Laseczki tlenowe (rodzaj: Bacillus)
Laseczki tlenowe (rodzaj: Bacillus)
Laseczki tlenowe (rodzaj: Bacillus)
Laseczki tlenowe (rodzaj: Bacillus)
Bacillus spp.
B. anthracis
B. cereus
B. subtilis
Charakterystyka B. anthracis
Gram-dodatnie
Laskeczki tworzące
krótkie nici lub pary
Nieruchome
Przetrwalniki w centralnej
części komórki
W organizmie żywym
wytwarzają dużą
otoczkę(!)
Wytwarzają egzotoksynę
Powszechnie obecne w
glebie
Otoczka B. anthracis
Stanowi czynnik wirulencji
Kodowana w plazmidowym DNA
(plazmid pXO2, tylko te szczepy są
patogenne)
Zbudowana z polipeptydów
Chroni przed fagocytozą
Otoczka B.
anthracis
Egzotoksyna B. anthracis
Kodowana w plazmidowym DNA
Składa się z: antygenu PA
(protective antigen),czynnika LF
(lethal factor) oraz czynnika EF
(edema factor)
Stanowi czynnik wirulencji
Wąglik (choroba
odzwierzęca)
ZWIERZĘTA
Spożywane z
pokarmem
Drogą powietrzną
Przez uszkodzoną
skórę
CZŁOWIEK
Z pokarmem
Drogą powietrzną
Przez uszkodzoną
skórę
Źródło zakażenia – przetrwalniki lub
formy wegetatywne
Objawy wąglika
Postać płucna (najgroźniejsza):
Postać jelitowa
Postać skórna (najczęstsza)
Posocznica (po dostaniu się bakterii do
krwiobiegu)
Materiał: zależy od objawów: ślina, wymaz
ze zmian skórnych, krew
Diagnostyka Anthrax
Preparat mikroskopowy: otoczka
Preparat barwiony met. Grama
(obecność spor po hodowli)
Standardowe pożywki (bulion agar
odżywczy), warunki tlenowe
Kolonie: duże, bezbarwne, szorstkie
Testy biochemiczne
Terapia antybiotykowa
wąglika
Penicylina
Cefalosporyny
Chloramfenikol
Aminoglikozydy
Campylobacter
Campylobacter
spp.
spp.
C. jejuni
C. jejuni
C. coli
C. coli
C. fetus
C. fetus
C. sputorum
C. sputorum
C. consisus
C. consisus
Zwierzęce bakterie
Zwierzęce bakterie
przenoszone droga
przenoszone droga
fekalno-oralną (woda,
fekalno-oralną (woda,
żywność)
żywność)
Charakterystyka
Charakterystyka
Campylobacter
Campylobacter
spp.
spp.
Gram
Gram
-ujemne
-ujemne
Spiralne, często
Spiralne, często
pary (“gull wing” po
pary (“gull wing” po
barwieniu Grama)
barwieniu Grama)
Wymagają do
Wymagają do
wzrostu 10% CO
wzrostu 10% CO
2
2
Ciepłolubne (42°C)
Ciepłolubne (42°C)
Mikroaerofilne
Mikroaerofilne
Oksydazo-dodatnie
Oksydazo-dodatnie
Czynniki wirulencji
Czynniki wirulencji
Campylobacter
Campylobacter
spp.
spp.
Fimbrie: adherencja, penetracja przez
Fimbrie: adherencja, penetracja przez
błonę śluzową
błonę śluzową
Toksyny:
Toksyny:
Enterotoksyna (podobna do toksyny
Enterotoksyna (podobna do toksyny
cholerowej)
cholerowej)
Cytotoksyny
Cytotoksyny
Epidemiologia
Epidemiologia
Rezerwuar: zwierzęta
Rezerwuar: zwierzęta
Drogi infekcji: fekalno-oralna,
Drogi infekcji: fekalno-oralna,
bezpośredni kontakt, ptaki
bezpośredni kontakt, ptaki
Infekcje sezonowe, częściej zimą
Infekcje sezonowe, częściej zimą
Infekcje najczęściej u dzieci
Infekcje najczęściej u dzieci
Chorobotwórczość
Chorobotwórczość
Campylobacter
Campylobacter
spp.
spp.
C. jejuni
C. jejuni
:
:
Ostre zaburzenia zołąkowo-jelitowe
Ostre zaburzenia zołąkowo-jelitowe
(enterotoksyna i cytotoksyna):
(enterotoksyna i cytotoksyna):
Wodnista i sluzowa biegunka z krwią
Wodnista i sluzowa biegunka z krwią
Bóle brzucha
Bóle brzucha
Łagodna gorączka
Łagodna gorączka
C. fetus
C. fetus
:
:
zaburzenia zołąkowo-jelitowe
zaburzenia zołąkowo-jelitowe
Leczenie:
Leczenie:
Makrolidy i tetracykliny
Makrolidy i tetracykliny
Materiał do badań
Materiał do badań
stolec, wymiociny, wymazy z odbytu
stolec, wymiociny, wymazy z odbytu
Preparat barwiony Grama
Preparat barwiony Grama
Hodowla (agar czekoladowy, Brucella agar
Hodowla (agar czekoladowy, Brucella agar
z 5% krew, Campylobacter medium, 42
z 5% krew, Campylobacter medium, 42
°
°
C,
C,
10% CO
10% CO
2
2
)
)
Testy biochemiczne
Testy biochemiczne
PCR
PCR
Helicobacter pylori
Helicobacter pylori
(
(
Campylobacter pylori
Campylobacter pylori
)
)
Gram
Gram
-ujemne
-ujemne
Spiralne
Spiralne
Ruchome
Ruchome
Mikroaerofilne
Mikroaerofilne
Wytwarzaja ureazę
Wytwarzaja ureazę
Chorobotwórczość:
Chorobotwórczość:
przewlekłe zapalenie
przewlekłe zapalenie
żołądka, wrzody żołądka i
żołądka, wrzody żołądka i
dwunastnicy, rak żołądka
dwunastnicy, rak żołądka
Czynniki wirulencji
Czynniki wirulencji
Adhezyny
Adhezyny
Forma kokoidalna: możliwośc przetrwania w
Forma kokoidalna: możliwośc przetrwania w
niekorzystnych warunkach
niekorzystnych warunkach
Cytotoksyna VacA: wakuolizacja w komókach
Cytotoksyna VacA: wakuolizacja w komókach
żołądka
żołądka
–
–
destrukcja komórek śluzowych
destrukcja komórek śluzowych
–
–
ekspozycja tkanki na HCl
ekspozycja tkanki na HCl
Białko CagA: wrzody
Białko CagA: wrzody
Ureaza
Ureaza
Katalaza, dysmutaza ponadtlenkowa – ochrona w
Katalaza, dysmutaza ponadtlenkowa – ochrona w
fagocytach
fagocytach
Epidemiologia
Epidemiologia
Drogi zakażenia: kontakt bezpośredni
Drogi zakażenia: kontakt bezpośredni
Ilość nosicieli wzrasta z wiekiem
Ilość nosicieli wzrasta z wiekiem
Zróżnicownie środowiskowe
Zróżnicownie środowiskowe
Objawy infekcji
Objawy infekcji
Ostre zapalenie żołądka (czasami z
Ostre zapalenie żołądka (czasami z
krwawymi biegunkami)
krwawymi biegunkami)
Wrzody żołądka i dwunastnicy
Wrzody żołądka i dwunastnicy
Czynnik ryzyka raka żoładka
Czynnik ryzyka raka żoładka
Wrzód żołądka
Wrzód żołądka
Postępowanie
Postępowanie
Endoskopia
Endoskopia
Biopsja – wycinek błony śluzowej do
Biopsja – wycinek błony śluzowej do
barwienia Grama, preparat
barwienia Grama, preparat
histopatologiczny, hodowla i szybkie
histopatologiczny, hodowla i szybkie
testy (produkcja ureazy)
testy (produkcja ureazy)
Testy na aktywność ureazy
Testy na aktywność ureazy
Inwazyjne:
Inwazyjne:
Campylobacter-like (CLO) test
Campylobacter-like (CLO) test
Nieinwazyjne:
Nieinwazyjne:
test oddechowy, test ureazowy
test oddechowy, test ureazowy
Gram-dodatnie i Gram-
Gram-dodatnie i Gram-
ujemne bakterie beztlenowe
ujemne bakterie beztlenowe
Clostridium
Clostridium
spp.
spp.
Beztlenowe, przetwalnikujące bakterie
Beztlenowe, przetwalnikujące bakterie
Najgroźniejsze:
Najgroźniejsze:
C. perfringens
C. perfringens
C. difficile
C. difficile
C. tetani
C. tetani
C.
C.
b
b
otulinu
otulinu
m
m
Charakterystyka
Charakterystyka
Clostridium
Clostridium
spp.
spp.
►
Gram
Gram
-dodatnie
-dodatnie
►
Długie (2-5 μm) laseczki
Długie (2-5 μm) laseczki
►
Beztlenowe
Beztlenowe
►
Większość gatunków
Większość gatunków
ruchoma
ruchoma
►
Przetrwalniki
Przetrwalniki
zlokalizowane w różnych
zlokalizowane w różnych
częściach komórki –
częściach komórki –
zmieniają kształt komórki
zmieniają kształt komórki
►
Powszechnie
Powszechnie
występujące w glebie
występujące w glebie
Clostridium
Clostridium
perfringens
perfringens
►
Jedyna nieruchoma
Jedyna nieruchoma
wśród
wśród
Clostridium
Clostridium
spp.
spp.
►
W tkankach tworzy
W tkankach tworzy
otoczkę
otoczkę
►
Przetrwalniki
Przetrwalniki
zlokalizowane przy
zlokalizowane przy
końcach komórki
końcach komórki
Czynniki wirulencji
Czynniki wirulencji
C. perfringens
C. perfringens
(Podział na serotypy
(Podział na serotypy
A – F
A – F
)
)
►
Egzotoksyny:
Egzotoksyny:
(12 rodzajów):
(12 rodzajów):
ά-toksyna – najważniejsza – lecytynaza, degraduje
ά-toksyna – najważniejsza – lecytynaza, degraduje
lecytynę w błonie komórkowej co powoduje lizę
lecytynę w błonie komórkowej co powoduje lizę
komórek śródbłonka, erytrocytów, leukocytóów
komórek śródbłonka, erytrocytów, leukocytóów
Inne egzotoksyny – hemolityczne, cytotoksyczne,
Inne egzotoksyny – hemolityczne, cytotoksyczne,
nekrotyczne
nekrotyczne
Enterotoksyny
Enterotoksyny
: zaburzaja transport
: zaburzaja transport
glukozy i jonów w komórkach nabłonkowych
glukozy i jonów w komórkach nabłonkowych
j. Cienkiego co prowadzi do utraty płynów i
j. Cienkiego co prowadzi do utraty płynów i
białek wewnątzrkomórkowych
białek wewnątzrkomórkowych
►
Enzymy degradacyjne:
Enzymy degradacyjne:
DNA-zy,
DNA-zy,
hialuronidazy, kolagenazy, proteazy
hialuronidazy, kolagenazy, proteazy
Chorobotwórczość
Chorobotwórczość
C.
C.
perfringens
perfringens
►
Zgorzel gazowa
Zgorzel gazowa
►
Zatrucia pokarmowe
Zatrucia pokarmowe
►
Martwicze zapalenie jelit
Martwicze zapalenie jelit
Zgorzel gazowa
Zgorzel gazowa
Diagnostyka
Diagnostyka
►
Materiał: wymazy ze zmian skórnych,
Materiał: wymazy ze zmian skórnych,
wydaliny, tkanki, wymiociny
wydaliny, tkanki, wymiociny
►
Podłoża: agar krwawy lub egg yolk agar
Podłoża: agar krwawy lub egg yolk agar
with neomycin
with neomycin
►
Warunki beztlenowe
Warunki beztlenowe
►
Preparat mikroskopowy
Preparat mikroskopowy
►
Kolonie: duże, gładkie, lśniące, hemoliza na
Kolonie: duże, gładkie, lśniące, hemoliza na
agarze krwawym
agarze krwawym
►
Testy biochemiczne
Testy biochemiczne
Antybiotykoterapia
Antybiotykoterapia
C. perfringens
C. perfringens
infection
infection
Martwicze
Martwicze
zapalenie jelit
zapalenie jelit
►
Penicylina
Penicylina
►
Chloramfenikol
Chloramfenikol
Zgorzel gazowa
Zgorzel gazowa
►
chirurgia(!)
chirurgia(!)
►
Penicylina G
Penicylina G
►
Chloramfenikol
Chloramfenikol
►
Metronidazol
Metronidazol
►
Imipenem
Imipenem
Clostridium
Clostridium
tetani
tetani
►
Czynnik wywołujący
Czynnik wywołujący
tężec (szczękościsk)
tężec (szczękościsk)
►
Przetrwalniki na
Przetrwalniki na
końcach komórek
końcach komórek
►
Toksyny:
Toksyny:
tetanospazmina
tetanospazmina
i
i
tetanolizyna
tetanolizyna
Toksyny
Toksyny
C. tetani
C. tetani
►
Tetanospazmina
Tetanospazmina
(neurotoksyna) –
(neurotoksyna) –
dwie podjednostki: B – wiązanie do i
dwie podjednostki: B – wiązanie do i
penetracja komórki, A –
penetracja komórki, A –
blokowanie
blokowanie
uwalniania inhibitorów
uwalniania inhibitorów
neuroprzekaźnikowych (glicyna, kwas
neuroprzekaźnikowych (glicyna, kwas
gamma-aminomasłowy) – akumulacja
gamma-aminomasłowy) – akumulacja
acetylocholiny i nadmierne pobudzenie
acetylocholiny i nadmierne pobudzenie
neuronów ruchowych.
neuronów ruchowych.
►
Tetanolizyna
Tetanolizyna
–
–
toksyna hemolityczna
toksyna hemolityczna
Tężec
Tężec
Terapia infekcji C. tetani
Terapia infekcji C. tetani
►
Antytoksyna oraz anatoksyna
Antytoksyna oraz anatoksyna
przeciwtężcowa
przeciwtężcowa
►
Chirurgiczne usunięcie tkanek
Chirurgiczne usunięcie tkanek
►
Antybiotyki – penicylina
Antybiotyki – penicylina
Profilaktyka
Profilaktyka
Uodpornienie anatoksyną tężcową (Di-Per-Te)
Uodpornienie anatoksyną tężcową (Di-Per-Te)
Clostridiu
Clostridiu
m
m
botulinum
botulinum
►
Botulizm
Botulizm
►
Przetrwalniki
Przetrwalniki
przy końcach
przy końcach
komórek
komórek
Czynniki wirulencji
Czynniki wirulencji
C. botulinum
C. botulinum
►
Neurotoksyny (A-F) botulina
Neurotoksyny (A-F) botulina
(egzotoksyna): łączy się z płytką nerwowo-
(egzotoksyna): łączy się z płytką nerwowo-
mięśniową, fragmentacja białka SNAP-25,
mięśniową, fragmentacja białka SNAP-25,
blokowanie wydzielania acytylocholiny,
blokowanie wydzielania acytylocholiny,
blokowanie skurczu
blokowanie skurczu
►
Toksyny, endotoksyny
Toksyny, endotoksyny
►
Botulina jest wrażliwa na wysoką
Botulina jest wrażliwa na wysoką
temperaturę (gotowanie przez 20 min)
temperaturę (gotowanie przez 20 min)
Botulizm
Botulizm
Leczenie ztrucia
Leczenie ztrucia
►
Penicylina
Penicylina
►
Antytoksyna
Antytoksyna
Clostridium difficile
Clostridium difficile
►
Czynnik
wywołujący
AAD
antibiotic-
associated
diarrheas
►
Przetrwalniki
na końcach
Czynniki wirulencji
Czynniki wirulencji
C. difficile
C. difficile
►
Cytotoksyny
Cytotoksyny
A: enterotoksyna, stan zapalny
A: enterotoksyna, stan zapalny
B: cytotoksyna - uszkodzenie komórek
B: cytotoksyna - uszkodzenie komórek
śródbłonka
śródbłonka
Chorobotwórczość – Clostridium
Chorobotwórczość – Clostridium
difficile
difficile
►
Po antybiotykach (zwłaszcza
Po antybiotykach (zwłaszcza
klindamycyna, ampicylina i
klindamycyna, ampicylina i
cefalosporyny):
cefalosporyny):
Biegunka (toxin A)
Biegunka (toxin A)
Zapalenie jelit
Zapalenie jelit
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit