jesiennej, odbywają się wspólne obrady Rady

Gubernatorów Banku Światowego i

Międzynarodowego Funduszu Walutowego

poświęcone są zagadnieniom rozwoju, polityki

monetarnej i równowagi finansowej w krajach

rozwijających się, w ramach prac Komitetu

Tymczasowego (

Interim Committee

utworzonego przez 22 gubernatorów MFW,

oraz Komitetu Rozwoju (

Development

Committee

) złożonego z przedstawicieli Banku

Światowego i MFW

Bank Światowy i MFW

Władza wykonawcza

Organami wykonawczymi instytucji wchodzących

w skład Grupy Banku Światowego są zarządy

złożone z: prezesa, wiceprezesów i dyrektorów

wykonawczych.

Dyrektorów wykonawczych mianują kraje mające

największą liczbę głosów (udziałów).

Prezes Banku wraz z dyrektorami wykonawczymi

kieruje bieżącymi pracami instytucji Grupy Banku

Światowego za pośrednictwem departamentów

(funkcjonalnych (9) i operacyjnych (6)).

Prezes IBRD pełni również funkcję prezesa w

pozostałych instytucjach Grupy.

Dyrekcja składa się z prezesa i 24

dyrektorów wykonawczych (5 z krajów o

najwyższym udziale oraz 19

reprezentujących pozostałe grupy

krajów). Jedynie Rosja, Chiny i Arabia

Saudyjska mają po jednym

przedstawicielu. Obecnie na mocy

porozumienia Polski i Szwajcarii:

Polska i

Szwajcaria na równych prawach obejmują funkcje dyrektora

wykonawczego w Międzynarodowym Funduszu Walutowym i

Grupie Banku Światowego (od 2012) wymiennie co 2 lata

Dyrektorzy są wybierani lub mianowani

na 2 lata

IBRD (1945)

Kredyty udzielane na warunkach rynkowych oraz pomoc

doradcza dla krajów średnio zamożnych i krajów

biedniejszych mających zdolność kredytową

Stopy oprocentowania kredytów uwzględniają bieżące

warunki rynkowe i są uaktualniane co 6 miesięcy

Kredyty są zwykle udzielane na 15-20 lat i mają 5-letni

okres karencji w spłacie

Środki na działalność kredytową pochodzą ze sprzedaży

na międzynarodowym rynku kapitałowym obligacji

wyemitowanych przez Bank

Obligacje Banku mają notę ratingową AAA

Mimo że Bank nie jest nastawiony na maksymalizację

zysków, kredytowanie jest działalnością dochodową od

początku jego funkcjonowania.

IDA (1960)

Odgrywa kluczową rolę w realizowaniu misji Banku

Światowego, tj. zmniejszaniu ubóstwa

Udziela

nieoprocentowanych pożyczek,

pomocy

technicznej i doradczej dla krajów najbiedniejszych

Pożyczki są udzielane na 35-40 lat z dziesięcioletnim

okresem karencji w spłacie

Pożyczkobiorcy są obciążani opłatą w wysokości

(0,5-1,5%) udzielonej pożyczki na pokrycie kosztów

administracyjnych

Środki na działalność pożyczkową pochodzą z wpłat

zamożniejszych członków Banku

Pożyczki udzielane przez IDA stanowią jedną czwartą

portfela kredytowego całego Banku

IFC (1956)

Organizacja nastawiona na maksymalizowanie zysków

Finansuje inwestycje prywatne, zweryfikowane pod

względem efektywności - poprzez udzielanie kredytów

oraz udziały kapitałowe w krajach rozwijających się

Stopa oprocentowania kredytów jest oparta na

bieżących warunkach rynkowych

Środki finansowe pozyskuje na międzynarodowym

rynku kapitałowym

Zapewnia techniczną pomoc i doradztwo dla krajów

rozwijających się

MIGA geneza

W latach 80. XX w. coraz większą

wagę zaczęto przywiązywać do

inwestycji zagranicznych jako

czynnika pobudzającego wzrost i

rozwój gospodarczy. Głównym

zadaniem było promowanie

przepływów finansowych przez

oferowanie zabezpieczeń dla

pożyczkodawców i inwestorów.

MIGA (1988)

Wspiera zagraniczne inwestycje w krajach

rozwijających się poprzez gwarancje

zabezpieczające przed ryzykiem

nierynkowym

Zapewnia doradztwo w zakresie zwiększania

atrakcyjności inwestycyjnej dla

zagranicznych inwestorów

Świadczy usługi w dziedzinie reasekuracji

ubezpieczeniowej i wspólnego ubezpieczania

przed ryzykiem politycznym z innymi

towarzystwami ubezpieczeniowymi

Gwarancje udzielane przez MIGA na rzecz

krajów

ICSID (1966)

Centrum Rozrachunków Spornych

Non profit; dochody pochodzą ze sprzedaży publikacji

oraz z opłat rejestracyjnych

Jest niezależną międzynarodową instytucją, ściśle

powiązaną z Bankiem Światowym

Prowadzi rozrachunki z tytułu spornych inwestycji

między inwestorami a krajami, w których inwestycje są

realizowane, poprzez arbitraż i postępowanie ugodowe

Administruje postępowaniami między rezydentami a

cudzoziemcami poprzez zawieranie ugód między

stronami, prowadzenie postępowania ugodowego,

ustalanie stanu faktycznego

Wyznacza

ad hoc

rozjemców do rozstrzygania sporów w

postępowaniach pozainstytucjonalnych

Kapitały (udziały) państw

członkowskich składały się z 2 części:

10% wnoszone jest w gotówce (1% (było w

złocie)), obecnie w walucie wymienialnej, 9% w

walucie krajowej)

Pozostałe 90% jest formą gwarancji – kapitał

gwarancyjny stanowiący zabezpieczenie

zobowiązań Banku z tytułu wystawionych

gwarancji lub wyemitowanych papierów

dłużnych)

Pierwotny kapitał 10 mld USD

Obecnie kapitał banku wynosi ok. 338 mld USD

Kredyty Grupy Banku

Światowego

IBRD i IDA udzielają kredytów inwestycyjnych dla

krajów członkowskich i innych podmiotów w krajach

członkowskich pod warunkiem zabezpieczenia ich

gwarancjami rządowymi kraju, w którym inwestycja

będzie realizowana.

IBRD zajmuje się finansowaniem przedsięwzięć dla

krajów o średnim dochodzie narodowym, natomiast

IDA finansuje państwa o niskim dochodzie

narodowym

Istnieje także grupa państw członkowskich, które

mają uprawnienia do korzystania zarówno z

kredytów IBRD, jak i pożyczek IDA. Są to tzw.

blend

countries

Ponadto:

Grupa Banku Światowego zapewnia techniczną pomoc

krajom członkowskim, zarówno w związku z udzielonymi

przez Bank kredytami, pożyczkami i gwarancjami, jak i

niezależnie od operacji finansowych.

Popyt na doradztwo strategiczne, transfer technologii i

poszerzanie kwalifikacji stale rośnie. Technicznej

pomocy udzielają wyznaczeni profesjonaliści, których

zadaniem jest:

–

ocena możliwości rozwoju krajów członkowskich,

–

analiza otoczenia gospodarczego, finansowego, ochrony

środowiska,

–

pomaganie krajom członkowskim w opracowywaniu

skoordynowanych programów rozwoju,

–

ocena efektywności planowanych inwestycji,

–

poprawianie technik zarządzania aktywami i pasywami.

Kredyty IBRD

IBRD oferuje obecnie trzy rodzaje kredytów:

kredyty wielowalutowe poolingowe

(CPL –

Currency Pool

Loan

kredyty jednowalutowe o oprocentowaniu zmiennym

opartym na stawce LIBOR (VSCL –

Variable Single Currency

Loan

kredyty jednowalutowe o stałej marży

(FSL -

Fixed Spread

Loan

Kryteria przyznania kredytu są takie same.

Podstawową różnicę stanowi sposób postawienia kredytu do

dyspozycji kredytobiorcy, jego stopa oprocentowania oraz

warunki spłaty kredytu.

Kredyty wielowalutowe CPL

są wyrażone w USD, z tym że w co najmniej 90% kwoty

kredytu jest utrzymana stała proporcja udziału

poszczególnych walut w relacji dolara do jena japońskiego i

euro (1 USD: 125 jenów: 1 euro).

Każdy kredyt CPL ma taki sam skład walutowy, przy czym

IBRD zastrzega sobie prawo zmiany relacji walutowych.

Spłata kredytu następuje również zgodnie z udziałem

poszczególnych walut w kwocie kredytu.

Kredyty CPL są oprocentowane według stopy zmiennej,

podlegającej zmianie co 6 miesięcy. Stopa oprocentowania

składa się z dwóch części: jej zmienną część stanowi

półroczny koszt pozyskania środków przez IBRD, a niezmienną

- marża odsetkowa na poziomie 75 punktów bazowych.

Kredyty jednowalutowe o

zmiennej stopie procentowej -

VRSCL

są udzielane i płatne w wybranej przez kredytobiorcę

walucie.

obecnie kredyty te są oferowane w euro, jenach

japońskich, funtach szterlingach, frankach

szwajcarskich i dolarach amerykańskich.

Kredytobiorcy mają prawo do uzyskania transzy

kredytu w więcej niż jednej walucie. Jeśli IBRD w

nieprzewidzianych wcześniej okolicznościach nie

będzie w stanie uzyskać waluty kredytu wybranej

przez kredytobiorcę, ma prawo zmiany waluty kredytu

na walutę zastępczą aż do uzyskania waluty kredytu.

Kredyty VRSCL są oprocentowane według

zmiennej stopy, składającej się ze stopy

podstawowej i marży odsetkowej. Stopa

podstawowa jest równa 6-miesięcznej

stopie LIBOR według wysokości na

rozpoczęcie okresu odsetkowego, natomiast

marża odsetkowa wynosi 75 punktów

bazowych na kredyty udzielone po 31 lipca

1998 r. i 50 punktów bazowych na kredyty

udzielone przed 31 lipca 1998 r.

Kredyty jednowalutowe o

zmiennej stopie procentowej -

VRSCL cd

Kredyty jednowalutowe FSL

zastąpiły od 1999 r.

kredyty FSCL (

Fixed Single

Currency Loans

udzielane są na podobnych warunkach jak kredyty

VRSCL, jednak odmiennie jest skonstruowana stopa

oprocentowania.

składa się ona z dwóch części: podstawowej - równej

6-miesięcznej stopie LIBOR - oraz stałej - w postaci

marży złożonej z czterech elementów: wewnętrznego

kosztu pozyskania środków, korekty z tytułu swapów,

premii za ryzyko rynkowe w wysokości 0,05% oraz

standardowej marży odsetkowej w wysokości 0,75%.

Stopa oprocentowania jest aktualizowana co sześć

miesięcy.

Procedura kredytowania przez

IBRD

I. przyznanie kredytu bezpośrednio spółce projektowej,

zabezpieczonego gwarancją wystawioną przez rząd kraju

inwestującego, wymaga podpisania dwóch umów: umowy

kredytowej między IBRD a spółką projektową oraz umowy

wystawienia gwarancji na rzecz Banku Światowego

zawartej między rządem a spółką projektową.

Schemat 1

1) wpłaty kapitałowe udziałowców do spółki projektowej

2) kredyt przyznany przez IBRD spółce projektowej

3) poręczenie rządu kraju udzielone IBRD, w którym

inwestycja jest realizowana,

4) kredyty udzielone przez banki komercyjne spółce

projektowej

Kredyt IBRD lub IDA przydzielony za pośrednictwem

rządu

II. przekazanie kredytu do kraju inwestującego, który z

kolei przyzna kredyt spółce projektowej

Konieczne jest sporządzenie i podpisanie dwóch umów:

umowy kredytowej między IBRD a krajem macierzystym

oraz uzupełniającej umowy kredytowej między krajem

macierzystym a spółką projektową

Schemat 2

1) wpłaty udziałowców do spółki projektowej

2) pożyczka IBRD lub IDA udzielona rządowi kraju, w

którym inwestycja jest realizowana,

3) pożyczka rządu ze środków IBRD lub IDA udzielona

spółce projektowej,

4) dokumentacja projektowa(ze spółki do IBRD lub IDA),

5) kredyty udzielone spółce projektowej przez banki

komercyjne.

Głównym źródłem kredytów

udzielanych przez BŚ są emisje

obligacji krótko- i długoterminowych

w USD, jenach, frankach

szwajcarskich

Ich odbiorcami są inne podmioty

rynku kapitałowego: fundusze

emerytalne, kapitałowe, korporacje,

państwa (przede wszystkim Japonia)

Pożyczki

Od początku istnienia BŚ udzielono

kredytów na kwotę ponad

250

mld

USD.

Z kredytów w największym stopniu

korzystają kraje Azji Wschodniej i

Pacyfiku, Ameryki Łacińskiej i

Karaibów, Europa Wschodnia i Azja

Centralna (przede wszystkim Chiny)

Zakres finansowania i

kofinansowania

Bezpośrednie finansowanie projektów

inwestycyjnych

Uczestnictwo w pożyczkach

zaciąganych z różnych źródeł

Udzielanie gwarancji kredytowych

przy kredytach z innych źródeł

Organizacja pożyczek

Sprzedaż udziałów

Zasady udzielania kredytów

Kredytowanie przedsięwzięć rządowych lub

mających gwarancje rządowe

Finansowanie wielkich przedsięwzięć

infrastrukturalnych

Finansowanie przemian strukturalnych

gospodarki

Kredyty długoterminowe – do 20 lat,

karencja do 5 lat

Oprocentowanie rynkowe, jednowalutowe –

zmienne na podstawie LIBOR lub stałe;

wielowalutowe

Prowizja od zaangażowania 0,5-1,5%

niewykorzystanej sumy kredytu udzielonego

Aktualne priorytety

Popieranie rozwoju sektora prywatnego

w krajach rozwijających się

Finansowanie programów rozwojowych

i zmian strukturalnych w państwach

transformacji ustrojowej

Rozwój zasobów ludzkich, oświaty i

kształcenia

Ochrona środowiska

Główne obszary aktywności

Inwestowanie w ludzi – projekty o

charakterze zdrowotnym,

opiekuńczym, oświatowym,

żywnościowym

Ochrona środowiska – ochrona przed

zanieczyszczeniami i degradacją

środowiska naturalnego w krajach

słabo rozwiniętych

Zapewnienie edukacji dziewcząt –

problem wykształcenia 130 mln dzieci,

które nie chodzą do szkoły (80% to

dziewczęta) -> kształcenie kobiecej

kadry nauczającej w krajach islamskich

Stymulowanie rozwoju sektora

prywatnego – udział w przemianach

własnościowych, doradztwo, inwestycje

w infrastrukturę (transport i

telekomunikacja)

Zwalczanie korupcji

Promowanie reform ekonomicznych –

redukcja deficytu budżetowego,

inflacji, liberalizacja handlu,

inwestycje, prywatyzacja

przedsiębiorstw, stanowienie

zdrowego systemu finansowego,

umocnienie systemu prawnego

Napływ inwestycji – pomoc rządom w

planowaniu i finansowaniu inwestycji

rozwojowych (kofinansowanie)

Powielanie sukcesu niskim kosztem –

wspieranie drobnej przedsiębiorczości

Międzynarodowe

Stowarzyszenie Rozwoju IDA

Celem stowarzyszenia jest udzielanie pomocy

najbiedniejszym państwom (dochód narodowy

niższy od 900 USD na jednego mieszkańca)

Źródła finansowania

–

subskrypcje państw członkowskich (ok. 120 mld

USD)

–

darowizny państw rozwiniętych (głównie G7)

–

transfery z Banku Centralnego (IBRD)

Kredyty – projekty edukacyjne, ochrona

zdrowia, ochrona środowiska naturalnego

Brak oprocentowania, termin spłaty 35-40 lat,

karencja 10 lat

Zadaniem IDA jest świadczenie pomocy

najbiedniejszym krajom, członkom Banku

Światowego, poprzez udzielanie im

nieoprocentowanych pożyczek przeznaczonych

na rozwój tych krajów i walkę z ubóstwem.

IDA nie spełnia funkcji typowego banku, lecz jest

organizacją dystrybuującą środki finansowe

uzyskane od bogatszych członków Banku

Światowego i przeznaczającą je na finansowanie

potrzeb rozwojowych krajów należących do IDA.

Pożyczki IDA nie są oprocentowane, wobec czego

instytucja ta uzyskuje tylko przychody z prowizji

pobieranych z tytułu udzielonych pożyczek oraz

z przeprowadzanych inwestycji kapitałowych.

…

W ramach swojej misji IDA przyznaje

preferencyjne kredyty dla najbiedniejszych

krajów nie mających zdolności kredytowej.

Na skutek tego portfel kredytowy IDA

odznacza się dużym ryzykiem kredytowym.

Ryzyko to podlega stałemu monitoringowi.

Należy mieć na uwadze, że poza zaliczkami

na rzecz programu oddłużania krajów

najbiedniejszych

(

Heavily Indebted Poor

Countries

) IDA nie utworzy

żadnych rezerw

celowych

HIPC

Program HIPC został utworzony w 1996 r. jako wspólne

przedsięwzięcie bilateralnych i multilateralnych

kredytodawców

Zgodnie z założeniami tego programu, uprawnione kraje

otrzymały umorzenia kredyt ów IBRD i IDA dzięki

zastosowaniu trzech mechanizmów:

częściowemu finansowaniu operacji pożyczkowych

poprzez granty rozwojowe,

nabyciu i unieważnieniu pożyczek IDA poprzez IBRD w

ramach Funduszu powierniczego utworzonego

przez

Program HIPC (

HIPC Debt Initiative Trust Fund

zapewnieniu, w pewnych przypadkach, obsługi

zadłużenia wybranych pożyczek IDA przez fundusz

powierniczy HIPC.

INICJATYWA

HIPC (

HEAVILY INDEBTED POOR

COUNTRIES

)

MIĘDZYNARODOWYCH INSTYTUCJI FINANSOWYCH

Grupa państw najbiedniejszych i najbardziej

zadłużonych wyodrębniona została na

podstawie kryterium dochodu i wielkości

zadłużenia.

Bank Światowy wyodrębnia cztery grupy

państw ze względu na dochód narodowy:

Kraje o wysokim dochodzie powyżej 9 266 USD,

Kraje o więcej niż średnim dochodzie 2 996-

9265 USD,

Kraje o niższym niż średnim dochodzie 756-2

995 USD,

Kraje o dochodzie niższym niż 755 USD.

W raportach Banku Światowego można

znaleźć także podział państw ze względu

na poziom zadłużenia:

kraje poważnie zadłużone

, które mają

dwa wskaźniki poniżej poziomu

krytycznego:

–

udział zaktualizowanego kosztu obsługi długu

w dochodzie narodowym jest wyższy niż 80%

oraz relacja zaktualizowanego kosztu obsługi

długu do eksportu powyżej 220%,

kraje średnio zadłużone

, które oba

wskaźniki mają powyżej 60%, ale nie

przekraczają poziomu krytycznego

Do grupy krajów biednych i

najbardziej zadłużonych, które mogą

uczestniczyć w Inicjatywie HIPC

zakwalifikowano 42 państwa. Kraj,

który chciał skorzystać z redukcji

zadłużenia musiał najpierw

zrealizować trzyletni program

dostosowawczy, po tym okresie

podejmowano decyzję o przyznaniu

pomocy i jej wysokości.

Inicjatywa HIPC jest finansowana głównie z dotacji

pochodzących z krajów członkowskich MFW i jest

prowadzona przez fundusz powierniczy PRGF-HIPC

(

Poverty Reduction and Growth Facility

Celem PRGF jest zagwarantowanie oprocentowania na

poziomie 0,5%.Środki na ten cel w wysokości 23 mld

USD wpłaciło 17 krajów członkowskich.

PRGF-HIPC Trust powstał jako zaplecze finansowe HIPC

w celu subsydiowania pożyczek PRGF w latach 2002-

2005. Środki finansowe na te cele pozyskano od 93

członków Funduszu (granty i depozyty oraz rezerwy

powstałe po sprzedaży złota w latach 1999-2000.

W sumie 94 państwa członkowskie zadeklarowały

dotacje na rzecz tego funduszu:

27 krajów uprzemysłowionych, 58 krajów rozwijających

się i 9 krajów w okresie transformacji (w tym Polska).

Fundusz powierniczy jest także wykorzystywany do

subsydiowania udogodnienia PRGF, na ten cel

wykorzystywane jest, aż 35% środków.

Wnioski:

inicjatywa HIPC daje krajom słabo

rozwiniętym możliwości wykorzystania

środków przeznaczonych na obsługę

zadłużeń na wydatki oświatowe, ochronę

zdrowia, opiekę społeczną oraz na rozwój

niezbędnej infrastruktury dla gospodarki,

daje również przesłanki do wzmocnienia

fundamentalnych warunków

gospodarowania oraz uwiarygodnienia

krajów w opinii zagranicznych inwestorów.

Ponadto pozwala osiągnąć dostatecznie

wysoki poziom wzrostu gospodarczego.

We wrześniu 2009 roku program

wytypował 40 krajów, które

kwalifikują się do redukcji zadłużenia.

Prawie 75 % tych krajów to kraje

Afryki subsaharyjskiej

. Kraje które

otrzymały pełne lub częściowe

umorzenie długu.

W grudniu 2011 było ich 39 (w tym

33 kraje

Afryki subsaharyjskiej

Pożyczki

Międzynarodowego

Stowarzyszenia Rozwoju

IDA

IDA udziela kredytów nieoprocentowanych na

okresy 35 - 40 lat. Kredyty IDA s. traktowane jako

pożyczki.

IDA w każdym przypadku przekazuje środki

finansowe do kraju macierzystego, który z kolei

zawiera umowę kredytową ze spółką projektową

Przyznanie pożyczki zależy przede wszystkim od

noty ratingowej nadanej danemu krajowi. Pożyczki

IDA są przyznawane z 10-letnim okresem karencji

w spłacie. Kraj pożyczający jest zobowiązany do

uiszczania prowizji (opłaty) w wysokości 0,75%

kwoty zadłużenia w stosunku rocznym.

TOTAL IBRD-IDA LENDING BY

REGION

Pożyczki – 2011 r. -

43.0

mld USD:

South Asia - 24%

Middle East and North Africa

Latin America and the Caribbean

22%

Europe and Central Asia

14%

East Asia and Pacific

19%

Africa 16%

Międzynarodowa Korporacja

Finansowa

Celem jest wspieranie sektora prywatnego,

bez gwarancji rządowych; wspólne

inwestycje z krajowym kapitałem

prywatnym, pomoc w przygotowaniu

przedsięwzięć, ich ocena, nadzór realizacji

Sprowadza się to do:

–

kredytowania projektów sektora prywatnego

–

mobilizowania środków z innych źródeł

–

prowadzenia doradztwa dla firm

Kredyty długoterminowe, oprocentowane

na warunkach rynkowych, 7-12 lat z 3

letnią karencją

International Finance

Corporation (IFC)

została utworzona w 1956 r. Celem jej

działalności jest finansowanie rozwoju

sektora prywatnego poprzez kredyty oraz

kapitałowe udziały w prywatnych

inwestycjach w krajach członkowskich

Banku Światowego. Aż do początku lat 90.

XX w. działalność IFC była w cieniu

spektakularnych akcji IBRD i IDA.

Międzynarodowa Korporacja

Finansowa cd

wspiera rozwój sektora prywatnego w

krajach rozwijających się i w krajach

Europy Środkowo-Wschodniej poprzez

przyciąganie kapitału zagranicznego i

krajowego

udziela kredytów długoterminowych (o

terminie spłaty 7-12 lat i 3-letniej karencji)

przedsiębiorstwom prywatnym bez

gwarancji rządowej

organizuje pożyczki konsorcjalne, nabywa

udziały w przedsiębiorstwach

Międzynarodowa Korporacja

Finansowa cd

zaangażowanie finansowe IFC w realizację

projektu zwykle nie przekracza 25%

kosztów całkowitych projektu

stopa oprocentowania kredytów jest

oparta na bieżących warunkach rynkowych

środki finansowe pozyskuje na

międzynarodowym rynku kapitałowym

zapewnia techniczną pomoc rządom i

przedsiębiorstwom

Kredyty konsorcjalne IFC, zwane kredytami

B (

B-loans

) są zawsze połączone z

kredytami bezpośrednimi typu A (

A-loans

)

(por. schemat 4).

Program kredytów konsorcjalnych IFC

technicznie nie daje gwarancji, ale

zapewnia uczestniczącym wraz z IFC

kredytodawcom transfer waluty do

kredytodawców.

Zaangażowanie kredytowe

IFC

1) wpłaty kapitału wnoszone przez

udziałowców do spółki projektowej

2) porozumienie zawarte z bankami

komercyjnymi na temat utworzenia

konsorcjum bankowego – wpłaty do IFC

3) udzielenie kredytu A spółce projektowej,

4) udzielenie kredytu B spółce projektowej,

5) kredyty udzielone przez banki

komercyjne spółce projektowej.

Oprócz udzielania kredytów inwestycyjnych oraz

przeprowadzania własnych inwestycji

kapitałowych IFC, podobnie jak IBRD i IDA,

prowadzi coraz szerszą działalność w dziedzinie

private placement i underwriting

emisji papierów

wartościowych, zarządzania ryzykiem oferując

instrumenty pochodne, usługi doradztwa

finansowego (np. w zakresie systemu

ubezpieczeniowego i emerytalnego, drobnej

przedsiębiorczości, rozwoju rynku obligacji na

rynkach lokalnych), doradztwa prywatyzacyjnego

i dotyczącego inwestycji zagranicznych.

Poprzez realizacj« specjalnych program.w IFC tak-

ýe systematycznie rozszerza zakres swojego dzia¸ania.

W ramach programu Technical Assistance Trust Funds

Programme (TAFT) prowadzone s.

feasibility i prefeasibility

studies

, praca nad identyfikacj. inwestycji,

wzmacnianiem otoczenia sprzyjaj.cego rozwojowi prywatnej

przedsi«biorczoæci, procesami prywatyzacji.

Korporacja zajmuje si« r.wnieý realizacj. specjalnych

program.w, takich jak Program Pomocy Technicznej

(

IFC Donor-Supported Technical Assistance Program

)

oraz Program Inwestycji w zakresie Ochrony årodowiska

(

The Environment Project Programme

IFC ma także możliwość

wystawiania gwarancji (w niektórych

krajach w formie pilotażowej) na

rzecz prywatnych inwestorów, z

tytułu ryzyka utraty niezależności

projektu (głównie przy projektach

infrastrukturalnych).

Wielostronna Agencja

Gwarancji Inwestycji MIGA

Celem jest:

–

stymulowanie przepływu kapitałów i

technologii z państw rozwiniętych do

rozwijających się odpowiadających ich

potrzebom i na uczciwych warunkach

–

prowadzenie badań, promocja napływu

inwestycji, upowszechnianie informacji o

możliwościach inwestycyjnych

–

prowadzenie ubezpieczeń inwestycyjnych

(np. przy ryzyku politycznym)

Zadania MIGA

zwiększanie możliwości innych publicznych lub

prywatnych firm ubezpieczających od ryzyka politycznego

poprzez współubezpieczanie lub reasekurację,

ubezpieczanie inwestycji w krajach o niedostatecznych lub

ograniczonych możliwościach ubezpieczania z powodu

polityki prowadzonej przez państwo lub krajowe firmy

ubezpieczeniowe,

świadczenie usług ubezpieczeniowych dla inwestorów,

którzy nie mają dostępu do innych towarzystw

ubezpieczających przed ryzykiem politycznym,

zapewnianie pokrycia dla inwestorów różnych krajów

poprzez wielonarodowe konsorcja i w ten sposób

stwarzanie możliwości ubezpieczania kontraktów i

dochodzenia roszczeń,

zapewnianie pokrycia inwestycji na warunkach

nieoferowanych przez inne towarzystwa ubezpieczeniowe.

Zadania cd

MIGA udziela gwarancji inwestycyjnych

chroniących inwestorów zagranicznych przez

ryzykiem niehandlowym (np. politycznym) w

członkowskich krajach rozwijających się

MIGA może ubezpieczać nowe inwestycje

zagraniczne rozpoczęte w kraju członkowskim, a

realizowane w którymś z państw rozwijających

się.

Planowane przedsięwzięcia muszą by finansowo i

ekonomicznie efektywne, zgodne ze standardami

pracy oraz celami rozwoju kraju macierzystego.

Zadania cd

Ubezpieczenia inwestycji zagranicznych

dotyczą ubezpieczenia kapitału, pożyczek

podporządkowanych, gwarancji pożyczek

podporządkowanych, przy czym kredyty

muszą mieć co najmniej 3-letni okres

wymagalności.

Inne formy inwestowania, takie jak pomoc

techniczna, kontrakty o zarządzanie,

franchising i licencje mogą by także

ubezpieczane gwarancjami MIGA.

MIGA oferuje długoterminowe (do 15-

20 lat) ubezpieczenia przed

następującymi rodzajami ryzyka:

ograniczenie transferu kapitału,

wywłaszczenie,

zerwanie kontraktu,

wojna i zamieszki zbrojne.

Popyt na długoterminowe gwarancje

MIGA przed ryzykiem politycznym w

zakresie niewymienialności waluty,

wywłaszczenia, zamieszek wojennych i

cywilnych gwałtownie wzrasta.

Działalność MIGA, poprzez zmniejszanie

ryzyka inwestycyjnego, ułatwia napływ

kapitału z krajów rozwiniętych do

krajów rozwijających się.

Przyszłość Banku

Światowego

jeszcze nikt, wliczając w to

ustępującego prezesa Roberta

Zoellicka, nie sformułował roli, jaką

Bank Światowy powinien odegrać w

XXI wieku.

Choć mylony jest często z MFW, którego

rolą jest zapewnienie stabilności

finansowej rządów

, Bank Światowy

przynajmniej teoretycznie powinien zajmować

się wyłącznie programami rozwojowymi, takimi

jak budowanie dróg, szkół czy nawet hodowla

ryb, jeśli zachodzi taka potrzeba. Te granice w

ciągu ostatnich 20 lat poważnie się rozmyły. W

przeciwieństwie do MFW, bank prowadzi interesy

zarówno z sektorem publicznym, jak i

prywatnym, a im więcej przybywa pieniędzy i

projektów, tym więcej towarzyszy im korupcji i

sprzeniewierzeń, nad kontrolą których nie ma

władzy żadna instytucja nadzorcza.

2.3. Bank Rozrachunków

Międzynarodowych

Założony w 1930 roku (najstarszy

bank międzynarodowy)

Członkami jest 49 banków centralnych

Władzami banku są: Zgromadzenie

Ogólne, Rada Dyrektorów i Zarząd (w

skład Rady wchodzą gubernatorzy

banków centralnych Belgii, Francji,

Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Szwecji,

Wielkiej Brytanii i Włoch)

Działania

Forum międzynarodowej współpracy

walutowej

Centrum prac badawczych i

publikowania danych statystycznych

Bank banków centralnych

Agent i powiernik różnych funduszy

międzynarodowych

Forum międzynarodowej

współpracy walutowej

Wymiana doświadczeń

Koordynacja polityki walutowej

Analiza systemu płatności i rozliczeń

z tytułu operacji na rynkach papierów

wartościowych

Nadzorowanie napływu danych

statystycznych

Szkolenia

Centrum prac badawczych i

publikowania danych

statystycznych

Gromadzenie i publikowanie danych

statystycznych z zakresu

międzynarodowej bankowości

Prowadzenie prac badawczych

Akcje finansowe

Sprzedaż, kupno, wymiana i posiadanie

złota na własny rachunek oraz na

rachunek banków centralnych

Udzielanie kredytów bankom centralnym

Kupno i sprzedaż weksli i obligacji

Kupno i sprzedaż dewiz

Przyjmowanie od banków centralnych

wkładów

2.4. Europejski Bank

Inwestycyjny

Instytucja utworzona na mocy Traktatu

Rzymskiego w 1958 r.

Celem jest finansowanie inwestycji

wpływających na osiągnięcie celów wspólnoty

Władze:

–

Rada Gubernatorów (ministrowie finansów –

określa dyrektywy ogólne polityki kredytowej),

–

Rada Dyrektorów (25 osób, odpowiada za

zgodność zarządzania z celami wyznaczonymi

bankowi)

–

Komitet Zarządzający (organ kolegialny

kontrolujący bieżące operacje banku)

–

Komitet Audytorów (nadzoruje i kontroluje, czy

operacje Banku prowadzone są właściwie)

Kierunki finansowania

Finansowanie programu

wspierającego wzrost gospodarczy i

zatrudnienie (6,2 mld Euro)

Wsparcie MSP (2,7 mld Euro)

Transport, telekomunikacja,

energetyka (56 mld Euro)

Rozwój regionów (17 mld Euro)

2.5. Europejski Bank

Odbudowy i Rozwoju

Plan Marshalla dla Europy

Wschodniej od 1991 roku

Udziałowcami są 49 państw + EWG +

EBI

Finansowanie konkretnych projektów,

promowanie prywatnej

przedsiębiorczości, prywatyzacja,

reforma sektora finansowego

Aspekty uwzględniane przy

udzieleniu kredytu

Określenie charakteru zamierzonej

transakcji

Korzyści z transakcji dla gospodarki

lokalnej i ogólne

Poprawa stanu środowiska

Sponsorzy i uczestnicy transakcji (np.

ich doświdczenie, potencjał finansowy)

Koszt transakcji

Zapotrzebowanie na dobra i usługi

Przewidywane wykorzystanie techniki i

technologii, ich źródła pochodzenia,

zużycie energii, wpływ na środowisko

Charakterystyka rynku (wielkość,

lokalizacja, typ konsumentów)

Niezbędne zezwolenia władz

publicznych

Plan finansowy (nakłady, zyski itp.)

Rola banku – oczekiwania względem

banku

Harmonogram przedsięwzięcia

Przykładowe projekty EBOR

Linia kredytowa dla przedsiębiorstw

energetyki cieplnej

Pożyczka dla Polskiej Telefonii

Komórkowej

Pożyczka dla TP S.A.

Linie kredytowe na finansowanie MSP

Document Outline