Samobadanie piersi

Bardzo ważną rzeczą dla każdej kobiety jest

umiejętność samooceny swojego zdrowia.

Obserwacja własnego organizmu i znajomość

podstawowych zmian zachodzących w nim w

poszczególnych okresach życia, pozwala na

szybkie wykrycie wszelkich nieprawidłowości i

chorób, które skłonią do odpowiednio wczesnego

zgłoszenia się do lekarza i podjęcia ewentualnego

leczenia.

Takie postępowanie może niejednokrotnie

zapobiec wielu groźnym chorobom a czasami

nawet ratować życie.

Samobadanie oraz ocena gruczołów piersiowych

powinno być regularną czynnością każdej kobiety. Ma

ono na celu dokładne poznanie budowy piersi jak

również zachodzących w nich zmian podczas cyklu

miesiączkowego. Regularne przeprowadzanie

samodzielnego badania piersi pozwoli na

wypracowanie prawidłowej techniki oraz sprawi, że

będzie ono wykonywane coraz sprawniej i nie będzie

zajmowało zbyt wiele czasu. Podstawą wiarygodności

badania jest jego systematyczne przeprowadzanie raz

w miesiącu. U kobiet miesiączkujących badanie

powinno się wykonywać kilka dni po miesiączce,

najlepiej zawsze w tym samym dniu cyklu. Pozwoli to

na wczesne zauważenie zmian w gruczołach

piersiowych nie związanych z cyklem menstruacyjnym.

Nowotwory piersi

Rak piersi jest najczęściej spotykanym nowotworem złośliwym u

kobiet. Roczna zachorowalność wynosi ponad 10.000 (w 1996 roku).

Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem kobiety, głównie

po menopauzie. Szczególnie narażone są kobiety, u których w

rodzinie (krewni pierwszego stopnia) występował rak piersi,

zwłaszcza gdy zachorowanie wystąpiło w okresie przed

przekwitaniem.

Pozostałe czynniki wpływające w różnym stopniu na

zagrożenie wystąpienia raka piersi:

wczesny wiek pierwszej miesiączki,

otyłość (zwłaszcza po menopauzie ),

brak lub krótki okres karmienia piersią,

narażenie na promieniowanie jonizujące w młodym wieku,

długotrwałe stosowanie środków antykoncepcyjnych,

późny wiek pierwszej ciąży lub ich brak,

późny wiek menopauzy.

Należy pamiętać, iż przy wczesnym wykryciu raka piersi i

zastosowaniu odpowiedniego leczenia specjalistycznego prowadzi do

wyleczenia.

Uśrednione wielkości guzów piersi wykrywane w zależności

od zastosowanej metody badania:

kobiety, które nigdy nie badają same piersi - 40mm średnia

wielkość guza;

kobiety, które sporadycznie badają sobie piersi - 21mm średnia

wielkość guza;

kobiety, które badają regularnie swoje piersi - 12mm średnia

wielkość guza;

podczas pierwszej mammografii - 6mm średnia wielkość guza;

regularnie wykonywana mammografia - 3mm średnia wielkość

guza.

Kobietom w wieku 35-45 zaleca się wykonywanie badania usg jako

elementu diagnostyki, która uzupełnia badanie piersi przez

lekarza. U kobiet starszych po 45 roku życia zaleca się jako

badanie uzupełniające wykonanie badania mammograficznego.

Należy pamiętać, iż sama diagnostyka obrazowa nie może być

wykonana, ponieważ tzw guz nowotworowy może być nie

widoczny. Wszelkie badania obrazowe należy wykonywać w

połączeniu z badaniem piersi przez lekarza.

PODSTAWOWE ZASADY WYKONYWANIA SAMOBADANIA PIERSI

•

badanie należy przeprowadzać systematycznie raz w miesiącu, kilka

dni po miesiączce w tym samym dniu cyklu;

•

pierwszym etapem zawsze powinno być oglądanie piersi, a dopiero

potem badanie palpacyjne;

•

badanie palpacyjne powinno być przeprowadzone bardzo delikatnie,

tak by nie powodowało bólu lub zaczerwienienia skóry piersi;

•

należy przestrzegać kolejności wykonywania badania, gdyż pozwoli to

na szybkie zapamiętanie wykonywanych czynności i sprawi, że żaden

obszar nie zostanie pominięty;

•

nigdy nie należy badać obydwu piersi jednocześnie;

•

skóra piersi powinna być badana całą wewnętrzną powierzchnią dłoni,

natomiast całość gruczołu oraz dół pachowy opuszkami palców;

•

poprzez lekkie uciśnięcie piersi oraz brodawki sutkowej należy

sprawdzić czy nie ma z niej wycieku;

•

zawsze należy wykonywać pełne badanie obejmujące gruczoły

piersiowe oraz brodawkę sutkową wraz z otoczką, dół pachowy, okolicę

pod- i nadobojczykową;

•

nigdy nie wykonuj badania w staniku, zawsze rozbierz się do pasa.

Badanie powinno objąć:

•

badanie skóry piersi;

•

badanie otoczki i brodawki oraz miąższu piersi;

•

badanie pachy.

Powierzchnia gruczołu piersiowego pod skórą może być zupełnie

gładka lub gruczołowo - ziarnista. Możemy czasami odczuwać

bolesność. Badanie więc należałoby wykonywać po miesiączce, żeby

wykluczyć nadwrażliwość brodawek i bolesność piersi.

Wszelkie zmiany występujące w obrębie piersi, zaobserwowane przez

nas w krótkim czasie, mogą pomóc w leczeniu czy postawieniu

właściwej diagnozy. Jeżeli dokładnie nie poznamy swych piersi, nie

będziemy wiedziały, czy zmiany, które zachodzą, są poważne, czy

jedynie wynikają z fizjologii.

Jak rozpoznać, czy wszystko w porządku

Rozluźniony pośladek ma taką konsystencję jak zdrowa pierś,

szczególnie u kobiet, które karmiły piersią. Pierś kobiet, które nie

karmiły, ma strukturę bardziej niejednorodną, z wyczuwalnymi

grudkami tkanki tłuszczowej i gruczołowej.

Chrząstka końca nosa, przez swoje złączenie ze skórą, przypomina

w dotyku podejrzany, złączony ze skórą guzek piersi.

W dolnym rogu dłoni po przeciwnej stronie niż kciuk jest kość

grochowata nadgarstka. Jej głębokie ułożenie przypomina w dotyku

np. gruczolako-włókniaka.

Jeżeli dotkniemy delikatnie gałki ocznej przez zamknięte oko,

wyczujemy charakterystyczną budowę. Konsystencja gałki ocznej

przypomina w dotyku torbiele piersi.

Ruchomość skóry na śródręczu może przypominać nie złączony ze

skórą łagodny guzek piersi.

Nie ufajmy do końca swoim dłoniom. Trudno tylko na podstawie

dotyku odróżnić torbiel od włókniaka. W diagnostyce i leczeniu

zmian w piersiach liczy się czas - nie zwlekajmy więc z

potwierdzeniem mammograficznym zmian w piersiach.

Uważaj na zmiany

Należy zwrócić się o poradę do lekarza pierwszego

kontaktu lub ginekologa z każdą wątpliwością oraz w

sytuacji, gdy zauważymy:

•

zmiany w kształcie piersi;

•

zmarszczenie i zaczerwienienie skóry;

•

wydzielinę z brodawki lub zmianę jej kształtu;

•

guzek lub stwardnienie w piersi;

•

powiększenie węzłów chłonnych pod pachą.

Czego szukasz , czyli zmiany które

możesz

stwierdzić dzięki samodzielnemu badaniu



zmiany skóry piersi: przebarwienia,

naczyniaki, pieprzyki , celulit;



wyciek z brodawki: poza okresem karmienia

wyciek krwisty, mleczny lub bezbarwny jest

nieprawidłowy;



nadżerkę brodawki -zazwyczaj występuje w

postaci nie gojącej się krosty czy owrzodzenia;



zmianę kształtu otoczki - może zmienić swój

dotychczasowy regularny kształt;



zmianę kształtu lub wielkości piersi - piersi

mogą niesymetrycznie zmienić swój wygląd;



wyczuwalny ograniczony guzek piersi;



wciągniętą brodawkę sutkową , która

dotychczas wyglądała normalnie;



obrzęk pod pachą;



powiększenie lub obrzęk węzłów chłonnych;

W pozycji stojącej

1. Jedną rękę połóż za głowę a drugą zbadaj pierś miejsce po

miejscu, ruchami okrężnymi wokół całego gruczołu od

największego jej obwodu do brodawki sutkowej. Następnie wykonaj

ruchy okrężne w kierunku od brodawki sutkowej do szczytu piersi i

z powrotem. To samo wykonaj drugą ręką badając drugą pierś.

Lewą ręką badaj prawą pierś i odwrotnie. Nie zapomnij o

sprawdzeniu dołu pachowego.

W pozycji leżącej

1. Połóż się na wznak. Pod bark badanej strony podłóż poduszkę,

szczególnie jeżeli masz duże piersi. Znacznie ułatwi to wykonanie

badania. Jedną rękę ułóż za głową a drugą wykonuj badanie tak jak w

pozycji stojącej. Pamiętaj o dokładnym przeprowadzeniu badania i nie

pomiń żadnego obszaru.

Samobadanie metodą Mammacare

Podczas wykonywania badania kobieta powinna przez cały czas

pozostać w pozycji leżącej na plecach, tak aby utkanie gruczołów

piersiowych uległo maksymalnemu spłaszczeniu w stosunku do klatki

piersiowej. Zmniejszenie grubości badanego gruczołu ma szczególne

znaczenie w przypadku kobiet z dużymi piersiami. W celu

spłaszczenia bocznej części badanego gruczołu piersiowego w

stosunku do klatki piersiowej kobieta powinna położyć się na

przeciwnym biodrze, jednocześnie obracając ramiona w taki sposób,

aby górna połowa ciała spoczywała całą powierzchnią na plecach, a

ręka po stronie badanego gruczołu ułożona była częścią grzbietową

na czole.

Obszar badania

Gruczoł piersiowy zajmuje obszar bocznie aż do linii pachowej oraz ku

górze aż po okolicę obojczykową. Badanie wykonane jest poprawnie

jeśli obejmuje ono prostokątne pole położone pomiędzy obojczykiem,

a dolną linią biustu oraz pomiędzy linią środkową mostka

przyśrodkowo i linią pachową środkową bocznie.

Palce przesuwają się wtedy przyśrodkowo i badanie palpacyjne jest

kontynuowane ku górze klatki piersiowej w linii prostej, aż do

wysokości obojczyka. Powtarzając ten manewr pokrywamy w ten

sposób całą powierzchnię prostokąta. Aby nie pominąć najmniejszego

fragmentu utkania gruczołu piersiowego umowne pasma, wzdłuż

których prowadzi się badanie, powinny się pokrywać. Badanie

kontynuujemy aż do momentu osiągnięcia dolnego przyśrodkowego

rogu wyznaczonego umownie prostokąta (należy pamiętać o zmianie

ułożenia ręki).

Badający wykonuje koliste ruchy palców środkowych, jak gdyby

okrążał brzeg monety pięćdziesięciogroszowej. Nad każdym takim

miniobszarem należy wykonać trzy okrążenia, nasilając stopniowo

nacisk: od słabego, mającego na celu wykrycie zmiany położonej

powierzchownie, przez umiarkowany mający na celu stwierdzenie

zmiany położonej w warstwie pośredniej, do mocnego docierającego

do warstw gruczołu piersiowego położonych przy ścianie klatki

piersiowej.

Badanie palpacyjne okolicy nadobojczykowej oraz okolicy pachowej w

poszukiwaniu powiększonych węzłów chłonnych jest integralną

częścią badania i nie powinno być pominięte, podobnie jak oglądanie

samych piersi. Najpowszechniej zaleca się oglądanie piersi, gdy

kobieta stoi przodem do badającego (lub przed lustrem), z rękami

opuszczonymi wzdłuż ciała. Możliwa jest wówczas ocena symetrii

piersi i brodawek, ich ewentualnego wciągnięcia, zmian skórnych lub

zmian samych brodawek. Ocena oglądaniem winna być wykonana

przed zamierzonym badaniem palpacyjnym.

Badaj się systematycznie. Powtarzanie badania raz na

miesiąc ma tę zaletę, że poznajesz bardzo dokładnie budowę

własnych piersi i uczysz się wykrywać nawet drobne zmiany.

Najlepszy moment na badanie piersi u kobiet

miesiączkujących przypada na tydzień po zakończeniu

miesiączki, ponieważ gruczoły są wtedy mniej obrzęknięte ,a

piersi mniej bolesne.

Document Outline