Przygotowali:
Przygotowali:
Lewandowski
Lewandowski
Marek
Marek
Voigt Jarosław
Voigt Jarosław
Temat prezentacji:
Temat prezentacji:
„
„
Ocena ryzyka
Ocena ryzyka
zawodowego”
zawodowego”
GDYNIA 24 kwiecień 2002r.
Przygotowali:
Przygotowali:
Lewandowski
Lewandowski
Marek
Marek
Voigt Jarosław
Voigt Jarosław
Temat prezentacji:
Temat prezentacji:
„
„
Ocena ryzyka
Ocena ryzyka
zawodowego”
zawodowego”
GDYNIA 24 kwiecień 2002r.
Wprowadzenie:
Wprowadzenie:
W przedsiębiorstwie przemysłowym, w
W przedsiębiorstwie przemysłowym, w
którym proces produkcji jest realizowany
którym proces produkcji jest realizowany
w systemie „człowiek-obiekt techniczny-
w systemie „człowiek-obiekt techniczny-
środowisko” dotyczy ono wszystkich
środowisko” dotyczy ono wszystkich
elementów tego systemu. Zakłócenia w
elementów tego systemu. Zakłócenia w
działaniu któregokolwiek z nich mogą
działaniu któregokolwiek z nich mogą
doprowadzić do pogorszenia stanu
doprowadzić do pogorszenia stanu
zdrowia człowieka, uszkodzenia obiektu
zdrowia człowieka, uszkodzenia obiektu
technicznego lub zanieczyszczenia
technicznego lub zanieczyszczenia
środowiska, a w konsekwencji do
środowiska, a w konsekwencji do
zakłóceń w realizowaniu procesu
zakłóceń w realizowaniu procesu
produkcyjnego. W każdym z tych
produkcyjnego. W każdym z tych
przypadków występuje równocześnie
przypadków występuje równocześnie
ryzyko strat finansowych
ryzyko strat finansowych
.
.
Określenia związane z oceną
Określenia związane z oceną
ryzyka
ryzyka
Narażenie (ekspozycja)-
Narażenie (ekspozycja)-
polega na
polega na
oddziaływaniu czynników niebezpiecznych,
oddziaływaniu czynników niebezpiecznych,
szkodliwych lub uciążliwych związanych z
szkodliwych lub uciążliwych związanych z
wykonywaniem pracy.
wykonywaniem pracy.
Ryzyko-
Ryzyko-
kombinacja częstości lub
kombinacja częstości lub
prawdopodobieństwa wystąpienia
prawdopodobieństwa wystąpienia
określonego zdarzenia wywołującego
określonego zdarzenia wywołującego
zagrożenie i konsekwencji związanych z tym
zagrożenie i konsekwencji związanych z tym
zdarzeniem
zdarzeniem
.
.
Ryzyko zawodowe
Ryzyko zawodowe
-
-
prawdopodobieństwo
prawdopodobieństwo
wystąpienia niepożądanych zdarzeń
wystąpienia niepożądanych zdarzeń
związanych z wykonywana pracą
związanych z wykonywana pracą
powodujących straty, w szczególności
powodujących straty, w szczególności
wystąpienia u pracowników niekorzystnych
wystąpienia u pracowników niekorzystnych
skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń w
skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń w
środowisku pracy lub sposobu wykonywania
środowisku pracy lub sposobu wykonywania
pracy
pracy
cd. określeń
cd. określeń
Środki ochronne-
Środki ochronne-
środki ochrony
środki ochrony
zbiorowej, środki ochrony indywidualnej
zbiorowej, środki ochrony indywidualnej
lub inne środki (techniczne lub
lub inne środki (techniczne lub
organizacyjne), stosowane w celu
organizacyjne), stosowane w celu
ograniczenia ryzyka zawodowego.
ograniczenia ryzyka zawodowego.
Zagrożenie-
Zagrożenie-
stan środowiska pracy
stan środowiska pracy
mogący spowodować wypadek lub
mogący spowodować wypadek lub
chorobę
chorobę
.
.
Ocena ryzyka-
Ocena ryzyka-
proces analizowania
proces analizowania
ryzyka i wyznaczania jego
ryzyka i wyznaczania jego
dopuszczalności.
dopuszczalności.
Ryzyko w systemie
Ryzyko w systemie
„człowiek-obiekt techniczny-
„człowiek-obiekt techniczny-
środowisko”
środowisko”
Występowanie ryzyka jest zawsze
Występowanie ryzyka jest zawsze
konsekwencją istnienia zagrożeń.
konsekwencją istnienia zagrożeń.
Człowiek jest narażony na
Człowiek jest narażony na
następujące czynniki zagrażające:
następujące czynniki zagrażające:
Szkodliwe, mogące powodować
Szkodliwe, mogące powodować
stopniowe pogorszenie stanu zdrowia
stopniowe pogorszenie stanu zdrowia
człowieka
człowieka
Niebezpieczne, mogące powodować
Niebezpieczne, mogące powodować
powstanie urazów
powstanie urazów
Uciążliwe, mogą utrudniać pracę lub
Uciążliwe, mogą utrudniać pracę lub
obniżać zdolność jej wykonywania, nie
obniżać zdolność jej wykonywania, nie
powodując trwałego pogorszenia
powodując trwałego pogorszenia
zdrowia
zdrowia
Pracodawca rozpoczynając działalność
Pracodawca rozpoczynając działalność
gospodarczą powinien zadecydować, który z
gospodarczą powinien zadecydować, który z
poniższych wariantów będzie korzystniejszy z
poniższych wariantów będzie korzystniejszy z
punktu ekonomicznego jak i produkcyjnego
punktu ekonomicznego jak i produkcyjnego
Zasady organizacji oceny ryzyka
Zasady organizacji oceny ryzyka
zawodowego w przedsiębiorstwie.
zawodowego w przedsiębiorstwie.
Stworzenie odpowiednich warunków do
Stworzenie odpowiednich warunków do
tejże oceny w przedsiębiorstwie jest
tejże oceny w przedsiębiorstwie jest
zadaniem pracodawcy.
zadaniem pracodawcy.
Powinien on:
Powinien on:
Zorganizować i koordynować wszystkie działania związane z
Zorganizować i koordynować wszystkie działania związane z
oceną ryzyka zawodowego
oceną ryzyka zawodowego
Wyznaczać do wykonywania oceny ryzyka odpowiednie osoby
Wyznaczać do wykonywania oceny ryzyka odpowiednie osoby
Uzgodnić skład zespołu oceniającego z przedstawicielami
Uzgodnić skład zespołu oceniającego z przedstawicielami
pracowników
pracowników
Zapewnić niezbędne informacje, szkolenie osobą oceniającym
Zapewnić niezbędne informacje, szkolenie osobą oceniającym
Zapewnić, że w wyniku przeprowadzonej oceny zostaną
Zapewnić, że w wyniku przeprowadzonej oceny zostaną
wprowadzone odpowiednie środki ochrony
wprowadzone odpowiednie środki ochrony
Monitorować stosowane środki ochrony w celu uzyskania
Monitorować stosowane środki ochrony w celu uzyskania
pewności, że są one skuteczne
pewności, że są one skuteczne
Informować pracowników o wynikach oceny i wprowadzonych
Informować pracowników o wynikach oceny i wprowadzonych
środkach ochrony
środkach ochrony
Analiza ryzyka zawodowego
Analiza ryzyka zawodowego
Celem analizy ryzyka jest identyfikacja
Celem analizy ryzyka jest identyfikacja
wszystkich występujących w procesie
wszystkich występujących w procesie
pracy zagrożeń i wyznaczenie poziomu
pracy zagrożeń i wyznaczenie poziomu
związanego z nim ryzyka.
związanego z nim ryzyka.
Na tę analizę składają się:
Na tę analizę składają się:
Opis stanowiska, obiektu lub
Opis stanowiska, obiektu lub
procesu i ustalenia zakresu analizy
procesu i ustalenia zakresu analizy
Identyfikacja zagrożeń
Identyfikacja zagrożeń
Oszacowanie ryzyka (zgodnie z
Oszacowanie ryzyka (zgodnie z
przyjętą miarą)
przyjętą miarą)
Opis stanowiska, obiektu lub procesu
Opis stanowiska, obiektu lub procesu
–
–
to pierwszy, wstępny etap analizy ryzyka, w
to pierwszy, wstępny etap analizy ryzyka, w
którym należy określić jej zakres i zebrać
którym należy określić jej zakres i zebrać
wszystkie niezbędne informacje.
wszystkie niezbędne informacje.
Żródłem tych informacji mogą być :
Żródłem tych informacji mogą być :
Dane techniczne otrzymane od producenta
Dane techniczne otrzymane od producenta
Procedury technologiczne i instrukcje obsługi
Procedury technologiczne i instrukcje obsługi
Obserwacja środowiska pracy
Obserwacja środowiska pracy
Obserwacja zadań wykonywanych na
Obserwacja zadań wykonywanych na
stanowisku pracy i poza nim
stanowisku pracy i poza nim
Obserwacja przebiegu pracy
Obserwacja przebiegu pracy
Wywiady z pracownikami
Wywiady z pracownikami
Wyniki pomiarów czynników szkodliwych i
Wyniki pomiarów czynników szkodliwych i
niebezpiecznych
niebezpiecznych
Obserwacja czynników zewnętrznych
Obserwacja czynników zewnętrznych
Analiza
Analiza
Zasady szacowania ryzyka
Zasady szacowania ryzyka
Ryzyko związane z występowaniem
Ryzyko związane z występowaniem
zagrożenia jest wyznaczane na
zagrożenia jest wyznaczane na
podstawie dwóch elementów;
podstawie dwóch elementów;
-ciężkości możliwego urazu ciała,
-ciężkości możliwego urazu ciała,
pogorszenia stanu zdrowia lub innych
pogorszenia stanu zdrowia lub innych
strat
strat
-prawdopodobieństwa wystąpienia urazu
-prawdopodobieństwa wystąpienia urazu
ciała, utraty zdrowia lub innych strat
ciała, utraty zdrowia lub innych strat
Na prawdopodobieństwo wystąpienia
Na prawdopodobieństwo wystąpienia
urazu, pogorszenia zdrowia mają wpływ
urazu, pogorszenia zdrowia mają wpływ
następujące czynniki;
następujące czynniki;
czas, przez jaki człowiek jest narażony na
czas, przez jaki człowiek jest narażony na
działanie czynnika szkodliwego lub
działanie czynnika szkodliwego lub
niebezpiecznego (czas ekspozycji),
niebezpiecznego (czas ekspozycji),
możliwość wystąpienia zagrożenia,
możliwość wystąpienia zagrożenia,
związanego z którymkolwiek z elementów
związanego z którymkolwiek z elementów
„systemu”,
„systemu”,
ludzkie możliwości uniknięcia lub
ludzkie możliwości uniknięcia lub
ograniczenia skutków zagrożeń,
ograniczenia skutków zagrożeń,
Zasady oceny ryzyka
Zasady oceny ryzyka
zawodowego
zawodowego
.
.
Wynikiem oceny ryzyka zawodowego
Wynikiem oceny ryzyka zawodowego
powinno być stwierdzenie:
powinno być stwierdzenie:
1)
1)
Czy ryzyko jest odpowiednio
Czy ryzyko jest odpowiednio
kontrolowane i czy można je uznać za
kontrolowane i czy można je uznać za
akceptowalne,
akceptowalne,
2)
2)
Jeśli nie, to:
Jeśli nie, to:
-
jakie działania należy podjąć w celu
jakie działania należy podjąć w celu
jego redukcji
jego redukcji
-
jakie priorytety należy przyjąć przy jego
jakie priorytety należy przyjąć przy jego
redukcji,
redukcji,
-
jakie środki można zastosować w celu
jakie środki można zastosować w celu
poprawy bezpieczeństwa i ochrony
poprawy bezpieczeństwa i ochrony
zdrowia pracowników
zdrowia pracowników
Zasady oceny ryzyka według norm
Zasady oceny ryzyka według norm
europejskich
europejskich
Do następstw o małym stopniu szkodliwości
Do następstw o małym stopniu szkodliwości
zalicza się:
zalicza się:
-niewielkie skaleczenia i oparzenia, zaprószenie
-niewielkie skaleczenia i oparzenia, zaprószenie
oka
oka
-zdenerwowanie, ból głowy, przeziębienie, złe
-zdenerwowanie, ból głowy, przeziębienie, złe
samopoczucie
samopoczucie
Następstwa o średnim stopniu szkodliwości
Następstwa o średnim stopniu szkodliwości
to np:
to np:
-zranienia, oparzenia, wstrząsy proste złamania
-zranienia, oparzenia, wstrząsy proste złamania
-
głuchota, dermatoza, astma
głuchota, dermatoza, astma
Do następstw o dużym stopniu szkodliwości
Do następstw o dużym stopniu szkodliwości
zalicza się:
zalicza się:
-amputacje, zatrucia, wypadki śmiertelne
-amputacje, zatrucia, wypadki śmiertelne
-choroby nowotworowe lub inne skracające
-choroby nowotworowe lub inne skracające
życie choroby zawodowe, ciężkie choroby
życie choroby zawodowe, ciężkie choroby
powodujące śmierć.
powodujące śmierć.
PRZYKŁAD OCENA
PRZYKŁAD OCENA
RYZYKA
RYZYKA
ZAWODOWEGO
ZAWODOWEGO
w zakładach wielobranżowych
w zakładach wielobranżowych
przeprowadzonego metodą „Score
przeprowadzonego metodą „Score
Risk”.
Risk”.
1.
1.
Cel
Cel
opracowania
opracowania
Celem opracowania jest dokonanie oceny
Celem opracowania jest dokonanie oceny
ryzyka zawodowego na stanowiskach
ryzyka zawodowego na stanowiskach
prac, w myśl postanowień:
prac, w myśl postanowień:
art.. 226 Kodeksu Pracy,
art.. 226 Kodeksu Pracy,
§
§
ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i
ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i
Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku w
Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku w
sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i
sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i
higieny pracy nakładający taki obowiązek na
higieny pracy nakładający taki obowiązek na
pracodawców.
pracodawców.
2.Podstawy prawne
2.Podstawy prawne
dokonanej oceny
dokonanej oceny
Dokonując oceny ryzyka zawodowego oparto się
Dokonując oceny ryzyka zawodowego oparto się
na następujących aktach prawnych:
na następujących aktach prawnych:
art.. 226 Kodeksu Pracy
art.. 226 Kodeksu Pracy
rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z
rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z
26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów
26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz.
bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz.
844),
844),
rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z
rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z
17 czerwca 1998 roku w sprawie najwyższych
17 czerwca 1998 roku w sprawie najwyższych
dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla
dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla
zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 79, poz 513),
zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 79, poz 513),
3. Przebieg oceny ryzyka
3. Przebieg oceny ryzyka
zawodowego
zawodowego
P R O P O Z Y C J A D Z I A Ł A Ń O G R A N I C Z A J Ą C Y C H P O Z I O M R Y Z Y K A
D E C Y Z J A C Z Y R Y Z Y K O J E S T A K C E P T O W A N E
O K R E Ś L E N I E R Y Z Y K A
I D E N T Y F I K A C J A Z A G R O Ż E Ń
Z E B R A N I E I N F O R M A C J I P O T R Z E B N Y C H D O O C E N Y R Y Z Y K A Z A W O D O W E G O
4. Określenie ryzyka
4. Określenie ryzyka
Przy ocenie ryzyka zawodowego posłużono
Przy ocenie ryzyka zawodowego posłużono
się metodą „Score Risk”. Oszacowanie
się metodą „Score Risk”. Oszacowanie
nastąpiło na podstawie iloczynu:
nastąpiło na podstawie iloczynu:
R = S * E * P
R = S * E * P
Gdzie:
Gdzie:
R
R
–
–
ryzyko
ryzyko
S
S
–
–
potencjalne skutki zagrożenia
potencjalne skutki zagrożenia
E
E
–
–
ekspozycja na zagrożenie
ekspozycja na zagrożenie
P
P
–
–
prawdopodobieństwo wystąpienia
prawdopodobieństwo wystąpienia
zagrożenia
zagrożenia
5. Ocena parametru S –
5. Ocena parametru S –
potencjalne skutki zagrożenia
potencjalne skutki zagrożenia
OPIS
WARTOŚĆ
„S”
STRATA
STRATY LUDZKIE
STRTY MATERIALNE
100
Poważna
katastrofa
Wiele ofiar śmiertelnych
Powyżej 40 mln zł.
40
Katastrofa
Kilka ofiar śmiertelnych
4 mln zł. – 40 mln zł.
15
Bardzo duża
Ofiara śmiertelna
400 tyś zł. – 4 mln zł.
7
Duża
Ciężki uszkodzenie ciała
40 tyś zł. – 400 tyś zł.
3
Średnia
absencja
4 tyś zł. – 40 tyś zł.
1
Mała
Udzielenie pierwszej pomocy
400 zł. – 4 tyś zł.
6. Ocena parametru E
6. Ocena parametru E
–
–
ekspozycja na zagrożenie
ekspozycja na zagrożenie
7. Ocena parametru P –
7. Ocena parametru P –
prawdopodobieństwo wystąpienia
prawdopodobieństwo wystąpienia
zagrożenia
zagrożenia
WARTOŚĆ
„P”
OPIS
SZANSA [%]
10
bardzo prawdopodobne
50
6
całkiem możliwe
10
3
mało prawdopodobne, ale możliwe
1
1
tylko sporadycznie możliwe
0,001
0,5
możliwe do pomyślenia
0,0001
0,2
praktycznie niemożliwe
0,00001
0,1
tylko teoretycznie możliwe
0,000001
8. OCENA JAKOŚCI RYZYKA - Score
8. OCENA JAKOŚCI RYZYKA - Score
Risk
Risk
KATEGORIA RYZYKA
WARTOŚĆ
ZANIEDBYWALNE
poniżej 1,5
AKCEPTOWALNE
1,5 – 48
ŚREDNIE
48 – 270
POWAŻNE
270 – 1440
NIEAKCEPTOWALNE
powyżej 1440
9. Ryzyko zawodowe na stanowisku
9. Ryzyko zawodowe na stanowisku
obsługi komputera
obsługi komputera
1)
1)
Zagrożenia =>
Zagrożenia =>
Obciążenie psychiczne
Obciążenie psychiczne
2)
2)
Miejsce występowania
Miejsce występowania
=>
=>
Stanowisko
Stanowisko
obsługi
obsługi
3)
3)
Wydarzenie, rodzaj, typ =>
Wydarzenie, rodzaj, typ =>
Monotonia,
Monotonia,
monotypia
monotypia
4)
4)
Potencjalne straty osób =>
Potencjalne straty osób =>
S=3 Absencja
S=3 Absencja
5)
5)
Potencjalne straty materialne =>
Potencjalne straty materialne =>
Brak
Brak
6)
6)
Ekspozycja na zagrożenie =>
Ekspozycja na zagrożenie =>
E=6
E=6
Codziennie
Codziennie
7)
7)
Prawdopodobieństwo występowania =>
Prawdopodobieństwo występowania =>
P=0,5 Możliwe do pomyślenia
P=0,5 Możliwe do pomyślenia
8)
8)
Ilościowa ocena R=S*E*P =>
Ilościowa ocena R=S*E*P =>
R=9
R=9
9)
9)
Kategoria ryzyka =>
Kategoria ryzyka =>
Akceptowalne
Akceptowalne
10)
10)
Stosowane środki techniczne =>
Stosowane środki techniczne =>
a) Przestrzeganie instrukcji
a) Przestrzeganie instrukcji
stanowiskowych
stanowiskowych
b)Robienie 5-cio minutowych przerw po
b)Robienie 5-cio minutowych przerw po
godzinie pracy
godzinie pracy
c)Stosowanie przejść zamiennie
c)Stosowanie przejść zamiennie
10. Ryzyko zawodowe na stanowisku
10. Ryzyko zawodowe na stanowisku
kierowcy pojazdu
kierowcy pojazdu
1)
1)
Zagrożenia =>
Zagrożenia =>
Wypadki drogowe
Wypadki drogowe
2)
2)
Miejsce występowania
Miejsce występowania
=>
=>
Drogi
Drogi
3)
3)
Wydarzenie, rodzaj, typ =>
Wydarzenie, rodzaj, typ =>
Wypadek, kolizja
Wypadek, kolizja
4)
4)
Potencjalne straty osób =>
Potencjalne straty osób =>
S=15 Możliwe
S=15 Możliwe
ofiary śmiertelne
ofiary śmiertelne
5)
5)
Potencjalne straty materialne =>
Potencjalne straty materialne =>
S=15 Do
S=15 Do
700000 zł
700000 zł
6)
6)
Ekspozycja na zagrożenie =>
Ekspozycja na zagrożenie =>
E=6 Codziennie
E=6 Codziennie
7)
7)
Prawdopodobieństwo występowania =>
Prawdopodobieństwo występowania =>
P=1
P=1
Sporadycznie
Sporadycznie
8)
8)
Ilościowa ocena R=S*E*P =>
Ilościowa ocena R=S*E*P =>
R=120
R=120
9)
9)
Kategoria ryzyka =>
Kategoria ryzyka =>
Średnia
Średnia
10)
10)
Stosowane środki techniczne =>
Stosowane środki techniczne =>
a) Przestrzeganie przepisów ruchu drogowego
a) Przestrzeganie przepisów ruchu drogowego
b) Zachowanie szczególnej ostrożności
b) Zachowanie szczególnej ostrożności
KONIEC
KONIEC
ŻYCZYMY MIŁEGO
ŻYCZYMY MIŁEGO
DNIA
DNIA
I
I
ZAPRASZAMY ZA
ZAPRASZAMY ZA
TYDZIEŃ
TYDZIEŃ
NA KOLEJNY
NA KOLEJNY
WYKŁAD Z CYKLU
WYKŁAD Z CYKLU
BHP
BHP