No Slide Title

składniki

mleko kobiece

mleko krowie

wartość kaloryczna

67-70 Kkal/100ml

72Kkal/100ml

woda

87,6

87,3

składniki stałe

12,5%

białko

1,2%

3,3%

kazeina

0,4

2,8

-laktoglobulina

0,3

0,4

-laktoglobulina



0,2

aminowkasy

tauryna

Katarzyna Drągowska

składniki

mleko kobiece

mleko krowie

tłuszcze

3,8

3,7

tłuszcze

średniołańcuchowe

trójglicerydy

cholesterol

fosfolipidy

kwasy tłuszczowe

wielonienasycone

kwasy tłuszczowe

10(17)%

98,7mg%

10-15mg%

15-20mg%

kwas -linolenowy

nasycone kwasy

tłuszczowe

laktoza

7,0

4,8

wapń

0,033%

0,125%

wapń/fosfor

2:1

1,5:1

żelazo

0,00015%

0,00010%

wit.A

wit.D

0,42 (siarczan)

2,31

wit.E

0,56

100

Katarzyna Drągowska

składniki

mleko kobiece

mieszanki

lipaza

wspomaga trawienie

tłuszczów

laktaza

...i węglowodanów

-1 antytrypsyna

blokuje trawienie

białek

limfocyty B i T,

makrofagi, neutrofile
IgA
czynnik bifidogenny
kwasy tłuszczowe
fibronektyna
interferon 
laktoferyna
lizozym
mucyny
oligosacharydy
hormony i czynniki

wzrostowe

Katarzyna Drągowska

Pokarm kobiecy jest gatunkowo specyficzny

 słaba kwaśność soku żołądkowego (nie denaturuje

białek, ale także i obcogatunkowych, sprzyja

obróbce tłuszczów)

 niesprawna bariera jelitowa dwunastnicy

(umożliwia wchłanianie makrocząsteczek - białek

pokarmu matki, białek odpornościowych, tłuszczów

ale także i drobnoustrojów oraz białek

obcogatunkowych)

 jedyną ochroną noworodka i niemowlęcia przed

infekcjami poza własnym, niesprawnym układem

odpornościowym, jest pokarm własnej matki.

Katarzyna Drągowska

dla dziecka

dla matki

 infekcjii dróg moczowych

 krwawienie poporodowe

 infekcji dróg oddechowych

 ryzyko raka sutka przed menopauzą

 zapalenia ucha środkowego

 ryzyko nabłonkowego raka jajnika

 ryzyko zgonu z powodu biegunki

inf.dróg oddech.

SIDS

“Bellagio consensus”: kobieta, która nie

miesiączkuje i karmi wyłącznie lub prawie

wyłącznie piersią przez 6 m.po porodzie jest

chroniona przed następną ciążą w >98%

 ryzyka zwężenia odźwiernika

 ryzyko osteoporozy

 NEC

szybciej wraca do masy ciała sprzed ciąży

choroby alergiczne i atopowe, cukrzyca,

nowotwory

Korzyści zdrowotne wynikające z karmienia piersią

Korzyści społeczne (zdrowsze dzieci i ich mamy)

Korzyści ekonomiczne (855$/1993)

Katarzyna Drągowska

 Światowa Organizacja Zdrowia zaleca

karmienie wyłącznie piersią przez

pierwsze 6 miesięcy życia dziecka oraz

utrzymanie karmienia przynajmniej

do 2 roku życia, przy stopniowym

wprowadzaniu nowych pokarmów.

Katarzyna Drągowska

miesiąc życia

karmione

piersią

83,3 72,5 64,6 43,9 27,8 37,3 27,3 34,0 20,0 19,0 16,3 15

wyłącznie

piersią

43,3 17,5 12,5 15,8 3,7 3,4 2,3

Polska 1995

Katarzyna Drągowska

• wczesny, nieprzerwany kontakt

skóra do skóry

• oddzielenie matki od dziecka

• wczesne przystawienie dziecka

do piersi

• dokarmianie i pojenie

noworodka

• nieograniczony dostęp matki do

dziecka “rooming-in”

• użycie smoczka i kapturka

ochronnego

• karmienie według potrzeb matki

i dziecka

• ograniczenie czasu i częstości

przystawiania

• kompetentna pomoc w

pierwszych dniach karmienia

• rozdawanie próbek sztucznej

żywności

Postępowanie okołoporodowe jest jednym z podstawowych

czynników determinujących

powodzenie w karmieniu piersią.

Praktyki sprzyjające i zakłócające

podjęcie i utrzymanie karmienia piersią

Katarzyna Drągowska

Postępowanie w szpitalu -

zalecenia WHO

 zasady postępowania
 znieczulenie okołoporodowe
 odśluzowanie i zgłębnikowanie

przełyku noworodka

 kontakt ciało-do-ciała
 pierwsze karmienie

Katarzyna Drągowska

Postępowanie w szpitalu -

zalecenia WHO

 rooming-in
 system matka z dzieckiem (nie

oznacza,
że matka bez pomocy opiekuje się
noworodkiem)

 nauka zasad dobrego przystawiania

dziecka do piersi i ręcznego
odciągania pokarmu

 karmienie wg potrzeb (nie mniej niż

8 razy na dobę)

Katarzyna Drągowska

Postępowanie w szpitalu -

zalecenia WHO

 dokarmianie i dopajanie noworodków

(wyłącznie w przypadkach

uzasadnionych)

 dokarmianie bez użycia smoczka i

butelki

 szkodliwość smoczków oraz kapturków

“ochronnych” na brodawki sutkowe

 zakaz marketingu produktów

zastępujących karmienie piersią

(szczególnie poprzez rozdawnictwo

paczek wypisowych)

pierwsze karmienie później niż 2 godz.

po porodzie

5,23

smoczek do uspokojenia

4,97

brak kontaktu skóra do skóry

4,26

pobyt w oddzieleniu od matki

3,37

kapturek “ochronny”

2,28

Ryzyko dokarmiania noworodka

krotność

Katarzyna Drągowska

Podstawowe zasady

Ilość produkowanego pokarmu zależy od częstości,

długości i prawidłowości ssania piersi przez dziecko

według zasady dostosowania podaży do popytu

Przybytek masy ciała

20g/doba (25-30) 150g/tydzień 600g/miesiąc

Umiejętność prawidłowego przystawienia dziecka

do piersi

Przechowywanie pokarmu

(plastykowy pojemnik)

 temperatura pokojowa - 12 h

 lodówka - 2 dni

 zamrażalnik (-10°C) - 7-10 dni

 zamrażarka (-18°C) - 1/2 roku

Katarzyna Drągowska

Zasady prawidłowego

przystawienia dziecka do

piersi

• wygodna pozycja matki

i dziecka

• wygodne i luźne

ubranie matki i
dziecka

• dziecko zwrócone

przodem do matki

• kręgosłup dziecka

wyprostowany

• głowa dziecka nie

obraca i nie zgina się
na boki

Katarzyna Drągowska

Podstawowe problemy

 nawał pokarmu

 zastój pokarmu

 połogowe zapalenie sutka

 odciąganie pokarmu

 dziecko nie potrafi złapać brodawki

 poranione brodawki

 żółtaczka

 niedostateczny przybytek masy

ciała dziecka

 za mało pokarmu

 za dużo pokarmu

Katarzyna Drągowska

Nawał pokarmu

•

fizjologiczna nadprodukcja
pokarmu

•

nagłe rozpoczęcie laktacji i małe
zapotrzebowanie noworodka

•

3-4 doba

•

piersi twarde,
nabrzmiałe,bolesne

•

przy prawidłowo zainicjowanym
karmieniu - minimalny

•

po 1-2 dniach ustępuje
samoistnie

•

ocena i
skorygowanie
pozycji

•

częste karmienie -
na żądanie
dziecka i matki

•

nie odciągać
pokarmu

•

nie masować
piersi

Katarzyna Drągowska

Zastój pokarmu

Pierś jest twarda, bolesna,

obrzęknięta, nierzadko

zaczerwieniona i bardziej

ucieplona.

Może temu towarzyszyć stan

podgorączkowy lub gorączka.

Katarzyna Drągowska

Zastój pokarmu

• Trudność w odpływie

pokarmu

– nieprawidłowa pozycja

matki lub dziecka

– stres, zdenerwowanie matki
– uciskanie piersi palcami,

podczas karmienia

– stosowanie smoczka lub

kapturka

– zbyt długa przerwa między

karmieniami

– dopajanie, dokarmianie

dziecka

• Nagromadzenie

nadmiernej
ilości pokarmu

– nieprawidłowe

postępowanie w
nawale pokarmu

– dodatkowe, oprócz

karmienia,
odciąganie pokarmu

Katarzyna Drągowska

Zastój pokarmu

• Skorygować pozycję i technikę

karmienia

• Bardzo częste karmienia, zwłaszcza z

chorej piersi

• Zimne okłady pomiędzy karmieniami
• (Stopniowo ograniczyć ilość i

częstość odciąganego pokarmu)

• Odciąganie pokarmu - ostateczność

Katarzyna Drągowska

Połogowe zapalenie sutka

• Infekcja bakteryjna

(Staph. Aureus)

• Wysoka gorączka
• Objawy

grypopodobne

• Pierś jak w zastoju

pokarmu

• Utrudniony odpływ

pokarmu

• Nieprawidłowe

leczenie zastoju
pokarmu

• Następstwo

uszkodzonych
brodawek

Katarzyna Drągowska

Połogowe zapalenie sutka

• Skorygować pozycję i technikę

karmienia

• Bardzo częste karmienia,

zwłaszcza z chorej piersi

• Odciąganie pokarmu- ostateczność
• Objawowo NLP
• Ewentualnie antybiotyk

Katarzyna Drągowska

Rozpoznanie Ilość

leukocytów/ml

Ilość

bakterii/ml

Milk stasis

<10

Nonifectious

inflammation

>10

<10

Infectious

inflammation

>10

(Thomsen AC, Espersen T, Maigaard S. Course and

treatment of milk stasis, noninfectious inflammation of the

breast, and infectious mastitis in nursing women. Am J

Obstet Gynecol 1984; 149:492-495)

Inny podział

Katarzyna Drągowska

Dziecko nie potrafi ssać

piersi

• Skorygować technikę
• Odstawienie od butelki i

smoczka, ćwiczenia

• ćwiczenia, odciąganie

pokarmu

• Skorygować technikę
• Późniejsze przystawienia

pod opieką położnej, do
momentu prawidłowego
przystawienia odciąganie
pokarmu i karmienie
dziecka kieliszkiem

• Zaprzestanie podawania

smoczka, ćwiczenia,
kieliszek

• Odciągnięcie niewielkiej

ilości pokarmu

• Nie potrafi ssać piersi
• Dotychczas było karmione

butelką

• Dziecko chore
• Nie potrafi złapać
• Nie było przystawione

bezpośrednio po porodzie

• Zmęczone po porodzie
• Brutalnie odśluzowane po

porodzie

• Dostaje smoczek (mylenie

wzorca)

• Pierś bardzo napięta
• Stres matki lub dziecka (głodne

dziecko)

Katarzyna Drągowska

Poranione brodawki

• szybki efekt

nieprawidłowego
przystawiania dziecka do
piersi

• długotrwałe leczenie

• ocena i

skorygowanie pozycji

• ocena i

skorygowanie
techniki

• nie smarować

brodawek kremem

Katarzyna Drągowska

Zasady udanego

karmienia piersią

• Karmić na żądanie – według potrzeb dziecka i matki.

• Przerwy między karmieniami nie dłuższe niż 5

godzin

a w pierwszych dobach nie dłuższe niż 3 godziny.

• Ilość pokarmu dostosowuje się do potrzeb dziecka,

ile dziecko zjada, tyle się produkuje.

• Jedno karmienie w sumie nie dłuższe niż 30 minut,

raczej z jednej piersi.

• Przynajmniej 8 karmień w ciągu doby.

• Nie dopajać, nie dokarmiać dziecka, nie stosować

smoczków i kapturków.

• Dziecko samo kończy karmienie wypuszczając pierś

lub zasypiając przy niej i po zakończeniu karmienia

dziecko jest spokojne lub śpi.

Document Outline