ANTYBIOTYKI
BAKTERIOSTATYCZNE
FENIKOLE
LINKOSAMIDY
MAKROLIDY + PLEUROMUTYLINY
TETRACYKLINY
ANTYBIOTYKI
BAKTERIOSTATYCZNE
FENIKOLE
LINKOSAMIDY
MAKROLIDY + PLEUROMUTYLINY
TETRACYKLINY
FENIKOLE
CHLORAMFENIKOL
FLORFENIKOL
TIAMFENIKOL
• EFEKT:
bakteriostatyczny
• MECHANIZM:
łączenie się w sposób
odwracalny z podjednostką 50 S rybosomu
(miejsce wiązania peptydylo-tRNA) co
prowadzi do zahamowania syntezy białek
bakteryjnych.
FENIKOLE
Spektrum działania:
• Tlenowe i beztlenowe bakterie G+ i G-
(NIE działa na Pseudomonas)
• Chlamydie, riketsje, niektóre gatunki
Mycoplasma
• Florfenikol działa również na szczepy
oporne na chloramfenikol i
tiamfenikol
• Oporne na działanie są
Mycobacterium
i
Nocardia
Oporność bakterii:
• rozwój oporności jest wielostopniowy i
powolny
• chloramfenikol i tiamfenikol -
unieczynnianie przez enzymy bakteryjne
(acetylacja przez acetyltransferazę)
• możliwość czynnego usuwania lub
zmiana przepuszczalności błony
komórkowej dla leku
•
florfenikol - oporny na działanie
enzymów acetylujących – czynne
usuwanie leku (gen flo)
WŁAŚCIWOŚCI
FARMAKOKINETYCZNE
CHLORAMFENIKOL
( nie stosować u
zwierząt rzeźnych – Aneks IV)
• może być stosowany u zwierząt towarzyszących
(pies i kot) oraz u koni
• bardzo dobrze wchłania się z po podaniu
doustnym
• obecność pokarmu nie wpływa na
biodostępność leku
• u źrebiąt po doustnym podaniu biodostepność
wynosi 83%, u dorosłych 40%
• lepiej się wchłania po doustnym podaniu u
psów niż u kotów
• może być podawany systemowo ( doustnie lub
domięśniowo) lub miejscowo (oko, skóra, ucho)
• podanie domięśniowe wywołuje bolesność
• umiarkowanie wiąże się z białkami krwi (30-46 %)
• szybko i łatwo przenika do tkanek i płynów
ustrojowych,
• przechodzi przez łożysko i do mleka- duża
objętość dystrybucji
• przenika do OUN – osiąga 50% stężenia co we krwi
• w stanach zapalnych OUN osiąga wyższe stężenia
• okres półtrwania jest różny i zależy od gatunku
zwierzęcia
• u koni bardzo krótki (1 godz), u kotów długi (6
godzin)
• u noworodków ( niezależnie od gatunku) okres
półtrwania leku jest istotnie dłuższy niż u
osobników dorosłych
• wydalany z moczem, głównie w formie
nieczynnych metabolitów (90%), jednak 10%
formy aktywnej wystarcza do osiągniecia w moczu
stężeń bakteriostatycznych
TIAMFENIKOL
• Wykazuje mniejszą aktywność przeciwbakteryjną
w porównaniu z chloramfenikolem
• bardzo dobrze wchłania się z przewodu
pokarmowego. i miejsca iniekcji
• łatwo przenika do tkanek, również do płodu
• przenika do OUN,
• osiąga bardzo wysokie stężenia w wewnętrznych
strukturach oka oraz gruczole krokowym
• w niewielkim stopniu łączy się z białkami (20%)
• bardzo słabo metabolizowany (5%)
(wyjątek świnia - wydalany w formie
nieczynnych metabolitów - sprzęganie z kwasem
glukuronowym)
• wydalany głównie z moczem w formie aktywnej ,
częściowo z żółcią
FLORFENIKOL
• jest fluorową pochodną tiamfenikolu
• lek stosowany jest u bydła, świń, drobiu (kury
i indyki)
• nie należy stosować u koni (zaburzenia flory
bakteryjnej), psów i kotów
• bardzo dobrze wchłania się po podaniu
doustnym
• wchłanianie po doustnym podaniu ulega
zmniejszeniu w obecności mleka i pokarmów
mlekozastępczych
• po iniekcji domięśniowej resorbuje się wolno i
działa długo (ok. 20 godzin)
• wiązanie z białkami – ok. 30 %
• osiąga wysokie stężenie we krwi po podaniu
dowymieniowym (biodostępność 54%)
•
łatwo i szybko przenika do tkanek i
płynów ustrojowych
•
w OUN osiąga stężenie ok.46% stężenia
we krwi ale po podaniu dożylnym
•
niezależnie od drogi podania łatwo i
szybko przechodzi do mleka
•
umiarkowanie metabolizowany
•
wydalany głównie przez nerki (70%), w
większości w formie aktywnej, reszta z
żółcią
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
• chloramfenikol – u ludzi anemia aplastyczna typu
idiosynkrazji
• tiamfenikol i florfenikol są pozbawione tego
działania
• działanie niepożądne w postaci odwracalnej
mielotoksyczności chloramfenikolu częściej
występuje u kotów niż u psów
• wszystkie trzy leki mogą wywołać u zwierząt
odwracalne uszkodzenie szpiku kostnego
(zależne od wielkości dawki i czasu stosowania
leku), manifestujące się głównie zaburzeniami
erytropoezy
Zastosowanie:
Chloramfenikol: Aneks IV
•
Nie stosujemy u zwierząt rzeźnych!
• stosowany u psów i kotów ale nie dłużej niż
10 dni
• ze względu na działania niepożądane został
wycofany z lecznictwa ludzi - z wyj.
preparatów stosowanych zewnętrznie)
Tiamfenikol:
• owiece, świnie, drób p.o lub i.m.,
• bydło i.m.
• (karencja ok. 20 dni)
Florfenikol:
• bydło, świnie: i.m
• świnie, drób: p.o
• nie stosować u buhajów rozpłodowych
i krów w okresie laktacji
(karencja u bydła 30 dni, u świń 20
dni)
INTERAKCJE
Antagonizm
- z chemioterapeutykami
bakteriobójczymi
- z makrolidami i
linkosamidami
LINKOSAMIDY
linkomycyna
klindamycyna
pirlimycyna
LINKOSAMIDY
EFEKT:
bakteriostatyczny
( w bardzo
wysokich stężeniach bakteriobójczy)
MECHANIZM:
łączenie się w sposób
odwracalny z podjednostką 50 S
rybosomu (miejsce wiązania peptydylo-
tRNA) co prowadzi do zahamowania
syntezy białek bakteryjnych.
PIRLIMYCYNA
Linkosamid do podawania dowymieniowego u
krów w laktacji.
Efekt: bakteriostatyczny
Spektrum: bakterie Gram+ (
gronkowce i
paciorkowce wywołujące zapalenie gruczołu
mlekowego
).
Mechanizm: hamowanie biosyntezy białka
bakteryjnego. Lek przyłącza się do podjednostki
50S rybosomów i utrudnia przyłączanie się
aminoacylo-tRNA efektem czego hamowana jest
translokacja peptydylotransferazy, która bierze
udział w procesach syntezy białka komórki
bakteryjnej.
Podawać 8 razy co 24 godziny do każdej ćwiartki
(10ml)
Okres karencji na mleko 5 dni
KLINDAMYCYNA I
LINKOMYCYNA
Spektrum:
Gram + bakterie tlenowe, Gram + i
Gram- bakterie beztlenowe, Mycoplasma
(niektóre), Chlamydia
Klindamycyna jest bardziej aktywna niż
linkomycyna w stosunku do gronkowców i
bakterii beztlenowych
Klindamycyna wywiera działanie przeciwko
pierwotniakom: Toxoplasma gondii,
Plasmodium falciparum i Pneumocystis
carinii.
Linkosamidy nie są aktywne wobec Gram –
bakterii tlenowych, Nocardia spp., Mycobacterium.
OPORNOŚĆ BAKTERII
Modyfikacja 23S rybosomowego rRNA w wyniku
aktywności adenino-N6-metylotransferazy –
wpływa to na ograniczenie wiązania cząsteczki
antybiotyku do 50 S rybosomu.
Enzymatyczna inaktywacja cząsteczki antybiotyku
Czynne wypompowywanie cząsteczki antybiotyku
Jest duże prawdopodobieństwo powstania
oporności krzyżowej pomiędzy makrolidami a
linkosamidami i pleuromutylinami.
WŁAŚCIWOŚCI
FARMAKOKINETYCZNE
Klindamycyna i linkomycyna są stosowane
systemowo.
Podawane doustnie lub parenteralnie (IV, IM, SC.)
Są dobrze wchłaniane po podaniu doustnym
Osiągają wielokrotnie wyższe stężenia w narządach
niż we krwi
W wysokim stopniu łączą się z białkami krwi (90%)
Przechodzą do OUN osiągając 20% stężenia jak we
krwi
Osiągają terapeutyczne stężenia w kościach,
stawach
Metabolizowane są w wątrobie
W 20% eliminowane są w formie aktywnej z
moczem.
ZASTOSOWANIE
Systemowo klindamycynę i linkomycynę
stosuje się u:
Psów i kotów
Trzody chlewnej
Drobiu
Bydła ( jedynie parenteralnie) – mozliwość
wystąpienia biegunek
Nie wolno stosować linkosamidów u koni,
królików, chomików i świnek morskich
indukcja colitis na skutek nadmiernego rozwoju
w jelitach grubych Clostridium difficile i/lub
Clostridium spiroforme.
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
Biegunka
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit
Reakcje alergiczne
Rumień wielopostaciowy
Trombocytopenia
Granulocytopenia
Reakcje anafilaktyczne (u psów po podaniu
domięśniowym)
Hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego
Działanie kardiotoksyczne
INTERAKCJE
SYNERGIZM:
Spektynomycyną
(Linco-spectin)
Aminoglikozydami
Fluorochinolonami
ANTAGONIZM:
Makrolidami
Fenikolami
Tetracyklinami
ANTYBIOTYKI MAKROLIDOWE
Pleuromutyliny
Makrolidy
ANTYBIOTYKI MAKROLIDOWE
Makrolidy należą do dużej grupy antybiotyków
makrocyklicznych
Nazwa pochodzi od słów makro (duży) i oligo
(lakton).
Wielkość cząsteczki leków mającej 12-17
atomowy makrocykliczny rdzeń laktanowy.
Wytwarzane są przez grzyby (Streptomyces) i
niektóre bakterie (Arthrobacter spp.)
Antybiotyki makrolidowe:
Przeciwbakteryjne
Przeciwgrzybicze (polieny)
Nicieniobójcze (endektocydy)
EFEKT FARMAKOLOGICZNEGO
DZIAŁANIA ANTYBIOTYKÓW
MAKROLIDOWYCH
Działanie przeciwbakteryjne w stosunku do
wrażliwych drobnoustrojów.
Działanie przeciwzapalne:
hamowanie syntezy
cytokin prozapalnych, hamowanie tworzenia się
leukotrienu B4, hamowanie wytwarzania anionów
nadtlenkowych przez neutrofile, blokowanie
powstawania adhezyn warunkujących migrację
neutrofilów, hamowanie chemotaksji i infiltracji
dróg oddechowych przez neutrofile (obniżenie
sekrecji gruczołów śluzowych)
Działanie prokinetyczne
: agonisci receptora
motilinowego.
SUBSTANCJE CZYNNE
MAKROLIDY:
Erytromycyna
Oleandomycyna
Jozamycyna
Spiramycyna
Tylozyna
Tylwalozyna
Tilmykozyna
Tulatromycyna
Gamitromycyna
Klarytromycyna
Azitromycyna
Roksytromycyna
Lankacydyna (17C)
PLEUROMUTYLINY
Tiamulina
Walnemulina
MAKROLIDY I PLEUROMUTYLINY
EFEKT:
bakteriostatyczny
MECHANIZM
działania pleuromutylin i makrolidów polega
na wiązaniu się cząsteczki antybiotyku z podjednostką 50S
rybosomu.
Prowadzi to do zahamowania translokacji
peptydylotransferazy i uszkodzenia procesu biosyntezy
białek bakteryjnych.
Miejsce wiązania z rybosomem komórki bakteryjnej jest
podobne lecz nie identyczne dla makrolidów i fenikoli oraz
linkosamidów, dlatego istnieje możliwość wystąpienia
antagonizmu jeżeli te chemioterapeutyki są podawane
jednocześnie.
Substancje czynne należące do
makrolidów i pleuromutylin różnią się:
Spektrum przeciwbakteryjnego
działania
Właściwościami farmakokinetycznymi
Docelowymi gatunkami zwierząt u
których są stosowane
Działaniami niepożądanymi
OPORNOŚĆ BAKTERII
Oporność na pleuromutyliny i makrolidy może
być spowodowana:
obniżeniem zdolności przeniknięcia cząsteczki
leku do wnętrza komórki bakteryjnej – dotyczy
to
przede
wszystkim
wrażliwych
drobnoustrojów Gram-ujemnych,
syntezą enzymów bakteryjnych wykazujących
zdolność hydrolizy cząsteczki antybiotyku
modyfikacją miejsca wiązania się cząsteczki
antybiotyku z rybosomem komórki bakteryjnej
(metylacja podjednostki 50S rybosomu) co
prowadzi do powstania oporności krzyżowej
pomiędzy makrolidami 14C i 16C oraz
makrolidami i linkosamidami.
ERYTROMYCYNA
Najstarszy antybiotyk makrolidowy stosowany u
ludzi i zwierząt.
Może być stosowany u wszystkich gatunków
zwierząt
Podawana drogą doustną (tabletki dojelitowe) i w
iniekcji domięśniowej i dożylnej (po rozcieńczeniu
w bardzo powolnym wlewie).
Iniekcja domięśniowa jest bardzo bolesna
Spektrum: Gram + bakterie tlenowe, niektóre
Gram – bakterie tlenowe (Actinobacillus, Brucella,
Camphylobacter, Leptospira), bakterie
beztlenowe: (Bacterioides, Actinomyces,
Fusobacterium, Clostridium), Mycoplasma i
Chlamydia.
ERYTROMYCYNA
Dobrze się wchłania po podaniu doustnym
Bardzo wrażliwa na sok żołądkowy, dlatego
podawana w tabletkach dojelitowych.
Dobrze rozmieszczana w tkankach
W niewielkim stopniu przechodzi do OUN
Metabolizowana w wątrobie, eliminowana z kałem
Z moczem wydalana jedynie w 3-5%.
Należy ostrożnie stosować erytromycynę u
dorosłych koni ( indukcja colitis).
Lek bardzo bezpieczny dla innych docelowych
gatunków zwierząt
SPIRAMYCYNA
Antybiotyk wielokrotnie mniej aktywny niż
erytromycyna.
Spektrum nie obejmuje Mycoplasm
Wywiera działanie przeciwpierwotniakom
(Toxoplasma i Cryptococcus)
Stosowana u przeżuwaczy, świń i drobiu
Może być podawana doustnie ( z wyj.
dorosłych przeżuwaczy) lub parenteralnie (IM)
U krów stosowana dowymieniowo
Systemowo stosowana w terapii infekcji dróg
oddechowych.
SPIRAMYCYNA
Osiąga bardzo wysokie stężenia w drogach
oddechowych, gdzie wysokie stężenie utrzymuje
się do 48 godzin po jednorazowym podaniu
Nie przechodzi do OUN
Łatwo przechodzi do mleka.
Po podaniu domięśniowym wysokie stężenie
spiramycyny w mleku utrzymuje się powyżej 48
godzin.
Stosowana systemowo u owiec w terapii
keratoconjunctivitis wywołanego przez riketsje
JOZAMYCYNA
Spektrum: Gram + bakterie tlenowe i beztlenowe,
Mycoplasma, Chlamydia, niektóre bakterie Gram
– (Haemophilus, Neisseria, Bacterioides nodosus,
Fusobacterium necrophorum)
Podawana doustnie, biodostepność 80%
Osiąga bardzo wysokie stężenia w płucach,
wątrobie, nerkach, śledzionie.
Osiąga bardzo wysokie stężenia w komórkach
fagocytujących.
Pobudza aktywność fagocytów i komórek NK
JOZAMYCYNA
Przenika do płodu i do mleka
Nie przenika do OUN
Antybiotyk bardzo dobrze tolerowany, nie
wywiera zaburzeń przewodu pokarmowego
Wykazuje synergizm z trimetoprimem (prep.
Trialplucine)
Antagonizm z linkosamidami i fenikolami
Jozamycyna jest stosowana u świń i drobiu
TYLOZYNA
Antybiotyk makrolidowy stosowany u
przeżuwaczy, świń, drobiu, psów i kotów.
Nie może być stosowany u koni (indukcja colitis)
Podawany systemowo (doustnie, domięśniowo)
oraz dowymieniowo.
Nie należy podawać dożylnie: indukcja szoku,
bezdechu i depresji.
Dłuższy okres półtrwania u zwierzat
gospodarskich ( 4-5 godzin) niż mięsożernych (1
godzina)
Spektrum: bakterie Gram+,
Mycoplama
,
Chlamydia, krętki (Vibrio coli, Brachyspira
hyodysenteriae) oraz niektóre bakterie Gram –
(Camphylobacter, Neisseria, Actinobacillus)
Nie działa na bakterie z rodziny
Enterobacteriaceae.
TYLOZYNA
Wskazania:
Mykoplazmoza drobiu
Spirochetoza drobiu
Zakaźne zapalenie zatok u indyków
Zapalenia układu oddechowego u prosiąt i
cieląt oraz psów i kotów.
Zanikowe zapalenie nosa u swiń
Profilaktyka i terapia dyzenterii świń
TYLWALOZYNA
Tylwalozyna (winian) nowy antybiotyk
makrolidowy stosowany jedynie u zwierząt.
Gatunek docelowy:
świnie – podawana
jako premiks do paszy
Efekt:
bakteriostatyczny
Mechanizm:
hamowanie syntezy białka
wrażliwych bakterii
Spektrum:
Mycoplasma hyopneumoniae
Lawsonia intacellularis , Brachyspira
hyodysenteriae
TYLWALOZYNA
Właściwości farmakokinetyczne
:
Dobrze się wchłania po podaniu doustnym
Osiąga bardzo wysokie stężenia
w płucach,
błonie śluzowej jelita, żółci, śledzionie, nerce,
wątrobie oraz neutrofilach, makrofagach,
komórkach nabłonkowych pęcherzyków
Ulega metabolizmowi do 3-O-acetyltylozyny
Wydalana z kałem (70%), w moczu ok.. 3-4%
Okres karencji:
tkanki jadalne 48 godzin
TYLWALOZYNA
WSKAZANIA:
Profilaktyka i terapia enzootycznego
zapalenia płuc u świń
(7 dni, 2,125
mg/kg/dobę)
Terapia proliferacyjnej enteropatii u świń
(10 dni, 4,25 mg/kg/dobę)
Profilaktyka i terapia dezynterii świń
(10
dni, 4,25 mg/kg/dobę)
Premiks podaje się w paszy
TILMYKOZYNA
Antybiotyk makrolidowy przeznaczony do
stosowaniu u przeżuwaczy (owce i bydło), świń i
drobiu.
Nie wolno stosować u koni i kóz.
Nie zaleca się stosować u psów i kotów
Stosowana doustnie u świń i drobiu w postaci
winianu.
U przeżuwaczy (bydła i owiec) parenteralnie
(podskórnie)
Nie wolno stosować dożylnie ( indukcja
szoku i bezdechu).
Nie stosować domięśniowo.
TILMYKOZYNA
Spektrum: Gram +, Gram – ( Actinobacillus,
Mannheimia/Pasteurella, Haemophilus,,
Camphylobacter), Mycoplasma.
Nie działa na bakterie z rodziny
Enterobacteriaceae.
Tilmykozyna osiąga bardzo wysokie stężenia w
płucach (20 razy wyższe niż we krwi) – wysoka
objętość dystrybucji.
Wysokie stężenie w płucach utrzymuje się
powyżej 48 godzin..
Przechodzi do mleka – wysokie stężenie w
mleku utrzymuje się przez 8-9 dni po
jednorazowym podaniu podskórnym
TILMYKOZYNA
U świń po doustnym podaniu wchłania się bardzo
szybko, ale jest bardzo wolno eliminowana (ok.. 25
godzin).
Lek stosowany jest u bydła w terapii
bronchopneumonii – podaje się jednorazowo
podskórnie.
Tilmykozyna jest kardiotoksyczna – indukuje
zwyrodnienie mięśni brodawkowatych serca.
Jest lekiem bardzo toksycznym dla człowieka
– wymagana ostrożność przy podawaniu
TULATROMYCYNA
TULATROMYCYNA jest mieszaniną dwóch
związków zbudowanych z 13-C (10%) i 15-C
(90%) pierścieni azalidowych, z których każdy
zawiera po trzy zasadowe grupy aminowe -
podklasa
triamilidów.
Preparat:
DRAXXIN
(roztwór do wstrzykiwań dla bydła i
świń
(Pfizer Animal Health),
1 ml zawiera 100 mg tulatromycyny
TULATROMYCYNA
Efekt:
bakteriostatyczny,
Mechanizm działania:
hamowanie biosyntezy
białek wrażliwych bakterii poprzez selektywne
wiązanie z rybosomalnym RNA bakterii, co
prowadzi do nasilenia odłączania peptydylo-
tRNA od rybosomów podczas procesu
translokacji (hamowanie wydłużania łańcucha
polipeptydowego białek bakteryjnych)
Spektrum:
Mannheimia (Pasteurella)
haemolytica, P. multocida, Haemophillus
somnus, Actinobacillus pleuropneumoniae,
Mycoplasma hyopneumoniae
WŁAŚCIWOŚCI
FARMAKOKINETYCZNE
biodostępność
: 90% (s.c.) i 88% (i.m.)
C
max
w osoczu
: 0,5 g/ml (bydło) i 0,6
g/ml (świnie)
T
max
: 30 min.
t
1/2
: 90 godzin
stopień wiązania z białkami
: 40%
objętość dystrybucji po i.v.:
11 l/kg
(bydło) i 13,2 l/kg (świnie
)
stężenie w tkankach docelowych
(tk. płucnej
- 25-180 razy wyższe niż we krwi)
stężenie w płucach wyższe niż MIC utrzymuje
się
ok. 9 dni (bydło) i 5-15 dni (świnie)
zdolność gromadzenia w neutrofilach i
makrofagach,
biotransformacja:
ok.. 10% ulega utlenieniu
lub demetylacji
wydalanie:
2/3 dawki z kałem i 1/3 dawki z
moczem
WSKAZANIA
Profilaktyka i terapia bronchopneumonii
bydła i świń
Jednorazowe podanie w dawce 2,5 mg/kg
s.c. (bydło) i i.m. (świnie) co odpowiada
podaniu 1ml/ 40 kg.
Tulatromycyny nie stosuje się u innych
gatunków zwierząt !!!!!
PRZECIWWSKAZANIA
Nadwrażliwość na antybiotyki
makrolidowe,
Nie stosować u samic ciężarnych
(nie
ustalono bezpieczeństwa stosowania),
Nie stosować u bydła w okresie laktacji,
Nie stosować równocześnie z innymi
antybiotykami makrolidowymi oraz
linkosamidami
OKRES KARENCJI
Tulatromycyna
długo utrzymuje się w
tkankach zwierząt
w mięśniach i tłuszczu świń - 24 dni
w mięśniach i tłuszczu bydła - 36 dni
Okres karencji:
Bydło (tkanki jadalne) -
49 dni
Świnie (tkanki jadalne) -
33 dni
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
U bydła
dawka 3-, 5- i 10-krotnie wyższa (7,5-25
mg/kg) niż terapeutyczna (2,5 mg/kg) wywołuje
przejściowe działanie drażniące i neurotoksyczne
(niepokój, potrząsanie głową, grzebanie w ziemii)
oraz zmniejszenie ilości pobieranego pokarmu,
Dawka 5-krotnie wyższa (12,5 mg/kg) niż
terapeutyczna wywołuje działanie
kardiotoksyczne
(zwyrodnienie mięśnia sercowego),
U świń
dawka 3 i 5-krotnie wyższa (7,5-12,5 mg/kg)
niż terapeutyczna wywołuje objawy efektu
neurotoksycznego oraz miejscowe działanie
drażniące.
GAMYTROMYCYNA (prep.
Zactran)
Nowy antybiotyk makrolidowy 15C (azalid)
Przeznaczony do stosowania jedynie u bydła
Podawany podskórnie jednorazowo w terapii
bronchopneumonii
Nie stosować w okresie laktacji
Spectrum:
Mannheimia (Pasteurella)
haemolytica, P. multocida, Haemophillus
somnus
W płucach w ciągu 24 godzin osiąga 264
razy
wyższe stężenie niż we krwi
Okres półtrwania 48 godzin
Okres karencji 64 dni
PLEUROMUTYLINY
TIAMULINA
WALNEMULINA
TIAMULINA
Stosowana u trzody chlewnej, drobiu oraz
przeżuwaczy.
Nie wolno stosować u koni, psów i kotów
Tiamulina jest stosowana doustnie (świnie,
drób) lub domięśniowo ( świnie, bydło).
Podanie domięśniowe powoduje miejscowa
bolesność i obrzęk w miejscu podania
Tiamuliny nie wolno podawać dożylnie –
wywiera działanie neurotoksyczne i śmierć
SPEKTRUM DZIAŁANIA TIAMULINY
Z
tlenowych
bakterii
Gram-dodatnich:
Streptococcus
equi,
Streptococcus
suis,
Streptococcus
zooepidemicus,
Staphylococcus
aureus, Erysipelothrix rhusiopathiae.
Z tlenowych bakterii Gram-ujemnych:
Haemophilus
somnus, Pasteurella haemolytica i Leptospira spp.
Z
bakterii
beztlenowych:
Bacterioides
spp.
Clostridium perfringens, Serpulina hyodisenteriae.
Z mykoplazm:
Mycoplasma agalactiae, M. arginini,
M. floccularae, M. gallisepticum, M. ovipneumoniae,
M. mycoides, M. hyorhinis, M. hyopneumoniae,
Ureaplasma spp.
TIAMULINA
Po podaniu systemowym tiamulina osiąga
wysokie stężenia w tkankach ( wielokrotnie
wyższe niż we krwi)
Osiąga również bardzo wysokie stężenia w mleku.
Czas działania leku jest dłuższy po podaniu
podskórnym niż domięśniowym.
Tiamuliny nie wolno stosowac równocześnie
z antybiotykami jonoforowymi
(kokcydiostatyki) efekt neurotoksyczny
prowadzacy do śmierci ptaków.
Tiamulina może powodować stany zapalne
okolicy odbytu u świń co związane jest z
zaburzeniem flory bakteryjnej.
WALNEMULINA
Pleuromutylina stosowana u trzody chlewnej od
2004 roku
Stosuje się antybiotyk w postaci premiksu do
sporządzania paszy leczniczej (prep. Econor
0,5, 1, 10 lub 50%)
Spektrum:
Mycoplasma hyopneumoniae,
Brachyspira hyodysenteriae, Brachyspira
pilosicoli, Lawsonia intracellularis.
Walnemulina
bardzo dobrze wchłania się
po podaniu doustnym – biodostępność
powyżej 90%
Maksymalne stężenie we krwi osiąga po
1-4 godzinach
WALNEMULINA
Osiąga wysokie stężenia w wątrobie i płucach.
Metabolizowana w wątrobie
Metabolity z żółcią dostają się do przewodu
pokarmowego i z kałem są wydalane.
W ciągu 72 godzin lek jest całkowicie wydalony z
organizmu.
U 1% świń obserwuje się wystapienie
niepożądanych objawów: brak apetytu, gorączka,
zmiany zapalne w okolicy odbytu, obrzęk powiek,
zaburzenia w koordynacji, ataksja, zaleganie.
WALNEMULINA
Nie podawać świniom otrzymującym
antybiotyki jonoforowe.
Króliki należą do gatunku nadwrazliwego na
działanie walnemuliny.
Zastosowanie : (3-4 mg/kg przez 7-28 dni)
Profilaktyka i terapia dyzenterii świń
Profilaktyka spirochetozy
Terapia rozrostowego zapalenia jelit.
Profilaktyka i terapia enzootycznego
zapalenia płuc świń
TETRACYKLINY
TETRACYKLINY
Tetracyklina
Chlortetracyklina
Oxytetracyklina
Demeklocyklina
Metacyklina
Doksycyklina
Minocyklina
CHARAKTERYSTYKA GRUPY
Efekt: bakteriostatyczny
Mechanizm: hamowanie biosyntezy białka i
procesów fosforylacji w komórkach bakteryjnych
przez odwracalne wiązanie z podjednostką 30 S
rybosomu hamowanie translacji
Spektrum:
Gram +, Gram – tlenowe, bakterie
beztlenowe z wyj. Clostridium spp.,
Mycoplasma, Chlamydia, Erlichia, Rickettsia,
pierwotniaki:
Plasmodium falciparum, Entamoeba
histolityca, Giardia lamblia, Leishmania,
Toxoplasma gondii, Trichomonas spp.
TETRACYKLINY
Niewrażliwe: Pseudomonas aeruginosa, Proteus,
wirusy, grzyby
Oporność: specyficzna, wysokiego stopnia
Aktywne wypompowanie tetracykliny przez
komórkę
Enzymatyczna inaktywacja
Ochrona rybosomu przed tetracyklina
Oporność niespecyficzna, niskiego stopnia:
Ograniczenie transportu przez kanały
porynowe w błonie zewnętrznej bakterii
( bakterie Gram -)
TETRACYKLINY
Dobrze wchłaniane z przewodu pokarmowego,
Biodostępność 60-90%
Wchłanianie jest hamowane przez pokarm
Wchłanianie jest upośledzane przez związki
neutralizujące sok żołądkowy
Antybiotyki chelatują jony metali
dwuwartościowych (wapń, magnez) – powstałe
chelaty nie są wchłaniane i nie wywierają działania
przeciwbakteryjnego
W różnym stopniu wiążą się z białkami krwi (30-
85%)
TETRACYKLINY
Ulegają dystrybucji do wszystkich tkanek z
wyj. tkanki tłuszczowej.
Maja duże powinowactwo do tkanek młodych,
szybko rosnących, lub o szybkiej przemianie
materii (zawiazki zębów, nasady kości, komórki
nowotworowe, wątroba).
Osiągaja bardzo wysokie stężenia w żółci (30 x
wyższe niż we krwi).
Przenikają do płodu i mleka
Wydalane są w stanie niezmienionym (wyj
doksycyklina i minocyklina) z moczem,
częściowo z żółcią
TETRACYKLINY
Różnią się czasem działania
Tetracykliny starej generacji okres półtrwania 6-
10 godzin, natomiast modyfikowane
(doksycyklina i minocyklina ) powyżej 20 godzin
Są antybiotykami czasozależnymi
W terapii tetracykliny krótkodziałające
stosowane sa parenteralnie jako postacie „long-
acting”
Mogą być stosowane u wszystkich gatunków
zwierząt
TETRACYKLINY
Podawane są doustnie (pies, kot, świnia, drób)
lub parenteralnie (bydło, koń, świna, pies, kot).
U koni oksytetracyklinę podaje się dożylnie,
natomiast doksycykline doustnie
Jednak stosowanie oksytetracykliny u koni
może prowadzić do wystąpienia colitis.
Nie wolno podawać koniom doksycykliny
dożylnie – indukcja wstrząsu i śmierć
zwierzęcia
U psów kotów doksycyklina może być
podana dożylnie, u innych gatunków nie.
Postacie „long-acting” oksytetracykliny
podawane są świniom i bydłu jedynie
domięśniowo
TETRACYKLINY
U psów tetracykliny są lekami z wyboru w
terapii infekcji wywołanej przez Erlichia
canis
Tetracykliny należą do leków z wyboru w
terapii zakażeń wywołanych przez
Borrelia burgdoferi i Leptospira spp.
(spirochety)
TETRACYKLINY
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE:
Nadkażenia wywołane przez drożdżaki (Candida)
lub Clostridium difficile.
Hepatotoksyczność
Fotosensybilizacja
Działanie nefrotoksyczne, przy niewydolności
nerek mogą prowadzić do rozwoju mocznicy
Przebarwienia zębów, niedorozwój szkliwa,
skłonność do próchnicy
Odkładanie w kościach, zaburzenia rozwoju kośćca
Wywierają efekt anty-anaboliczny – rozwój
mocznicy
Podane dożylnie mogą indukować wstrząs
ZASADY RACJONALNEJ
ANTYBIOTYKOTERAPII
Właściwa diagnoza potwierdzona identyfikacją
i charakterystyką czynnika infekcyjnego.
Wybór antybiotyku uzależniony jest od rodzaju
drobnoustroju i jego wrażliwości na lek.
Utrzymanie w ognisku zakażenia efektywnego
stężenia
terapeutycznego
(antybiotyki
czasozależne)
Prawidłowe dawkowanie antybiotyku.
Zachowanie
odpowiednich
przedziałów
czasowych pomiędzy kolejnymi dawkami.
ZASADY RACJONALNEJ
ANTYBIOTYKOTERAPII
Wielokrotne podawanie (zależność od właściwości
farmakokinetycznych substancji czynnej)
Wybór właściwej drogi podania.
Zachowanie właściwego czasu leczenia
Stosowanie antybiotykoterapii skojarzonej
Specyficzne i/lub dodatkowe leczenie objawowe i
postępowanie
uzupełniające
(nawadnianie
organizmu, stosowanie NLPZ, witamin)
CZAS TRWANIA
ANTYBIOTYKOTERAPII
Poprawa stanu klinicznego powinna wystąpić
po 48-72 godzinach od rozpoczęcia terapii
U pacjentów gorączkujących stosowanie
chemioterapeutyku powinno być
kontynuowane przez 4-5 dni od momentu
powrotu temperatury do wartości
prawidłowych
Czas trwania terapii 7-10 dni dla infekcji
mniej ciężkich
Czas trwania terapii 10-14 dni w infekcjach
ciężkich, posocznicy, infekcjach u pacjentów
z neutropenią
Czas trwania terapii infekcji chronicznych 6-8
tygodni
PROFILAKTYCZNE STOSOWANIE
ANTYBIOTYKÓW
ANTYBIOTYKI PODAWANE
PROFILAKTYCZNIE STOSUJE SIĘ
W DAWKACH
TERAPEUTYCZNYCH !!!
PROFILAKTYCZNIE STOSUJE SIĘ
ANTYBIOTYKI BAKTERIOBÓJCZE
Wskazania do profilaktycznego
stosowania antybiotyków
Spadek
odporności
organizmu
wywołany
podawaniem
leków
przeciwnowotworowych,
immunosupresyjnych lub napromieniowaniem.
Zwierzęta z występującą neutropenią
Po wykonaniu zabiegów chirurgicznych (pożądane
jest podanie pierwszej dawki antybiotyku przed
zabiegiem, najlepiej dożylnie)
Infekcje wirusowe w przebiegu których istnieje
możliwość wystąpienia powikłań bakteryjnych.
Ostre choroby bakteryjne występujące w chowie
wielkostadnym; antybiotyk należy podać również
osobnikom
potencjalnie
podejrzanym
o
zakażenie.
Dowymieniowo u krów w okresie zasuszania
przed porodem (dry cow therapy)
NEGATYWNE SKUTKI
PROFILAKTYCZNEGO STOSOWANIA
ANTYBIOTYKÓW
Możliwość
rozwoju
oporności
drobnoustrojów.
Wystąpienie działań niepożądanych.
Osłabienie odpowiedzi immunologicznej
Możliwość rozwoju infekcji grzybiczej.
MIEJSCOWE STOSOWANIE
ANTYBIOTYKÓW
Akceptowane jest miejscowe stosowanie
niektórych antybiotyków w:
Zapaleniu macicy
(endometritis)
Zapaleniu
gruczołu
mlekowego
(mastitis)
Zapaleniu ucha zewnętrznego
(otitis
externa)
Zapaleniu spojówek i gałki ocznej
(ophthalmitis)
W infekcjach skóry i zakażonych ranach
SKOJARZONE STOSOWANIE
CHEMIOTERAPEUTYKÓW
PRZECIWBAKTERYJNYCH
CEL:
poszerzenie spektrum działania
leczenie infekcji mieszanej zagrażającej
życiu
zmniejszenie prawdopodobieństwa
wystąpienia oporności bakterii
zmniejszenie ryzyka wystąpienia
ubocznego działania leku potencjalnie
toksycznego.
Synergizm pomiędzy dwoma
chemioterapeutykami występuje jeżeli:
efekt bakteriobójczy następuje poprzez
niezależne mechanizmy
- antybiotyki -laktamowe + aminoglikozydy
- antybiotyki -laktamowe + fluorochinolony
- antybiotyki -laktamowe + metronidazol
- aminoglikozydy + chinolony
punkt uchwytu obu leków znajduje się w
tym samym torze przemian zachodzących z
komórce bakteryjnej
-
sulfonamid + trimetoprim
- penicyliny + inhibitory -laktamaz
BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII
Stosowanie chemioterapeutyków w
przebiegu infekcji wywołanych przez wirusy
(brak wskazań do chemioterapii)
Niewłaściwy wybór chemioterapeutyku w
stosunku do wrażliwości drobnoustrojów
patogennych
Stosowanie w zakażeniach mieszanych
chemioterapeutyku o spektrum działania
nie pokrywającego wszystkich czynników
patogennych
Podawanie kombinacji chemioterapeutyków
o działaniu antagonistycznym
BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII
Stosowanie chemioterapeutyków w niskich
dawkach w profilaktyce zakażeń bakteryjnych
Równoczesne stosowanie
chemioterapeutyków wykazujących
jednakowe działania niepożądane
Stosowanie chemioterapeutyków
bakteriostatycznych w przebiegu ciężkich
układowych infekcji
Rozpoczęcie chemioterapii od podania leku
bakteriostatycznego a następnie stosowanie
leku o działaniu bakteriobójczym
BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII
Nieznajomość interakcji
farmakokinetycznych chemioterapeutyków
z innymi lekami równocześnie
stosowanymi.
Nieznajomość czy dany chemioterapeutyk
należy do grupy czaso- czy
stężeniozależnych
Niewłaściwe dawkowanie
chemioterapeutyku (częstotliwość
podawania w ciągu doby, zbyt mała dawka
w stosunku do masy ciała zwierzęcia)
BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII
Niewłaściwy wybór drogi podania
chemioterapeutyku
Zbyt krótki czas trwania chemioterapii
Zbyt częste stosowanie
chemioterapeutyków
Stosowanie doustne chemioterapeutyków
o szerokim spektrum dzialania bez
równoczesnego podania leków
przeciwgrzybiczych