TEORIE PIELĘGNOWANIA

WPROWADZENIE DO TEMATU

Analiza historyczna dorobku pielęgniarstwa

pozwala na określenie jego podstaw

teoretycznych jako warunku do stawania się

dyscypliną nauką

Pielęgniarstwo nie jest wymieniane w

rodzimych klasyfikacjach jako odrębna

nauka,

natomiast spełnia podstawowe

wymagania stawiane dyscyplinie

naukowej

Heinz Heckhausen wyróżnia następujące

elementy dyscyplin



Przedmiot badań



Poziom teoretycznej integracji



Metody --

dla przekładania danych doświadczalnych na

informacje pozwalające na rozwiązywanie problemów

badawczych.



Narzędzia analityczne

-- takie jak statystyka, modelowanie i

symulacje, zazwyczaj wspólne dla wielu dyscyplin.



Stopień związku dyscypliny z praktyką

-- decydujący o jej

strukturze i miejscu, jakie zajmuje na wyższych uczelniach.



Uwarunkowania historyczne

-- wsparcie polityczne, poziom

finansowania.

Podstawowymi komponentami nauki są:

wiedza

To treści testowane

empirycznie , możliwe do

zaobserwowania,

wielokrotnej weryfikacji

poprzez powtórzenia ,

będące podstawa

faktycznej informacji

Np.: Wynik poniżej 14 pkt.

według skali Norton

jako zagrożenie

odleżynami

fenomen

To zakres treści składający się

na naukę, przyjmowany na

zasadzie wiary i

doświadczenia,

dopuszczający możliwość

naukowego opisywania i

wyjaśniania

Np.: Pielęgnowanie

profesjonalne jest

podstawowym

czynnikiem

wpływającym na stan

zdrowia człowieka

TEORIA

Obejmuje fenomen i wiedzę w formie

uporządkowanej, dostarczającej informacji

dla członków dyscypliny jak można ją

zastosować w praktyce.

To wiedza tłumacząca jakąś dziedzinę zjawisk,

powiązanych określonymi stosunkami

logicznymi.

To twórcze, intelektualne przedsięwzięcie idące

w kierunku opisania i wyjaśnienia zjawisk

stanowiących przedmiot zainteresowania.

Teorie w świetle idei ich twórców mają cel

poznawczy

/ poszerzanie wiedzy /

praktyczny

/ doskonalenie praktyki

pielęgniarskiej /

KLASYFIKACJA TEORII

FILOZOFIE

– prezentują ogólne znaczenie rzeczy i

zjawisk, odnoszą się do bytu ludzkiego i sensu jego

istnienia.

MODELE KONCEPCYJNE

wskazują profesjonalistom

kierunki rozwoju we wszystkich aspektach życia

ludzkiego. Umożliwiają rozumienie pielęgniarstwa

ŚREDNIEJ KLASY TEORIE

pochodzą z dyscyplin

pokrewnych pielęgniarstwu. Podstawy tworzenia

znajdują często w e wcześniejszych modelach

koncepcyjnych

KLASYCZNE TEORIE PIELEGNOWANIA

W UKŁADZIE HISTORYCZNYM

ROK

TWÓRCA

ŚRODO

WISKO

POTRZEBY

SYSTEMY

WSPÓŁDZIA

LANIE

1859

1932

1955

1960

1961

1962

1964

1966

1968

1970

1971

1972

1976

1977

1979

NIGHTINGALE

PEPLAU

HENDERSON

ABDELLAH

ORLANDO

HALL

WIEDENBACH

LEVINE

JOHNSON

ROGERS

OREM

KING

TRAVELBE

NEUMAN

ROY

KINLEIN

WATSON

****

ZNACZENIE TEORII

DLA PIELĘGNIARSTWA

rozwijają pielęgniarstwo - wskazując

kierunki rozwoju

DLA PACJENTA

ujmują pacjenta holistycznie

nadają pacjentowi podmiotowość

DLA PIELĘGNIARKI

wskazują jednoznacznie zakres działań

zawodowych

określają cel pielęgnowania

nadają pielęgniarce rangę profesjonalisty

BUDOWA TEORII PIELĘGNOWANIA

/ źródło I. Wrońska, Rola.społeczno../

PARADYGMAT NAUKI

środowisko społeczno-przyrodnicze

pielęgniarka lekarz

zdrowie choroba

T E O R I A P I E L Ę G N O W A N I A

Rola pielęgniarki proces pielęgnowania Rola pacjenta

Założenie teoriotwórcze

PACJENT

ZASADNICZE KOMPONENTY

TEORII PIELĘGNOWANIA

CZŁOWIEK – OSOBA

ZDROWIE

CHOROBA

ROLA PIELĘGNIARKI

PIELĘGNOWANIE

ŚRODOWISKO

Pojęcia prezentowane przez twórców teorii

są abstrakcyjnymi cechami badanych

zjawisk,

TO ABSTRAKTY

To, co wspólne dla wszystkich

teoretyków i dla teorii jest różnie

definiowane, różnie łączone, i różnie

punktowane

CHOROBA

Choroba polega na zaburzeniu funkcji lub

uszkodzeniu struktury organizmu. O zaistnieniu

choroby można mówić wtedy, gdy działanie

czynnika chorobotwórczego powoduje

przekroczenie zdolności organizmu do adaptacji,

co z kolei wywołuje niepożądane, szkodliwe

następstwa.

Wg F. Nightingale to proces naprawczy, który natura naznaczyła

potrzebą opieki

Wg D. Watson to dysharmonia jaźni., stanowiąca w różnym stopniu

uświadomioną dolegliwość psychiczną, fizyczną lub duchową

Wg filozofii holizmu to okazja do rozwoju , często zmuszająca nas do

przewartościowania celów i ideałów, czasem pomagająca

uruchomić

potencjały o istnieniu których nawet nie wiedzieliśmy

Document Outline