Proces integracji walutowej

Proces integracji

walutowej



Łacińska Unia Monetarna

(1865) - Belgia, Francja,

Szwajcaria i Włochy; (1869) Grecja



Cel

- standaryzacja monet pięciofrankowych

(bimetalizm). Oficjalna likwidacja Unii w 1926



Skandynawska Unia Walutowa

(1873) - Dania i

Szwecja (1875) Norwegia. Do I wojny.

Cel

–



wspólny system monetarny oparty na standardzie

złota



swobodny obieg pieniędzy narodowych na obszarze

Unii



wzajemne gwarantowanie stosunku wymiany

wyrażonego w tych samych jednostkach



korony duńska, szwedzka i norweska jako ustawowy

środek płatniczy na terenie Unii

Proces integracji

walutowej



Niemcy

- integracja księstw przez unifikację

walutową i wprowadzeniem raichs-marki

(1871)



Porozumienie genewskie

1922 roku

regulujące kurs franka francuskiego w

stosunku do złota (z tej koncepcji korzystali

twórcy systemu z Bretton-Woods: J.M. Keynes i

H.D. White).



Beneluks

- połączenie odrębnie emitowanych

walut narodowych, niezależnych państw, w

ramach Unii Gospodarczej Belgii i

Luksemburga od 1921 roku.

Europejska Unia Płatnicza

(1950-1958)



Cel - ułatwienie rozliczeń między krajami Europy

Zachodniej w okresie zawieszenia

wymienialności walut



Mechanizm podobny do mechanizmu izby

rozrachunkowej - każdy z 15 krajów

członkowskich miał rachunek wyrażony w

jednostkach rozrachunkowych równych dolarowi

amerykańskiemu oraz kwotę, do wysokości

której mógł się zadłużać lub posiadać należność.



Rozliczeń dokonywał Bank Rozrachunków

Międzynarodowych w Bazylei



System ułatwiał rozliczenia i sprzyjał wymianie

handlowej

Europejski Układ

Walutowy



zastąpił Europejską Unię Płatniczą (28

grudnia 1958 ) z chwilą przywrócenia

wymienialności walut 6 państw (Belgii,

Francji, Holandii, RFN, Luksemburga, Włoch i

Wielkiej Brytanii).



Gwarantował wymienialność walut oraz

utrzymywanie wartości walut członkowskich

w określonym stosunku do złota lub dolara.



Fundusz Europejski (krótkoterminowe

pożyczki dla zrównoważenia bilansu

płatniczego) oraz Wielostronny System

Rozliczeń.



Działał do końca 1972 roku.

Początki współpracy

walutowej w Europie



Traktat Rzymski

(1957) - każde

państwo członkowskie powinno

dążyć do stabilizacji poziomu cen

(art. 104), równowagi bilansu

płatniczego, oraz koordynacji

polityki walutowej (art. 105) i

polityki kształtowania kursów

walutowych w ramach Wspólnoty

(art. 107)

'wąż walutowy'



Pierwsza forma integracji walutowej

(lata 70-te) w postaci grupy małych

krajów skupionych wokół marki

niemieckiej



System ograniczał skuteczność krajowej

polityki monetarnej, z wyjątkiem

Niemiec, uważany za strefę DM (

DM-

zone

) kierowaną przez Bundesbank



Częste zmiany parytetów walut

uczestników węża walutowego

Europejski System

Walutowy ESW



(

European Monetary System – EMS

) -

1979



Belgia, Dania, Francja, Holandia, Irlandia,

Luksemburg, RFN, Wielka Brytania, Włochy, Grecja

1985, Hiszpania 1987, Portugalia 1987 (Wielka

Brytania w ERM od 1990)



ESW oparto na trzech zasadach:



stałości kursu walutowego,



podziału kosztów interwencji kursowych



rozwoju współpracy między krajami

członkowskimi

Decyzja o zmianie kursu podstawowego danej

waluty w ramach ESW mogła być podjęta

tylko na podstawie jednogłośnej decyzji

krajów członkowskich

EMS

‘

opcja silnej waluty’

–



wykorzystywanie zdolności kredytowych

systemu do celów antyinflacyjnych

poprzez związanie się z restrykcyjną

polityką monetarną Bundesbanku.



Stabilizacja kursu walutowego w

ramach EMS pozwalała na uniknięcie

spekulacji.



Kraje wykazujące deficyt bilansu mogły

liczyć na pomoc finansową ze wspólnych

funduszy ESW

Mechanizm kursów

walutowych

(

Exchange Rate Mechanism – ERM

)



umożliwiał realizację zasady stałości kursu

walutowego ograniczając wahania kursów walut,

każda waluta miała kurs centralny wyrażony w

ECU oraz kurs bilateralny określony w walutach

narodowych.



dopuszczalny margines wahań między walutami

określono w granicach +/-2,25%, a w przypadku

wyjątkowych trudności gospodarczych na +/-6%.

Jej przekroczenie miało uruchamiać system

symetrycznych interwencji walutowych



Kryzysy 1992 / 1993 - rozszerzenie do 15%

marginesów wahań kursu (do 1999 r.)

Europejska Jednostka

Walutowa

Poprzedniczką ECU była (1975)

Europejska Jednostka Rozrachunkowa UCE

(Unite de Compte Europeene) –



określanie rozmiarów pomocy

przyznawanej krajom rozwijającym



rozliczenia w ramach Wspólnot,



oparta na koszyku 8 walut



sieć wzajemnych dwustronnych kursów

walut, za pomocą której określano dla

każdej waluty progi wahań minimalnych,

średnich i maksymalnych

ECU (

European Unit

Currency

)



koszyk walut krajów członkowskich (basket

currency) marka niemiecka, funt szterling,

frank francuski, lir włoski, floren holenderski,

frank belgijski, frank luksemburski, korona

duńska, funt irlandzki.



Wpłaty na rachunek Europejskiego Funduszu

Współpracy Walutowej 20% swoich rezerw w

złocie i 20% rezerw brutto w dolarach



Znaczenie walut w koszyku uzależnione od

PKB, udziału w handlu z krajami Wspólnoty

oraz od kwot w systemie krótkoterminowej

pomocy walutowej. Wahania walut

silniejszych miały na koszyk walut większy

wpływ.

ECU jako wspólna jednostka

walutowa to:



miernik wartości w mechanizmie

kursowym,



wskaźnik oceny rozbieżności kursów

walutowych,



środek płatniczy w rozliczaniu interwencji

finansowo-kredytowych,



jednostka rozliczeniowa do równoważenia

sald między bankami centralnymi i

między krajami oraz jako środek rezerw.

Etapy wdrażania EMU

(Economic and Monetary

Union)

ETAP I

(ART. 109)

1 LIPIEC 1990



ZNIESIENIE RESTRYKCJI W PRZEPŁYWIE KAPITAŁU



KONWERGENCJA GOSPODARCZA I MONETARNA



ZAMROŻENIE KOSZYKA ECU PO RATYFIKACJI TRAKTATU Z

MAASTRICHT

ETAP II

(ART. 109 E.3)

1 STYCZEŃ 1994



POWOŁANIE EUROPEJSKIEGO INSTYTUTU MONETARNEGO



ZAKAZ FINANSOWANIA BUDŻETU PRZEZ BANK CENTRALNY



MONITORING DEFICYTU BUDŻETOWEGO



NIEZALEŻNOŚĆ NARODOWYCH BANKÓW CENTRALNYCH

ETAP III EMU

1 STYCZEŃ 1999



NIEODWOŁALNIE USZTYWNIENIE KURSÓW



WSPÓLNA POLITYKA MONETARNA PROWADZONA PRZEZ EBC



WPROWADZENIE EURO (EMITOWANEJ PRZEZ EBC)



WYMIANA WALUT NARODOWYCH NA EURO

Kryteria konwergencji z

Maastricht



Wysoki stopień stabilizacji cen,

wyznaczony przez najniższy poziom inflacji

w trzech krajach członkowskich. Oznacza

to, że wzrost cen w kraju kandydującym w

roku poprzedzającym przyjęcie do unii

może być wyższy nie więcej niż o półtora

punktu procentowego od średniej stopy

inflacji, która występuje w trzech krajach

o najniższej inflacji w ESW (European

Monetary System);



Uporządkowanie finansów publicznych -

deficyt budżetowy nie powinien

przekroczyć 3% PKB, a współczynnik

długu publicznego 60% PKB,

Kryteria konwergencji z

Maastricht



Zachowanie normalnych odchyleń kursu

walutowego w ramach mechanizmu kursowego

ESW przez okres co najmniej dwóch lat,

jednocześnie waluta nie może być w tym czasie

dewaluowana w stosunku do walut innych

krajów z inicjatywy danego kraju

członkowskiego;



Trwałość osiągniętej konwergencji i

uczestnictwa w mechanizmie kształtowania

kursów ESW, co wyrażać się powinno poziomem

długoterminowej stopy procentowej, która może

być wyższa nie więcej niż o dwa punkty

procentowe od analogicznego oprocentowania

występującego w krajach o najniższej inflacji.

Scenariusz wprowadzania

euro

Etap A

- przygotowanie EMU

(rok

1998)



ustalenie listy państw

uczestniczących w EMU



powołanie Europejskiego Banku

Centralnego



rozpoczęcie emisji banknotów i

monet euro

Etap B

- początek EMU

(lata 1999 - 2001)



nieodwołalne usztywnienie kursów



wejście w życie regulacji prawnych

wprowadzających euro



przyjęcie euro jako oficjalnej waluty zamiast

koszyka ECU



emisja obligacji państwowych w euro



prowadzenie wspólnej polityki pieniężnej i

kursowej przez ESBC



rozliczanie transakcji w euro na zasadzie

podwójnej ceny

Etap C

- definitywne przejście na euro ( początek

2002)



banknoty i monety euro w obiegu



euro jako jednostka rozrachunkowa



sukces euro zależny od stopnia wiarygodności

Document Outline