ANTROPOLOGIA
ANTROPOLOGIA
KULTUROWA
KULTUROWA
PROGRAM
PROGRAM
ZAGADNIENIA DO
ZAGADNIENIA DO
EGZAMINU
EGZAMINU
ANTROPOLOGIA
ANTROPOLOGIA
KULTUROWA
KULTUROWA
PROGRAM
PROGRAM
ZAGADNIENIA DO
ZAGADNIENIA DO
EGZAMINU
EGZAMINU
Człowiek – kultura –
Człowiek – kultura –
antropologia
antropologia
Człowiek jako twórca kultury
Człowiek jako twórca kultury
Od natury – do kultury. Od
Od natury – do kultury. Od
neandertalczyka – do homo sapiens
neandertalczyka – do homo sapiens
„
„
Praktyczność codzienności” i
Praktyczność codzienności” i
piękno kreacji
piękno kreacji
Cywilizacja i kultura
Cywilizacja i kultura
Antropologia jako „filozofia w
Antropologia jako „filozofia w
drodze”
drodze”
Kultura i antropologia
Kultura i antropologia
kulturowa –problem
kulturowa –problem
przedmiotu
przedmiotu
Definicja kultury
Definicja kultury
Ponadjednostkowy (wspólnotowy) charakter
Ponadjednostkowy (wspólnotowy) charakter
kultury
kultury
Uwarunkowania i cechy zjawisk kulturowych:
Uwarunkowania i cechy zjawisk kulturowych:
uniwersalność, zmienność, mentalność,
uniwersalność, zmienność, mentalność,
normatywność, „transformacyjność”
normatywność, „transformacyjność”
Antropologia kulturowa jako dziedzina
Antropologia kulturowa jako dziedzina
humanistyki i program badawczy: cele,
humanistyki i program badawczy: cele,
zakres, metody badawcze
zakres, metody badawcze
Antropologia kulturowa wobec innych nauk
Antropologia kulturowa wobec innych nauk
Człowiek „w” i „wobec”
Człowiek „w” i „wobec”
kultury
kultury
Tożsamość kulturowa i wielokulturowość
Tożsamość kulturowa i wielokulturowość
Teorie kultury: areał kulturowy (I.
Teorie kultury: areał kulturowy (I.
Kroeber), kultura symboliczna (E.
Kroeber), kultura symboliczna (E.
Cassirer), kultura jako źródło cierpień (Z.
Cassirer), kultura jako źródło cierpień (Z.
Freud), zabawa jako źródło kultury (J.
Freud), zabawa jako źródło kultury (J.
Huizinga).
Huizinga).
Pojęcie kultury a ewolucjonizm,
Pojęcie kultury a ewolucjonizm,
dyfuzjonizm, funkcjonalizm, strukturalizm
dyfuzjonizm, funkcjonalizm, strukturalizm
Etnocentryzm a relatywizm kulturowy
Etnocentryzm a relatywizm kulturowy
Czas i przestrzeń w
Czas i przestrzeń w
kulturze
kulturze
Czas natury-czas kultury:
Czas natury-czas kultury:
cykliczne i linearne
cykliczne i linearne
historyczne i współczesne
historyczne i współczesne
Przestrzeń i relacje międzyludzkie
Przestrzeń i relacje międzyludzkie
Przestrzeń święta: przestrzeń świecka
Przestrzeń święta: przestrzeń świecka
Struktury przestrzeni
Struktury przestrzeni
„
„
Antynomie” w kulturze
Antynomie” w kulturze
Duchowe i materialne: sacrum i
Duchowe i materialne: sacrum i
profanum
profanum
ciało i dusza
ciało i dusza
życie i śmierć
życie i śmierć
Wiara, rozum i mit w
Wiara, rozum i mit w
kulturze
kulturze
ethos i mythos – próby
ethos i mythos – próby
porządkowania egzystencji
porządkowania egzystencji
magia i wierzenia pierwotne
magia i wierzenia pierwotne
wiara i rozum, religia i nauka
wiara i rozum, religia i nauka
– dylemat nierozstrzygnięty?
– dylemat nierozstrzygnięty?
Kłopoty z tożsamością
Kłopoty z tożsamością
„
„
Ja” wobec Innego – bariery etniczne i
Ja” wobec Innego – bariery etniczne i
narodowościowe
narodowościowe
2. Kategoria etniczności –wspólnoty
2. Kategoria etniczności –wspólnoty
etniczne i ich sposoby adaptacji do
etniczne i ich sposoby adaptacji do
środowiska: rozwój technologii i
środowiska: rozwój technologii i
ekonomii
ekonomii
3. Bez granic? Wspólnota w dobie
3. Bez granic? Wspólnota w dobie
globalizacji
globalizacji
4. Myśl globalnie-działaj lokalnie
4. Myśl globalnie-działaj lokalnie
Społeczny i historyczny
Społeczny i historyczny
charakter kultury
charakter kultury
wspólnoty i grupy społeczne
wspólnoty i grupy społeczne
państwo - wspólnotą polityczną
państwo - wspólnotą polityczną
kultura narodowa i ponadnarodowa
kultura narodowa i ponadnarodowa
historyczne typy kultury: rycerska,
historyczne typy kultury: rycerska,
plebejska, szlachecka, mieszczańska,
plebejska, szlachecka, mieszczańska,
proletariacka i ich pozostałości we
proletariacka i ich pozostałości we
współczesnych kodach kulturowych
współczesnych kodach kulturowych
kultura masowa (popularna) i jej
kultura masowa (popularna) i jej
alternatywy kulturowe
alternatywy kulturowe
Język jako narzędzie
Język jako narzędzie
transmisji kultury
transmisji kultury
znak językowy i jego cechy
znak językowy i jego cechy
kulturotwórcza funkcja języka
kulturotwórcza funkcja języka
język i myślenie o świecie:
język i myślenie o świecie:
poznawanie, wartościowanie,
poznawanie, wartościowanie,
werbalizacja
werbalizacja
dobrodziejstwo metodologiczne
dobrodziejstwo metodologiczne
etnolingwistyki
etnolingwistyki
Człowiek jako artysta
Człowiek jako artysta
widowisko w kulturze
widowisko w kulturze
obraz i sztuki wizualne
obraz i sztuki wizualne
słowo, dźwięk, rytm, muzyka.
słowo, dźwięk, rytm, muzyka.
Gdy „przekaźnik jest
Gdy „przekaźnik jest
przekazem”.
przekazem”.
Współczesna kultura
Współczesna kultura
medialna
medialna
Media i komunikacja
Media i komunikacja
„
„
Rzeczywistość” i rzeczywistość –
Rzeczywistość” i rzeczywistość –
„potęga faktów medialnych”
„potęga faktów medialnych”
W wirtualnym świecie Sieci
W wirtualnym świecie Sieci
Literatura
Literatura
Podstawowa:
Podstawowa:
Antropologia kultury
Antropologia kultury
.
.
Zagadnienia i wybór
Zagadnienia i wybór
tekstów
tekstów
, wstęp i red. A. Mencwel, Wyd. UW,
, wstęp i red. A. Mencwel, Wyd. UW,
(dowolne wydanie)
(dowolne wydanie)
Burszta W.,
Burszta W.,
Antropologia kultury
Antropologia kultury
, Zysk i S-ka,
, Zysk i S-ka,
Poznań 1998.
Poznań 1998.
E. Krawczak,
E. Krawczak,
Antropologia kulturowa.
Antropologia kulturowa.
Klasyczne orientacje, szkoły, kierunki
Klasyczne orientacje, szkoły, kierunki
, Wyd.
, Wyd.
UMCS, Lublin 2006.
UMCS, Lublin 2006.
Nowicka E.,
Nowicka E.,
Świat człowieka świat kultury.
Świat człowieka świat kultury.
Systematyczny wykład problemów
Systematyczny wykład problemów
antropologii kulturowej,
antropologii kulturowej,
PWN, Warszawa
PWN, Warszawa
1991.
1991.
Olszewska-Dyoniziak B.,
Olszewska-Dyoniziak B.,
Człowiek- kultura-
Człowiek- kultura-
osobowość. Wstęp do klasycznej antropologii
osobowość. Wstęp do klasycznej antropologii
kultury,
kultury,
Universitas, Kraków 1991.
Universitas, Kraków 1991.
Staszczak Z.,
Staszczak Z.,
Słownik etnologiczny. Terminy
Słownik etnologiczny. Terminy
ogólne,
ogólne,
PWN, Poznań 1987
PWN, Poznań 1987
Wołoszyn –Spirka W., Antropologia kulturowa,
Wołoszyn –Spirka W., Antropologia kulturowa,
Bydgoszcz 2008.
Bydgoszcz 2008.
uzupełniająca
uzupełniająca
Antropologia słowa
Antropologia słowa
, oprac. G. Godlwski, A. Mencwel,
, oprac. G. Godlwski, A. Mencwel,
Warszawa 2003.
Warszawa 2003.
Aveni,
Aveni,
Imperia czasu. Kalendarze, zegary i kultury
Imperia czasu. Kalendarze, zegary i kultury
,
,
Poznań 2001.
Poznań 2001.
Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej -
Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej -
kontynuacje
kontynuacje
, red.M.Kempny, E. Nowicka, Warszawa
, red.M.Kempny, E. Nowicka, Warszawa
2004.
2004.
Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej
Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej
, red.
, red.
M. Kempny, E. Nowicka, Warszawa 2004.
M. Kempny, E. Nowicka, Warszawa 2004.
Benedict R.,
Benedict R.,
Wzory kultury
Wzory kultury
, Warszawa 1996.
, Warszawa 1996.
Burszta W. J.,
Burszta W. J.,
Różnorodność i tożsamość,
Różnorodność i tożsamość,
Poznań 2004.
Poznań 2004.
Cassirer E.,
Cassirer E.,
Esej o człowieku
Esej o człowieku
.
.
Wstęp do filozofii kultury
Wstęp do filozofii kultury
,
,
Czytelnik, Warszawa 1971.
Czytelnik, Warszawa 1971.
Eliade M.,
Eliade M.,
Sacrum, mit, historia. Wybór esejów
Sacrum, mit, historia. Wybór esejów
,
,
Warszawa 1974.
Warszawa 1974.
Etyka. Wybór tekstów
Etyka. Wybór tekstów
, wybór, wstęp i oprac. Z. Kalita,
, wybór, wstęp i oprac. Z. Kalita,
Wrocław 1995, s. 32-41, 228-251.
Wrocław 1995, s. 32-41, 228-251.
Freud Z.,
Freud Z.,
Kultura jak źródło cierpień
Kultura jak źródło cierpień
, Warszawa 1992,
, Warszawa 1992,
wybrany fragment;
wybrany fragment;
Literatura uzupełniająca
Literatura uzupełniająca
cd.
cd.
Heidegger M.,
Heidegger M.,
Budować, mieszkać, myśleć. Eseje wybrane
Budować, mieszkać, myśleć. Eseje wybrane
,
,
Czytelnik, Warszawa 1977.
Czytelnik, Warszawa 1977.
Huizinga J.,
Huizinga J.,
Homo ludens. Zabawa jako źródło kultury
Homo ludens. Zabawa jako źródło kultury
,
,
Warszawa 1985 (i wznowienia), wybrany fragment;
Warszawa 1985 (i wznowienia), wybrany fragment;
Krąpiec M. A.,
Krąpiec M. A.,
Człowiek w kulturze
Człowiek w kulturze
, Warszawa 1996, s. 10-
, Warszawa 1996, s. 10-
87.
87.
Kroeber A. L.,
Kroeber A. L.,
Istota kultury
Istota kultury
, Warszawa 1989, rozdz.
, Warszawa 1989, rozdz.
Historia i obecne kierunki antropologii kulturowej; cz. I
Historia i obecne kierunki antropologii kulturowej; cz. I
Teoria kultury - Przedmowa, PWN, Warszawa 1989, s. 11-
Teoria kultury - Przedmowa, PWN, Warszawa 1989, s. 11-
29,.
29,.
Lévi – Strauss C.,
Lévi – Strauss C.,
Antropologia strukturalna
Antropologia strukturalna
, PIW, Warszawa
, PIW, Warszawa
1970, s. 451-474.
1970, s. 451-474.
Literatura na świecie
Literatura na świecie
1985, nr 8-9 [śmierć].
1985, nr 8-9 [śmierć].
Malinowski B.,
Malinowski B.,
Jednostka, społeczność, kultura
Jednostka, społeczność, kultura
, Warszawa,
, Warszawa,
PWN 2000.
PWN 2000.
Mathews G.,
Mathews G.,
Supermarket kultury,
Supermarket kultury,
Warszawa 2005.
Warszawa 2005.
Media, red. Edyta Banaszkiewicz-Zygmunt, Warszawa 2000.
Media, red. Edyta Banaszkiewicz-Zygmunt, Warszawa 2000.
Nowicka E.,
Nowicka E.,
Świat człowieka - świat kultury
Świat człowieka - świat kultury
, Warszawa 2002
, Warszawa 2002
(i wcześniejsze).
(i wcześniejsze).
Egzamin
Egzamin
Egzamin pisemny: test
Egzamin pisemny: test
Problematyka wykładów + podręcznik np.
Problematyka wykładów + podręcznik np.
Wiesława Wołoszyn-Spirka,
Wiesława Wołoszyn-Spirka,
Antropologia
Antropologia
kulturowa,
kulturowa,
wyd. Wers, Bydgoszcz 2008
wyd. Wers, Bydgoszcz 2008
.
.
Przykład pytania egz.
Przykład pytania egz.
Zaznaczyć najbardziej adekwatną odpowiedź:
Zaznaczyć najbardziej adekwatną odpowiedź:
Antropologia kulturowa to:
Antropologia kulturowa to:
a. Nauka o człowieku
a. Nauka o człowieku
b. Wiedza o człowieku jako twórcy kultury
b. Wiedza o człowieku jako twórcy kultury
c. Wiedza o artystycznych dokonaniach
c. Wiedza o artystycznych dokonaniach
człowieka
człowieka