Ratownictwo Medyczne

Dr n. med. Dariusz Sokołowski

 

Obrzęk mózgu

 

 

  Przyczyny 
- wstrząśnienie mózgu 
- stłuczenie i zranienie mózgu
- krwotoki śródczaszkowe 
  * krwiaki nadtwardówkowe
  * krwiaki ostre i przewlekłe 
podtwardówkowe
  * krwiaki śródmózgowe 
  * krwotoki podpajęczynówkowe 
- padaczka pourazowa 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

 Obrzęk mózgu 

 

 

Śmiertelność w ciężkich urazach głowy wynosi 
ok. 50%

Ciężkie urazy głowy są główną przyczyna 
śmiertelności 
u mężczyzn w wieku < 35 r.ż. 

Główne przyczyny

 ciężkich urazów mózgu to 

odłamy kostne czaszki i contrecoup (gwałtownie 
działające siły przyśpieszenia lub opóźnienia 
działające zwłaszcza po stronie przeciwnej, w 
mniejszym stopniu po stronie urazu). 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Statystyka 

 

 

- Utrata przytomności (zaburzenie 
czynności 
   fizykochemicznych tworu siatkowatego 
[RAS])
- Niepamięć wsteczna
- Oddech płytki
- Zwolnione tętno
- Dezorientacja
- Ból głowy
- Nudności i wymioty

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Wstrząśnienie mózgu 

(commotio 

cerebri)

 

 

- Nasilone zmiany krwotoczne i martwicze tkanki 

  mózgu
- Contrecoup
- NIE WYSTĘPUJE UTRATA PRZYTOMNOŚCI 

(z 

reguły)

- Występują objawy ubytkowe
- Senność lub pobudzenie, często śpiączka
- Dezorientacja
- Halucynacje
- Czasem wyciek krwi z nosa lub ucha
- Często szybka śmierć 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Stłuczenie i zranienie mózgu

 (contusio 

at laceratio cerebri)

 

 

- W stłuczeniach śmiertelność około 5%
- W zranieniach około 40%

Leczenie tylko szpitalne
- Transport enblock, ABC, opatrunki
- Transport z głową ułożona nisko jeśli jest 
wypływ 
   płynu m-r (wtedy dodać 

glukozę 5%) !!!???

- 

O

2

 40% 

- Obniżenie temperatury – miejscowo 
- W razie drgawek (

Fenytoina 

50 mg/min)

- 

Mannitol

 12,5 – 25 g / 15 – 30 min i.v. co 1 – 4 

godz. 
- 

Promazyna

 50 – 100 i.m. ew 

Haloperidol

 2 – 5 

mg i.m. 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Stłuczenie i zranienie mózgu

 c.d.

 

 

  Mannitol 

  inj.: (20,0%) flakon 250 ml 
  inj.: (20,0%) flakon 100 ml
 
  100 ml zawiera 20 g D-mannitolu
  250 ml zawiera 50 g D-mannitolu
  Dorośli: obrzęk mózgu i nadciśnienie 
śródczaszkowe – 
                 1,5 -  2,0 g/kg m.c. w czasie 30-60 
minut 
                 rozległe zabiegi naczyniowe i 
kardiochirurgiczne – 
                 50-100 g mannitolu

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

 

 

- Uraz w którym złamana kość czaszki rani 

tętnicę 
  oponową środkową 

- Po urazie zwykle nie ma utraty 
przytomności lub 
  krótkotrwała ale powoli postępuje 
śpiączka
- Przeciwstronny niedowład połowiczy
- Powoli narastają zaburzenia stanu 
świadomości

Leczenie tylko operacyjne
Nie leczony  = nieuchronna śmierć  

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Krwiak nadtwardówkowy 

 (haematoma 

epidurale) 

 

 

Pomiędzy oponą twardą a pajęczynówką 

- Najczęściej u mężczyzn (zwłaszcza alkoholicy)
- Pochodzenie żylne (

żyły zatok żylnych

) 

- Dominują płaty czołowy i ciemieniowy
- Często obustronnie
- Często otorbienie i śmierć przez stopniową 
absorpcje 
   płynu m-r (osmoza) 

Leczenie tylko operacyjne
Nie leczony  = nieuchronna śmierć  

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Krwiak podtwardówkowy 

 (haematoma 

subdurale) 

 

 

Objawy

- Zwykle skąpe lub brak objawów 
klinicznych 
- Ból głowy (przewlekły)
- Narastające objawy niedowładu 
(początkowo bardzo 
   skąpe)
- Poszerzenie źrenicy po stronie krwiaka 
- Wygórowanie odruchów głębokich 
- Zwolnienie tętna

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Krwiak podtwardówkowy 

 c.d.

 

 

- Zwykle zamknięty uraz czaszki 
- Objawy zależą ściśle od lokalizacji i 
wielkości 
   krwiaka 
- Leczenie w zależności od lokalizacji 
czasami 
   zachowawcze
- Gama objawów przeróżna w zależności 
od 
   lokalizacji i ucisku na określony ośrodek 
korowy 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Krwiak śródmózgowy

 

 

- Zwykle przyczyna nieurazowa 
- 80% tętniak dużych tętnic mózgowych
- 10% naczyniak tętniczo-żylny
- 10% w przebiegu innych chorób (np. zakrzepica 

   zatok żylnych) 
- Najczęściej pomiędzy 30 a 60 r.ż. w 90% 
gwałtowny 
   początek 
- U prawie 100% ból głowy zwłaszcza w okolicy 
potylicznej 
   i czołowej
- Często wymioty u 50%
- Objawy oponowe 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Krwiak podpajęczynówkowy 

(haemorrhagia subarachnoidealis)

 

 

- Wyjątkowo rzadko niedowład połowiczy
- Zaburzenia orientacji
- Objawy obrzęku mózgu do wklinowania 
włącznie
- U 30% śpiączka

Postępowanie
Pozycja leżąca
ABCDE 
Leczenie operacyjne do 3-5 dni
Leczenie zachowawcze pow. w/w czasu 
180 dni leżąc

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Krwiak podpajęczynówkowy 

c.d.

 

 

- 6 – 18 miesięcy po urazie 
- Okresowo powoduje obrzęki przemijające 
mózgu 
   leczone w sposób typowy (leczenie 
p/padaczkowe)
- Częstość występowania napadów 
padaczkowych 
   wynosi od 2,5% do 40% w zależności od 
ciężkości 
    urazu i okolicy uszkodzonej 
- Po urazach ciężkich mózgu zaleca się 
zażywanie 
   profilaktyczne przeciwpadaczkoych 
leków przez 
   okres 12 – 24 miesięcy 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

Padaczka pourazowa

 

 

Otwieranie oczu

Brak reakcji          

1

Na ból                  

2

Na polecenie 

3

Spontanicznie 

4

Najlepsza odpowiedź słowna

Brak odpowiedzi 

1

Niezrozumiała 

2

Niewłaściwa

3

Splątany(a) 

4

Zorientowany(a) 

5

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

GLASGOW

 

 

Najlepsza reakcja ruchowa

Brak reakcji          

1

Wyprostna (sztywność odmóżdżeniowa) 

2

Zgięciowa nieprawidłowa 

(sztywność z odkorowania)

 

3

Zgięciowa nieprawidłowa 

4

Lokalizuje ból 

5

Prawidłowa 

6

Razem 

 3 – 15

3 -5 pkt – uszkodzenia potencjalnie śmiertelne
> 8  pkt – rokowanie pomyślne 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu

GLASGOW

 

 

Dziękuję za uwagę

 

Ratownictwo Medyczne

Obrzęk mózgu