Społeczny kontekst 
przebiegu rehabilitacji

Wykład III

dr  Barbara Przywara

Rehabilitacja osób 
niepełnosprawnych…

Definicja

•

Rehabilitacja - złożony proces społeczno-
medyczny, którego zadaniem jest 
przywrócenie sprawności fizycznej, 
psychicznej, społecznej oraz zawodowej 
osoby niepełnosprawnej.

•

Rezultatem pomyślnie przebytej 
rehabilitacji jest optymalna adaptacja 
społeczna rekonwalescentów. 

Rodzaje rehabilitacji ze względu 
na rodzaj podejmowanych działań:

•

Rehabilitacja medyczna ma na celu przywrócenie 

sprawności fizycznej,

•

Rehabilitacja psychiczna zmierza do osiągnięcia 

przez osobę rehabilitowaną stanu akceptacji swojej 

niepełnosprawności, odzyskania wiary w siebie i w 

swoje możliwości życiowe;

•

Rehabilitacja społeczna dąży do przyswojenia 

sobie przez osobę rehabilitowaną nowych ról 

społecznych lub nauczenia się pełnienia dawniej 

wykonywanych w odmiennych okolicznościach. 

•

Rehabilitacja zawodowa to zespół czynności 

podejmowanych w celu przystosowania ON do pracy 

zawodowej (szkolenie). 

Rehabilitacja psychiczna - 
etapy

1.

Szok

2.

Oczekiwanie na wyzdrowienie

3.

Rezygnacja lub ubolewanie nad sobą

4.

Pojawienie się postawy obronnej 
(prawidłowej lub neurotycznej)

5.

Akceptacja inwalidztwa

Rehabilitacja społeczna - etapy

1.

Wycofanie się z poprzednich ról 
społecznych;

2.

Wstępna identyfikacja z  nowymi rolami 
lub pełnieniem dawnych ról w 
odmiennych okolicznościach;

3.

Stopniowe wdrażanie do pełnienia 
nowych ról;

4.

Wbudowanie nowych ról w zintegrowaną 
całość z innymi rolami. 

Rodzaje rehabilitacji:

•

Rehabilitacja zawodowa - przygotowanie osoby do 

wcześniej wykonywanego zawodu lub innego jeśli do 

wcześniejszego nie ma możliwości.

•

Rehabilitacja społeczna - powrót osoby 

niepełnosprawnej do społeczeństwa.

•

Rehabilitacja lecznicza - FIZYKOTERAPIA - 

wykorzystywanie  czynników (jako faza przygotowawcza) 

np.: światło lecznicze, laseroterapia, chemioterapia, 

wodolecznictwo, prą elektryczny pole magnetyczne,  

leczenie zimnem (krioterapia) leczenie 

ciepłem( rozluźnienie),  leczenie klimatem(w 

uzdrowiskach).

•

Rehabilitacja funkcjonalna - usprawnianie poprzez 

funkcję; wykonywanie czynności związanych z życiem 

codziennym i samoobsługą aż do osiągnięcia największej 

samodzielności w w stosunku do konkretnej osoby.

Na tempo i przebieg rehabilitacji 
mają wpływ:

Zmienne zdrowotne

Zmienne pozazdrowotne 

•

Rodzaj niepełnosprawności

•

Typ niepełnosprawności 
(nagła, nabyta, wrodzona, 
postępująca)

•

Stopień odwracalności 
(trwała, okresowa)

•

Upośledzenia wtórne

•

Zaburzenia psychiczne

•

Ogólna sprawność 
psychofizyczna

•

Zmienne społeczno-
demograficzne 

•

Zmienne osobowościowe

•

Zmienne środowiskowe 
(postawy)

Zmienne społeczno-
demograficzne

•

Wiek

•

Płeć

•

Stan cywilny

•

Wykształcenie

•

Zawód

•

Sytuacja rodzinna 

(liczba członków rodziny, podział ról w 

rodzinie)

•

Pozycja zawodowa 

(kwalifikacje, stanowiska, motywacja 

do pracy, aspiracje zawodowe)

•

Sytuacja finansowa

•

Formy spędzania wolnego czasu i wypoczynku.

Zmienne osobowościowe

•

inteligencja

•

temperament

•

umiejętność przystosowania się do zmian

•

zdolność samokontroli emocjonalnej 

•

postawa wobec niepełnosprawności

Zmienne środowiskowe 
(postawy)

•

rodziny

•

grupy zawodowej

•

kręgu towarzyskiego, sąsiedzkiego

•

ogólnospołeczne.

Inne czynniki istotne w 
rehabilitacji

•

zmiana środowiska społecznego,

•

zawarcie małżeństwa i wychowywanie dzieci,

•

śmierć bliskiej osoby,

•

dodatni lub ujemny wpływ osoby znaczą ej, 

autorytetu,

•

szczególny sukces w pracy lub uznanie 

środowiska,

•

nagłe wzbogacenie się lub zubożenie,

•

zmiana światopoglądu,

•

uwolnienie od nałogu.