Choroby narządu oddechowego – wybrane zagadnienia

Zapalenie płuc - definicja

Stan zapalny dolnego odcinka układu

oddechowego przebiegający z:



gorączką



kaszlem



dusznością,

potwierdzony

badaniem klinicznym

(kraje rozwijające się) i/lub

radiologicznym

(kraje rozwinięte)

Zapalenie płuc – podziały



obraz patomorfologiczny:

zp płatowe bez zajęcia opłucnej (

pneumonia lobaris

) i

z odczynem opłucnowym (

pleuropneumonia

)

zp wielopłatowe (

p. multilobaris

)

zp wieloogniskowe (

p. multifocalis,

bronchopneumonia

)

zp śródmiąższowe (

p. interstitialis

)



czynnik etiologiczny:

infekcyjny: wirusowe, bakteryjne, grzybicze,

wywołane przez pierwotniaki

nieinfekcyjny

Zapalenie płuc – podział II



korelacja czynnik etiologiczny – patomorfologia

typowe – wywołane przez bakterie (

S. pneumoniae, H.

influenzae

), klasyczny obraz kliniczny: gorączka,

produktywny kaszel, zmiany naciekowe w rtg klp

atypowe – wywołane przez wirusy i drobnoustroje

atypowe (

M. pneumoniae, Ch. peumoniae, L.

pneumophila, P. carinii

), dysproporcja objawów

osłuchowych i stanu chorego



miejsce zakażenia:

pozaszpitalne (

community aquired pneumonia –

CAP)

szpitalne (

nosocomial pneumonia, hospital aquired

pneumonia –

HAP)

Zapalenie płuc – badanie

fizykalne



oglądanie – cechy duszności



drżenie głosowe –

osłabione/wzmożone



opukiwanie – wypuk

stłumiony/nadmiernie jawny,

bębenkowy



osłuchiwanie – zjawiska patologiczne

cecha

Zapalenie

płuc płatowe

Zapalenie

płuc

odoskrzelow

Zapalenie płuc

śródmiąższowe

wirusowe

mykoplazmatycz

Czynnik

etiologiczn

Streptococc

pneumoniae

wirusy,

bakterie

RS, MPV,

paragrypy,

adeno, CMV

Mycoplasma

pneumoniae

Wiek

chorych

>2 r. ż.

każdy

każdy,

często małe

dzieci

wiek szkolny

(5-15 r. ż.)

Początek

nagły

szybko

narastając

różny

podstępny

Kaszel

produktywn

produktyw

nieprodukt.

Tachypnoe

często

bardzo

często

często u

małych

dzieci

sporadycznie

Objawy

towarzysz.

maska

brzuszna

początek –

zakaż. gdo

często

zakaż. gdo

często zakaż.

gdo,

możliwość

powikłań

cecha

Zapalenie

płuc płatowe

Zapalenie

płuc

odoskrzelow

Zapalenie płuc śródmiąższowe

wirusowe

mykoplazmatycz

Główny

objaw

osłuchowy

crepitatio

indux,

szmer

oskrzelowy,

crepitatio

redux

trzeszczeni

a rzężenia

drobno-

bańkowe

słabo

wyrażone

trzeszczeni

a i

rzężenia,

młodszych

wheezing

skąpoobjawo

trzeszczenia,

często

wheezing

Laboratoryjn

e wskaźniki

stanu

zapalnego

podwyższo

znacznie

podwyższo

-ne

niekiedy

podwyższo

z reguły

w normie

Rtg klatki

piersiowej

płatowa

konsolidacj

wieloogni-

skowe

zagęszczen

ia zapalne

zmiany

śródmiąższ

o-we

zmiany

śródmiąższow

e, wysięk

opłucnowy,

głównie w

międzypłaciu

Zapalenie płuc - leczenie



Pierwszy rzut przy podejrzeniu etiologii

pneumoniae

– amoksycylina (z kwasem

klawulanowym) albo aksetyl cefuroksymu lub

cefotaksym



Przy podejrzeniu etiologii mykoplazmatycznej lub

chlamydiowej – makrolidy



W zapaleniach pozaszpitalnych zwykle monoterapia



Leczenie trwa 10-14 dni



Terapia sekwencyjna



Leczenie wspomagające: mukolityki, leki rozszerzające

oskrzela

Zapalenie oskrzelików -

definicja



Stan zapalny dolnych dróg

oddechowych – oskrzelików,

występujący u niemowląt i małych

dzieci charakteryzujący się

tachypnoe,

dusznością wydechową z

towarzyszącym świstem

wydechowym (

wheezing

)

Bronchiolitis – etiologia i

epidemiologia



W postaci epidemii w okresie jesienno-

wiosennym



<18 m. ż., najczęściej powyżej 6 m. ż.



Czynnik etiologiczny: 50-90% RSV, oprócz

tego wirusy paragrypy typ3, grypy typ 1 i

2, adenowirusy i

M. pneumoniae



Najczęstsze czynniki ryzyka: wcześniactwo,

dysplazja oskrzelowo-płucna, ciąża mnoga,

wrodzona wada serca

Bronchiolitis – badanie

fizykalne



Często ciężki stan dziecka



Duszność wydechowa, znaczne

wydłużenie fazy wydechowej i słyszalny

świst wydechowy (

wheezing

)



Wypuk nadmiernie jawny, osłuchowo

rozlane świsty, rzężenia

drobnobańkowe, czasem cisza nad

polami płucnymi



Pozorna hepatosplenomegalia

Bronchiolitis - postępowanie



W przebiegu łagodnym – nawilżanie

powietrza, nawadnianie, leki

p/kaszlowe, następnie wykrztuśne



W przebiegu ciężkim – hospitalizacja

w OIT, tlenoterapia, właściwe ułożenie

dziecka, monitorowanie, nierzadko

intubacja i mechaniczna wentylacja



Kortykosteroidy?, antybiotyki?

Mukowiscydoza - definicja

Najczęstsza, uwarunkowana genetycznie

nieuleczalna choroba wieloukładowa

Panegzokrynopatia – uogólnione

zaburzenie funkcji gruczołów wydzielania

zewnętrznego z nieprawidłowo gęstą

wydzieliną (najczęściej objawy dotyczą

układu oddechowego i przewodu

pokarmowego)

Mukowiscydoza

genetyka i epidemiologia



Choroba monogenowa, dziedziczenie

autosomalnie recesywne



Częstość zachorowanie 1:2600-1:3200, częstość

nosicielstwa 1:20



Defekt genu kodującego białko pełniące funkcję

kanału chlorkowego CFTR (7. chromosom – 7q31)



Najczęstsza mutacja

F508 (ok.70%, w Polsce ok.

54%)



Aktualnie ponad 1000 opisanych mutacji

Mukowiscydoza

badanie fizykalne



Dolne drogi oddechowe – przewlekły produktywny kaszel z

odkrztuszaniem obfitej ropnej wydzieliny, przewlekłe zmiany

osłuchowe (cechy rozstrzeni oskrzeli), palce pałeczkowate i

sinica (cechy przewlekłej niewydolności oddechowej)



Górne drogi oddechowe – upośledzona drożność nosa

(polipy), przewlekłe zapalenie zatok



Parametry rozwojowe – niedobór masy ciała i wysokości



Skóra – żółtaczka (zespół zagęszczonej żółci, marskość

wątroby)



Przewód pokarmowy – niedrożność smółkowa u noworodka,

duży brzuch, wypadanie błony śluzowej odbytnicy, cuchnące

tłuszczowe, obfite stolce, zespół złego trawienia i wtórnie

złego wchłaniania

Mukowiscydoza

diagnostyka kliniczna

Rozpoznanie : 1) obecność obturacyjnej

choroby oskrzelowo-płucnej i/lub

niewydolności zewnątrzwydzielniczej

trzustki, 2) potwierdzenie dysfunkcji

genu CFTR (nieprawidłowy wynik testu

potowego) oraz 3) wywiad rodzinny

obciążony wystąpieniem mukowiscydozy

u rodzeństwa lub kuzynów I

Mukowiscydoza

diagnostyka kliniczna

Badania wykrywające dysfunkcję genu CFTR:



test potowy wykonany metodą jontoforezy

pilokarpinowej (wartości nieprawidłowe: u

niemowląt powyżej 40 mmol/l, u dzieci

powyżej 60 mmol/l)



badanie genetyczne – zidentyfikowanie

mutacji w obu allelach genu CFTR



potencjały przezbłonowe nosa (wartości

nieprawidłowe powyżej 30mV

Mukowiscydoza

diagnostyka kliniczna

Badania laboratoryjne:



ocena zewnątrzwydzielniczej funkcji trzustki:

badanie morfotyczne stolca

oznaczenie elastazy -1 w stolcu



diagnostyka refluksu żołądkowo-jelitowego



ocena cholestazy



badania mikrobiologiczne: plwocina, BL, BAL

Mukowiscydoza -

postępowanie



właściwe żywienie



suplementacja enzymów trzustkowych



suplementacja witamin, zwłaszcza rozpuszczalnych w

tłuszczach



uzupełnianie podaży NaCl, zwłaszcza w okresie upałów



intensywna, codzienna fizjoterapia układu

oddechowego



celowana antybiotykoterapia



leki mukolityczne



leki stosowane w cholestazie i refluksie żołądkowo-

przełykowym



tlenoterapia

Document Outline