ZASADY 

FUNKCJONOWANIA W 

GRUPIE

 

 

CELE DO REALIZACJI

• Nauczyć słuchaczy 

psychologicznych uwarunkowań 
funkcjonowania w grupie

• omówić role społeczne w grupie
• nauczyć rozpoznawania cech 

dobrej i złej grupy

 

 

POJĘCIE GRUPY W 

PSYCHOLOGII

• Grupą jest formacja, która składa 

się z pewnej liczby osób 
pozostających ze sobą wzajemnie w 
bardziej lub mniej określonych 
pozycjach i rolach, która ma 
własny system wartości i norm 
regulujących zachowanie 
poszczególnych członków w 
sprawach ważnych dla grup

 

 

PODZIAŁ GRUP W 

UJĘCIU 

SOCJOLIGICZNYM

• ZE WZGLĘDU NA LICZEBNOŚĆ
• grupy małe np.: sekcja straży 

pożarnej

• grupy duże np.: klub sportowy

 

 

PODZIAŁ 

UWZGLĘDNIAJĄCY 

POWSTAWANIE GRUP

• Grupy nieformalne 
• powstające zazwyczaj w sposób 

spontaniczny nie są one celowo i 
odgórnie organizowane ( np.: 
kluby kibica, grupa towarzyska)

 

 

GRUPY FORMALNE

• Organizowane są celowo wokół 

określonych zadań. Mają strukturę 
organizacyjną np.: poodziały 
straży pożarnych, klasy szkolne

 

 

PODZIAŁ Z UWAGI NA 

CELE GRUPY

• Grupy polityczne np.: partie polityczne
• grupy ekonomiczne np.: spółki , stowarzyszenia
• grupy religijne np.: kościoły, sekty, zwiazki 

wyznaniowe

• grupy towarzyskie np.: kluby, zespoły wycieczkowe
• grupy rodzinne oparte na więziach pokrewieństwa
• grupy wychowawcze celowo tworzone z zadaniem 

formowania wartościowych cech osobowościowych 
np.: klasy szkolne , związki młodzieżowe

 

 

PODZIAŁ Z PUNKTU WIDZENIA 

ODSTĘPSTWA OD NORM ORAZ 

TYPU KIEROWNICTWA

• Grupy o strukturze demokratycznej 
• grupy autokratyczne - ścisłe 

przestrzeganie norm a decyzje 
podejmowane są przez kierującego 
grupą

• grupy liberalne - normy 

przekraczane są bez żadnych 
poważniejszych sankcji

 

 

PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA 

ŁATWOŚĆ DOSTĘPU DLA 

CZŁONKÓW

• Grupy otwarte np.: TPD
• grupy na wpół otwarte do których 

można wejść spełniając określone 
kryteria

• grupy ekskluzywne - stosujące 

ściśle określone i dość surowe 
kryteria

 

 

CELE GRUPOWE

• Cel grupowy to pewien stan rzeczy 

co do którego istnieje zgoda wśród 
członków,że powinien być 
realizowany

 

 

Od czego zależy przyjęcie 

celu ?

• Współzależności celów grupowych i 

indywidualnych, akceptujemy 
bowiem najchętniej te zadania, 
które pozwalają zaspokoić nasze 
indywidualne potrzeby

• jasności celów, naszej orientacji co 

do celu, udziału w jego realizacji i 
środków jakimi należy się 
posługiwać aby cel osiągnąć

 

 

• Osiągalności celu, gdyż 

akceptujemy te, które  mają 
prawdopodobieństwo realizacji

• udział członków grupy w 

określaniu celu

 

 

NORMY GRUPOWE

• Normy są przepisami 

wskazującymi, jak powinien 
zachowywać się członek danej 
społeczności czy danej grupy

 

 

NORMY GRUPOWE

• Z punktu widzenia grupy pełnia dwie 

funkcje:

• 1. Przyczyniają się do osiągania przez 

grupę celu. Zmiana służbowa chcąc 
prowadzić skutecznie działania 
ratownicze musi prowadzić intensywne 
szkolenie. Każdy z członków musi 
posiadać odpowiednie kwalifikacje.

 

 

• Normy grupowe pozwalają na 

utrzymanie grupy przy życiu, np.: 
straż pożarna nie przestrzegająca 
norm będzie narażona na ataki z 
zewnątrz i wystąpią wątpliwości co 
do sensu ich istnienia

 

 

Pochodzenie norm

• Normy mogą pochodzić z dwóch 

źródeł:    1. Z zewnątrz ,to znaczy 
mogą być przyniesione przez członków 
grupy lub mogą wynikać z 
regulaminów, instrukcji,statutów.          
                                2. Od wewnątrz w 
wyniku interakcji członków grupy ( są 
to najczęściej normy o charakterze 
nieformalnym) 

 

 

PRZYSWOJENIE NORM

• Naśladowania innych członków grupy
• kierowania aktów komunikowania dotych 

członków, którzy nie przestrzegają norm

• stosowania przez grupę nacisku i kar w 

stosunku do członków nie 
przstrzegajacych norm

• nagradzanie tych, którzy normy 

przestrzegaja, a w  szczególności tych, 
którzy tych norm nie przestrzegali

 

 

PRZESTRZEGANIE 

NORM

• Zależne jest od od rodzaju zadania 

realizowanego przez grupę, która 
wywiera silny wpływ na jednostkę 
w przypadku gdy zadanie nie 
zostało jasno sprecyzowane

 

 

STRUKTURA GRUPY

• Jest to układ pozycji 

powiązanych ze sobą poprzez 

specyficzne stosunki

 

 

Cztery rodzaje struktur 

społecznych

•STRUKTURA WŁADZY

 

 

WYSTĘPUJE W GRUPACH 

FORMALNYCH I 

NIEFORMALNYCH

• Oparta jest na  następujących 

podstawach  1. Przestrzegania norm 
przyswojonych w dzieciństwie               
                                      2. Władzy 
eksperta o której decyduje wiedza         
                                                    3. 
Możliwości karania lub nagradzania      
     4. Identyfikacji osób stojących niżej 
z osobą stojącą wyżej w hierarchii

 

 

STRUKTURA 

SOCJOMETRYCZNA

 

 

„PARA”- dwie osoby wybierają się 

wzajemnie:

1

1

2

2

 

 

„ŁAŃCUCH” – osoba 1 wybiera 2, a ta 

3 itd.

1

1

2

2

3

3

4

4

 

 

„GWIAZDA” – to struktura, w której 

jedna osoba w grupie otrzymuje 

dużo wyborów a nie odwzajemnia 

ich.

3

3

6

6

5

5

7

7

4

4

2

2

1

1

8

8

 

 

„SIEĆ” – kiedy wszyscy członkowie 

grupy wybierają wszystkich. 

1

1

3

3

2

2

4

4

 

 

„KLIKA” – różniąca się od sieci tym, że jest 

ona  podgrupą  wzajemnie  wybierających 
się  osób,  będących  członkami  jakiejś 
większej  grupy.  Osoby  te  połączone  są 
wspólnym, często aspołecznym interesem 
i wzajemnie się popierają.

2

2

1

1

3

3

5

5

4

4

6

6

7

7

9

9

8

8

 

 

  Zbudowanie socjogramu 

hierarchicznego pozwoli na 
określenia pozycji jaką zajmują 
członkowie grupy. Może on wyglądać 
następująco: 

8

8

1

1

5

5

3

3

9

9

4

4

2

2

6

6

7

7

 

 

ROLE SPOŁECZNE W 

GRUPIE

• Jest to zbiór przepisów, 

określających w jaki sposób 
powinien zachować się człowiek 
zajmujący określoną pozycję w 
grupie

• jest to zbiór obowiązków  i 

przywilejów związanych z daną 
pozycją

 

 

STYLE KIEROWANIA 

GRUPĄ

• AUTOKRATYCZNY – kierujący 

grupą sam określa cele i zadania 
jakie grupa będzie realizować. 
Grupa nie jest dopuszczana do 
udziału w podejmowaniu decyzji.

 

 

DEMOKRATYCZNY

• Kierujący grupą sam zachęca 

grupę do podejmowania decyzji 
dotyczących celów i środków 
prowadzących do ich realizacji. 
Kierujący grupą występuje na 
prawach członka grupy. Polecenia 
zastępowane są radami i 
sugestiami.

 

 

LIBERALNY

- KIERUJĄCY GRUPĄ POZOSTAWIA 

CZŁONKOM GRUPY ZUPEŁNĄ 
SWOBODĘ W ZAKRESIE 
PODEJMOWANIA DECYZJI 
INDYWIDUALNYCH LUB 
ZBIOROWYCH. Grupa kierowana tym 
stylem wykonuje najmniejszą ilość 
pracy i najgorszej jakości

 

 

KONFLIKTY W 

GRUPACH

• JAWNE- przejawiają się w formie 

agresji słownej, utarczek 
słownych,skarg,zażaleń.

• UKRYTE- wyrażają się poprzez 

obniżenie dyscypliny pracy,, wzrost 
absencji, lekceważenie poleceń, 
wytwarzanie intryg, plotek. Występują 
gdy zachodzi obawa przed 
ujawnieniem racji jednostki lub grupy.

 

 

KONFLIKTY 

RACJONALNE I    

IRRACJONALNE

• RACJONALNE- u podłoża leży jakaś 

obiektywna przyczyna, często jest 
łatwy do rozwiązania

• IRRACJONALNY - powstaje na podłożu 

subiektywnym w wyniku 
niezrozumienia sytuacji, przypisywania 
drugiej stronie bez powodu złych 
intencji, zadrażnionej ambicji, 
uprzedzeń.Jest trudny do rozwiązania

 

 

KONFLIKTY TWÓRCZE 

I DESTRUKCYJNE

• TWÓRCZE- prowadzą do pozytywnego 

rozwiązania problemu

• DESTRUKCYJNE - dezintegrują zespół 

wprowadzając w nim niekorzystną 
atmosferę. U źródeł może leżeć np.: 
niewłaściwy rozdział pracy, nieobiektywna 
ocena jej wyników, zły system ekonomiczny, 
niewłaściwa polityka personalna, 
nieodpowiednie warunki socjalno- bytowe.