PowerPoint Presentation

Czym jest poznanie

społeczne?

Poznanie społeczne jest to sposób, w

jaki ludzie myślą o sobie samym i o

świecie społecznym.

A dokładniej – jak selekcjonują

interpretują, zapamiętują i

wykorzystują informację społeczną do

wydawania sądów i w podejmowaniu

decyzji.

Oszczędność poznawcza

Z olbrzymią liczbą danych, które do nas stale
docierają, radzimy sobie, stosując metodę
oszczędności poznawczej.

Oszczędność poznawcza: teza

mówiąca, że

ludzie uczą się stosować

efektywne

uproszczenia myślowe

i praktyczne reguły

zdroworozsądkowe,

które pomagają im

zrozumieć

rzeczywistość społeczną,

ponieważ

nie są zdolni przetwarzać całej
oddziałującej na

nich informacji

społecznej

Schematy i ich

oddziaływanie

Nasze teorie

dotyczące

rzeczywistości

społecznej,

nazywane są

schematami

Schematy i ich

oddziaływanie

Schematy

: struktury

poznawcze, za pomocą których

ludzie organizują swoją wiedzę

o świecie według pewnych

tematów; schematy silnie

wpływają na to, co / otrzymanej

informacji zauważamy, o czym

myślimy i co później pamiętamy

Badania Ciaudii Cohen

Jakiej

muzyki

słuchała

bibliotekarka?

Co piła

biblotekarka?

Badania Ciaudii Cohen

Jakiej

muzyki

słuchała

kelnerka?

Co piła kelnerka?

Funkcja schematów

1.Budowanie bardzo spójnego

zasobu wiedzy ogólnej o

ludziach (exp. Harolda Kelly –

Nowy profesor);

Funkcja schematów

2.Pomoc w kategoryzacji bodźców-

pomagają odpowiedzieć na

pytanie,:”co to jest?” gdy napotykamy

na jakąś przeszkodę, coś nieznanego,

niejednoznacznego i trudnego do

rozszyfrowania;

Procedura jest zupełnie prosta. Najpierw posortuj rzeczy na

różne grupy. Oczywiście jeden stos może wystarczyć, to

zależy, ile jest do zrobienia. Jeżeli musisz iść gdzie indziej, bo

sam nie masz odpowiednich udogodnień, to jest to następny

krok; jeżeli nie, jesteś już dość dobrze przygotowany

Funkcja schematów

3.Dostarczają

użytecznych

wskazówek

dotyczących naszego

działania, tak że nie

musimy zatrzymywać

się i zastanawiać nad

każdym kolejnym

krokiem (np.. schemat

„w restauracji”).

Wybór schematu: rola

dostępności i zdarzeń

poprzedzających

Dostępność: łatwość, z jaką możemy

sobie uświadomić rozmaite myśli i

idee;

Idea dostępna to taka, która jest

obecnie uświadamiana albo która

może zostać łatwo przywołana do

świadomości

Wybór schematu: rola

dostępności i zdarzeń

poprzedzających

„

Lot nad kukułczym gniazdem”

Widok alkoholika wspartego o

budynek i pijącego wino z butelki

Zmienianie schematów: jak łatwo

ludzie modyfikują swoje poglądy?

Ludzie trwają przy swoich z góry

przyjętych założeniach, nawet gdy mają

do czynienia z wyraźnie niezgodną z

nimi informacją.

Dlaczego?



znanie, że nie mamy racji, wzbudza dysonans, a spostrzeganie

rzeczywistości jako zgodnej z naszymi potrzebami, życzeniami i przekonaniami

przynosi naszemu ego satysfakcję



Decyduje tu także sposób funkcjonowania umysłu. Dane

potwierdzające nasze przekonania są przez nas łatwiej zauważane,

lepiej pamiętane i uznawane za ważniejsze. Informacja niezgodna z

przekonaniami częściej zostaje przeoczona, zapomniana i częściej

jest uznawana za nieistotną, nawet gdy nie jest ważna dla naszej

samooceny

Ludzie spostrzegają nowe dane

przez pryzmat schematów.

Gdy posługujemy się schematami w

celu zinterpretowania zachowania

wieloznacznego, to schematy dyktują

treść spostrzeżeń.

Jeżeli zniekształcamy dane, by stały

się zgodne z naszymi schematami,

niewielkie są szanse, że zostanie

zarejestrowana jakakolwiek

prawdziwie niezgodna z tymi

schematami informacja.

Zjawisko wrogich mediów

odkrycie, że każda z

antagonistycznych, silnie

zaangażowanych w coś grup

spostrzega neutralne, zrównoważone

przekazy mediów jako sobie wrogie,

ponieważ media nie przedstawiły

faktów jednostronnym ujęciu, o

którym antagoniści „wiedzą", że jest

prawdą

Ludzie spostrzegają nowe dane

przez pryzmat schematów.

W pewnych okolicznościach ludzie

będą interpretowali fakty jako

zgodne z własnymi schematami i

oczekiwaniami, nawet wtedy, gdy nie

są zbyt głęboko zaangażowani w

sprawę

Ludzie spostrzegają nowe dane

przez pryzmat schematów.

Efekt pierwszeństwa

: proces,

za sprawą którego nasze

pierwsze wrażenie dotyczące

innej osoby wpływa na to, że jej

późniejsze zachowanie

interpretujemy w sposób zgodny

z tym pierwszym wrażeniem

Badania dotyczące zjawiska

nazwanego

efektem

pierwszeństwa

Pierwsze wrażenia często są bardzo ważne, ponieważ

wpływają na to, jak interpretowana jest informacja

napływająca później.

Efekt pierwszeństwa bierze się stąd, że na podstawie

informacji otrzymanej na początku ludzie tworzą

schematy, a te wpływają na sposób interpretowania

dalszej informacji. To znaczy, ludzie często uporczywie

kierują się swoim pierwszym wrażeniem i późniejsza

informacja, która mu przeczy, jest ignorowana,

uznawana za nieistotną czy niewiarygodną lub bywa

reinterpretowana.

Eksperyment Jones, Rock,

Shaver, Goethals i Ward

Uczestnicy badania obserwowali studenta, który w teście wielokrotnego

wyboru rozwiązywał trzydzieści problemów dotyczących związków

analogii.

Mówiono, że problemy te cechują się jednakowym stopniem trudności.

Student zawsze rozwiązywał poprawnie połowę z nich.

Jedyna różnica w warunkach eksperymentalnych polegała na tym, że raz

zaczynał on bardzo dobrze, rozwiązując poprawnie większość

początkowych zadań w teście, a potem następowało pogorszenie i

rozwiązywał źle większość zadań końcowych, a kiedy indziej ten porządek

był odwrócony: przez większość początkowych pozycji testu popełniał

błędy, a potem przy większości pozycji końcowych — odnosił sukces. Po

zakończonej obserwacji uczestnicy eksperymentu byli proszeni o ocenę

inteligencji tego studenta i o przypomnienie sobie, jak wiele problemów

rozwiązał poprawnie.

Jak przewidywano, badani okazywali się

nieprzejednanymi teoretykami, którzy

zniekształcali dane tak, by pasowały do

pierwszego wrażenia.

Ci, którzy widzieli, jak student rozwiązuje

poprawnie większość początkowych problemów,

w odróżnieniu od tych, którzy widzieli, jak

wykonuje je źle, uznawali go za bardziej

inteligentnego i pamiętali, że odpowiedział

poprawnie na więcej pytań w teście.

Obydwu wypadkach student rozwiązywał

piętnaście z trzydziestu zadań, z których

wszystkie były jednakowo trudne.

Pomimo to u uczestników eksperymentu

wystąpił silny efekt pierwszeństwa: to, co

zobaczyli najpierw, zdominowało ich odczucia,

prowadząc do pomniejszenia wagi (i w istocie

nietrafnego reprezentowania) tego, co nastąpiło

później

Dlaczego tak się działo?

Raz utworzone schematy zaczynają

żyć własnym życiem, wpływając na

spostrzeganie przez nich nowej

informacji, bez względu na to, czy

zagraża samoocenie czy też nie.

Ludzie utrzymują swoje schematy,

nawet gdy pierwotne dane je

wspierające zostały podważone.

efekt uporczywości

: odkrycie,

że przekonania ludzi dotyczące

ich samych i świata społecznego

utrzymują się nawet wtedy, gdy

dane wspierające te

przekonania zostały podważone

Sprawianie, że nasze schematy

stają się prawdą: samospełniające

się proroctwo

Zjawisko polegające na tym, że

ludzie:

(a)

mają określone oczekiwania

dotyczące innej osoby, co

(b)

wpływa na ich postępowanie

względem tej osoby, które

(c)

powoduje, że zachowuje się ona w

sposób zgodny z ich wyjściowymi

oczekiwaniami

Czy kiedykolwiek uznajemy nasze

schematy za nietrafne lub zmieniamy

zdanie



w pewnych okolicznościach ludzie

będą kierowali swoją uwagę na

informację niezgodną z

posiadanymi schematami, a nawet

będą takiej informacji poszukiwali.

Na przykład, jeżeli jakaś informacja jest do

tego stopnia niezgodna ze schematem, że

ludzie poświęcają czas, próbując ją wyjaśnić

lub pogodzić z uprzednimi przekonaniami, to

przypominają sobie później tę informację

zupełnie trafnie

Czy kiedykolwiek uznajemy nasze

schematy za nietrafne lub zmieniamy

zdanie



Jeżeli ludzie znajdują się w sytuacji, w której jest

dla nich ważne, by ich przekonania były trafne i

dawały się obronić (np. jeżeli muszą publicznie

uzasadnić, dlaczego wyznają takie, a nie inne

poglądy), to bardziej prawdopodobne będzie

dostrzeganie i uwzględnianie przez nich

informacji niezgodnej, a nie jej ignorowanie i

pomniejszanie jej znaczenia

Czy kiedykolwiek uznajemy nasze

schematy za nietrafne lub zmieniamy

zdanie



Istnieją okoliczności, w których ludzie

poszukują informacji zarówno

mogącej potwierdzić ich hipotezy, jak i

im zaprzeczyć i unikają przez to

samospełniającego się proroctwa.

Stwierdzono, że ludzie traktują innych

w sposób nietendencyjny, jeśli nie są

pewni, czy ich schemat jest trafny,

jeśli istnieje dla niego jasna

alternatywa, albo kiedy są specjalnie

proszeni o to, by go podważyć

Document Outline