Inwazje pasożytnicze występujące w Polsce

Inwazje

pasożytnicze

występujące w

Polsce

Iwona Szaflik

Etiologia inwazji



Pierwotniaki

- Giardia, Toxoplasma, Pneumocystis,

Trichomonas, Naegleria



Robaki obłe ( nicienie )

- Enterobius, Ascaris, Trichuris,

Anisakis, Strongyloides, Trichinella,

Toxocara



Robaki płaskie ( tasiemce )

- Taenia, Echinococcus, Hymenolepis

Wrota inwazji

Drogi oddechowe: Przewód pokarmowy:

enterobius droga fekalno-oralna

pneumocystis enterobius, giardia, toxoplasma

naegleria

jaja w jarzynach, ziemi, wodzie

ascaris, trichuris

Skóra: surowe ryby: Anisakis

strongyloides

jaja w kale psa:

echinococcus, toxocara

cysty w mięsie:

taenia, trichinella, toxoplasm

Narządy płciowe:

trichomonas, giardia

Inwazje przewodu

pokarmowego



Pierwotniaki

Giardia intestinalis



Nicienie

Enterobius, Ascaris, Trichuris,

Strongyloides, Trichinella, Anisakis,

Toxocara



Tasiemce

Inwazje układu

nerwowego



Pierwotniaki

- Toxoplazmoza nabyta i wrodzona

- Pełzakowica mózgu ( Naegleria )



Nicienie

- Strongyloidoza ( rzadko )

- Trichinelloza

- Toksokaroza



Tasiemce

- wągrzyca Taenia solium

- bąblowica ( torbiele larwalne ) Echinococcus

granulosus i multilocularis

Inwazje innych narządów

(1)



Pierwotniaki

- Toxoplazmoza oczna, węzłowa, uogólniona

- Pneumocystoza płuc

- Trichomonoza nn. płciowych



Nicienie

- Ascarioza ( drogi żółciowe, trzustkowe, oskrzela,

płuca )

- Strongyloidoza ( wątroba, płuca, serce )

Inwazje innych narządów

(2)



Nicienie

- włośnica( mm. szkieletowe, m. serca,

płuca, nerki )

- toksokaroza ( wątroba, gałka oczna, płuca )



Tasiemce

- wągrzyca ( oko, mm. szkieletowe, m. serca,

płuca, j. otrzewnej )

- bąblowica ( wątroba, płuca, m. serca,

śledziona, nerki, kości i in. )

Giardioza(lamblioza)



E: lamblia ( Giardia intestinalis )



I: cysta przenoszona z wodą lub żywnością



- bóle brzucha, biegunka, stolce tłuszczowe,

wzdęcia, nudności, wymioty, utrata masy ciała

- obj. pozajelitowe: przewlekła pokrzywka, zap.

jagodówki oka, zap. stawów



z. wątrobowo-trzustkowy



z. dyspeptyczny



z. rzekomowrzodowy



z. alergiczny

Giardioza



Diagnostyka

- poszukiwanie cyst w kale

- badanie treści XII-czej na obecność trofozoitów

- wykrycie antygenów G. lamblia w kale



Leczenie:

- Metronidazol 250mg p.o. 3xdz przez 5-10 dni

dzieci 10-15 mg/kg. m.c/dobę

- Tynidazol 600mg/dobę w dwóch dawkach przez 3-5

dni

dzieci 10-15 mg/kg/dobę 2 x dz

- Ornidazol 500mg 2xdz

- Furazolidon 6mg/kg/dobę 4 x dz przez 7-10 dni

Rzęsistkowica



E: rzęsistek pochwowy (Trichomonas

vaginalis)



I: trofozoit przenoszony z człowieka

na człowieka najczęściej drogą

kontaktów płciowych



- zakażenie pochwy, sromu, dróg

moczowych

- zapalenie żołędzi, cewki moczowej

Rzęsistkowica



Powikłania

- zapalenie miednicy małej, niepłodność

- zapalenie najądrzy, gruczołu krokowego



Leczenie (jednoczesne obu partnerów)

- Metronidazol 250mg 3xdz-7 dni

- Tinidazol 2000mg jednorazowo

- Ornidazol 500mg 2xdz-5 dni

Owsica(enterobiosis)



E: owsik ludzki (Enterobius

vermicularis)



I: jajo inwazyjne: droga fekalno –

oralna (ręce) lub wziewna (kurz),

larwa inwazyjna -retroinwazja



- dyspepsja, nadpobudliwość, świąd

odbytu

Owsica



Powikłania:

- zakażenie dróg moczowo-płciowych

- zakażenia bakteryjne skóry i śluzówki odbytu



Leczenie: 2-4 cykle

- pyrantel(Combantrin)10mg/kg -co 2 tygodnie

- albendazol(Zentel) 200mg dzieci do 5 r.ż.

400mg dzieci> 5 r.ż.- co 1

m-c

- mebendazol(Vermox)100mg 1 x- co 1 m-c

Glistnica (ascariosis)



E: glista ludzka (Ascaris lumbricoides)



I: jajo inwazyjne-ręce, woda, warzywa

zanieczyszczone ziemią



- postać jelitowa (f. dorosłe)

- postać narządowa (f. larwalne) –

hepatomegalia,

suchy kaszel, stany spastyczne oskrzeli,

krwioplucie, zesp. Loefflera

- objawy ogólne: gorączka, alergia skórna,

zaburzenia snu, stany pobudzenia, eozynofilia

Glistnica



Powikłania:

- niedrożność jelit, dróg żółciowych

- zapalenie trzustki

- niedrożność dróg oddechowych



Leczenie:

- pyrantel 10mg/kg jednorazowo

- mebendazol(Vermox)100mg 2 x dz przez 3

dni

- albendazol(Zentel) 200-400mg 1 x

- levamizol(Decaris) 2,5mg/kg

Włosogłówczyca(trichuri

oza)



E: włosogłówka ludzka( Trichiuris

trichiura)



I: jajo inwazyjne przenoszone przez

brudne ręce, wodę, warzywa, owoce



K: bóle brzucha, przewlekła

biegunka ( czasami z dom. krwi),

alergia, nerwica

Włosogłówczyca



Powikłania:

- niedokrwistość

- zaburzenia elektrolitowe

- wyniszczenie



Leczenie:

- mebendazol(Vermox)100 mg 2 x dz-3 dni

- albendazol(Zentel) 400mg 1x dz-3 dni

Toksokaroza(zespół larwy

wędrującej trzewnej)



E: glista psia, kocia( Toxocara canis et cati )



I: jaja inwazyjne wydalane z kałem psów i kotów



- postać bezobjawowa

- postać trzewna: ogólne osłabienie, stany

podgorączkowe, wysypki skórne, limfadenopatia, bóle

głowy, kaszel, krwioplucie, bóle brzucha, hepatomegalia

- postać oczna (ziarniniaki w tylnym biegunie lub

obwodowo w gałce ocznej): jednostronne pogorszenie

widzenia

- neurotoksokaroza ( meningitis, encephalitis, epilepsja)

Toksokaroza



Rozpoznanie:

- morfologia z rozmazem, eozynofilia (BLE), ocena

aktywności aminotransferaz, USG j. brzusznej, badanie

dna oka, bad. serologiczne( IgG)



Leczenie:



p/pasożytnicze:

- rekomendowane u dzieci– dietylokarbamazyna

(Hetrazan, Notezyna)-6 mg/kg/dobę-21 dni

- alternatywne - albendazol (Zentel) -15 mg/kg/dobę-7

dni



p/zapalne: steroidy

Włośnica(trichinelloza)



E: włosień kręty( Trichinella spiralis)



I: larwa inwazyjna w mięsie świni i dzika



- zespół biegunkowy

- zespół włośnicowy (penetracja larw do

mięśni): gorączka, bóle mięśni kończyn,

zapalenie spojówek, obrzęki powiek,

zaburzenia mówienia, połykania, oddychania

Włośnica



- alergiczne zapalenie naczyń(vasculitis):

wylewy dospojówkowe, podpaznokciowe,

pokrzywka

- faza zaburzeń metabolicznych -

hipoalbuminemia, hipoglikemia, hipokaliemia



Powikłania:

- zapalenie opon i mózgu

- zapalenie płuc

- uszkodzenie mięśnia sercowego

Włośnica



Diagnostyka:

- leukocytoza, eozynofilia

- badania serologiczne (ELISA)

- ↑CPK, LDH

- biopsja mięśni



Leczenie:

- mebendazol lub albendazol 5mg/kg m.c./dobę przez 7

dni

- salicylany

- steroidy: prednizon 0,5-1 mg/kg m.c./dobę przez 3-14

dni

Tasiemczyca

(T.nieuzbrojony)



E: tasiemiec nieuzbrojony(Taenia saginata)



I: wągier bydlęcy



- bóle brzucha

- nudności

- wzmożone lub upośledzone łaknienie

- biegunki lub zaparcia

- osłabienie, zaburzenia snu,

niedokrwistość

Tasiemczyca

(T.nieuzbrojony)



Rozpoznanie:

- czynne wypełzanie członów macicznych przez

odbyt ( ocena morfologiczna)

- jaja w kale

- antygeny tasiemca w kale



Leczenie:

- prazykwantel(Cesol) 5-10mg/kg-jednorazowo

- alt.: niklozamid(Yomesan) 2g (dzieci 50 mg/kg

m.c)

Tasiemczyca

(T.uzbrojony)



E: tasiemiec uzbrojony (Taenia solium)



I: wągier świński



- postać jelitowa często bezobjawowa

- wągrzyca: tk. podskórnej, mm. szkieletowych, płuc,

oka, jamy otrzewnej, mózgu



- ocena morfologiczna członów macicznych



L: prazykwantel( Cesol )

- postać jelitowa 5-10 mg/kg 1x

- wągrzyca mięśni 25 mg/kg-4 dni

- wągrzyca mózgu 50 mg/kg/dobę-14 dni

- wągrzyca oka -chirurgiczne

Echinokokoza

(bąblowica jednojamowa)



E: Echinococus granulosus



I: jaja przenoszone z sierści lub kału psa



K: postać pęcherzowa (torbiel)

zawierająca protoskoleksy umiejscawia

się w tkankach: wątroba(60%),

płuca(20%), mózg(2%), mięsień sercowy,

nerki, kości, śledziona



Powikłania: pęknięcie torbieli, wstrząs,

wtórne zakażenie bakteryjne

Echinokokoza



Rozpoznanie:

- badania obrazowe –USG, TK, RM

- testy immunoenzymatyczne ELISA+ Western - Blot

- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana

- śródoperacyjne badanie histopatologiczne



Leczenie:

- operacyjne

- farmakologiczne: albendazol ( Zentel ) 10-15

mg/kg/24h –przez 30 dni, kurację powtórzyć 1-2

razy po 14 dniach przerwy

Alweokokoza

(bąblowica wielojamowa)



E: Echinococcus multilocularis



I: jajo obecne w owocach, grzybach

leśnych skażonych kałem lisa



K: postać larwalna (torbiel

wielokomorowa) rozrasta się

naciekając tkanki:

- wątroba, płuca, mózg

Alweokokoza

(bąblowica wielojamowa)



Rozpoznanie:

- badania obrazowe (obraz „kwiatu lilii” i/lub

„plastra miodu”)

- badania serologiczne + Western - Blot

- bad. PCR w bioptatach wątroby

- badanie histopatologiczne



Leczenie:

- operacyjne-radykalny zabieg chirurgiczny

- farmakologiczne – albendazol (Zentel) 10-15

mg/kg/24h -30 dni, powtarzana wielokrotnie ( po

każdym cyklu 14 dni przerwy ) nawet całe życie



Rokowanie: złe (33% zgonów)

Hymenolepioza

(tasiemiec karłowaty)



E: tasiemiec karłowaty ( Hymenolepis

nana )



I: jaja inwazyjne w pokarmach

zanieczyszczonych kałem myszy



K: bóle brzucha, wymioty, utrata apetytu

i masy ciała, nerwica, zaburzenia snu,

świąd skóry okolicy odbytu



L: prazykwantel( Cesol ) 25 mg/kg 1x,

ew. powtórzenie kuracji

Pomyśl o inwazji w

przypadku:



dziecka



osoby z upośledzoną odpornością



niepokoju, pobudzenia ruchowego, zaburzeń

snu



utraty masy ciała



przewlekłej biegunki



przewlekłych, nawracających stanów obturacji

oskrzeli



nawracających wysypek skórnych



eozynofilii



gdy nie wiesz o czym masz myśleć

Profilaktyka inwazji



mycie rąk przed posiłkami



mycie rąk po kontakcie ze zwierzętami



mycie warzyw i owoców



odrobaczanie zwierząt domowych



oznaczanie miejsc defekacji psów i kotów



zabezpieczanie piaskownic przed

zwierzętami



ogradzanie placów zabaw siatką 1,5m



sprzątanie miejsc zabaw dzieci



prawidłowa obróbka termiczna mięsa i ryb



unikanie mięsa nie badanego

Document Outline