1

Podejścia w psychoterapii

Definicja
Założenia dotyczące czynników leczących

2

Pojęcie psychoterapia

Istotą psychoterapii jest:     



(1) „(…) świadome i planowe zastosowanie technik wywodzących 

się 

     z powszechnie uznanych zasad psychologicznych 



(2) przez  terapeutę wykwalifikowanego drogą  szkolenia i 

doświadczenia 

     w tym, aby rozumieć te zasady i stosować te techniki 



(3) z intencją pomagania ludziom w modyfikowaniu osobistych 

cech takich,

     jak uczucia, wartości, postawy, i zachowania, które są oceniane 

jako

     nieprzystosowawcze”

3

Termin „psychoterapia” obejmuje oddziaływania psychologiczne 

różniące się założeniami teoretycznymi dotyczącymi 
czynników leczących i stosowanymi procedurami. 

 Podejścia/

nurty/szkoły  

w psychoterapii  

 

Podejście 

behawioralne 

oparte na teorii 

uczenia się  

Podejście 

poznawcze

Podejście 

psychoanalityczne

Podejście 

humanistyczne

Podejście 

systemowe

4

Behawioralne 

1. Zachowanie niedostosowane jest wyuczonym 

nawykiem albo powstaje w wyniku braku 

pożądanych nawyków. Trzy mechanizmy uczenia 

się kształtują nawyk: (1) Warunkowanie sprawcze; 

(2) warunkowanie klasyczne;  (3) naśladowanie. 

2. Modyfikowanie zachowania niedostosowanego 

polega albo (1) na oduczeniu nawyku 

niepożądanego albo (2) na nauczeniu zachowania 

pożądanego. Używane są w tym celu trzy 

mechanizmy uczenia się: warunkowanie sprawcze; 

(2) warunkowanie klasyczne;  (3) naśladowanie.

Leczy - Uczenie się nowych zachowań    

5

Poznawcze 

1. Niedostosowane emocje i  zachowania są 

spowodowane nieracjonalnymi przekonaniami 

dotyczącymi własnej osoby i ludzi, przez pryzmat 

których człowiek interpretuje wydarzenia oraz 

deficytami poznawczymi.  

2. Modyfikowanie zaburzonych emocji i zachowania 

polega na  zmianie nieracjonalnych przekonań o sobie 

i ludziach na racjonalne i uzupełnienie braków 

poznawczych, co sprawia, że człowiek reaguje na 

wydarzenia emocjami i zachowaniami dostosowanymi. 

 

 Leczy –uczenie się przekonań racjonalnych 

6

Psychoanalityczne 

1. Problemy emocjonalne są związane z doświadczeniami z dzieciństwa.  

Powstają w wyniku powstania w dzieciństwie konfliktu wewnętrznego 

między popędami seksualnym i agresywnym a lękiem przed karą lub 

poczuciem winy oraz działania psychologicznych mechanizmów obronnych 

nie dopuszczających konfliktu do  świadomości. Objawy 

psychopatologiczne  są jednym z sposobów obrony przed uświadomieniem 

sobie lęku i istnienia konfliktu.   

2. Eliminowanie objawów psychopatologicznych polega na doprowadzeniu do 

świadomości (1) działania  psychologicznych mechanizmów obronnych, (2) 

lęku przez karą lub poczuciem winy (3) istnienia konfliktu z dzieciństwa 

między impulsami seksualnymi lub agresywnymi a lękiem przed karą lub 

poczuciem winy. Uświadomienie konfliktu rozwiązuje go. Gdy nie ma 

konfliktu nie ma potrzeby utrzymywania objawów psychopatologicznych 

jako obrony przed uświadomieniem sobie konfliktu.

   
Leczy- nowa wiedza o konfliktach wewnętrznych
uzyskana drogą rozszerzenia świadomości  

7

Humanistyczne 

1. Gdy wrodzona potrzeba rozwoju jest zablokowana przez 

rezygnację z własnych dążeń i przyjęcie wartości rodziców, i 

własne  dążenia są usunięte ze świadomości za pomocą 

mechanizmów obronnych, powstają problemy emocjonalne. 

2. Eliminowanie problemów emocjonalnych polega na 

doprowadzeniu do świadomości istnienia odrzuconych 

potrzeb organizmu, które domagają się realizacji.

Leczy- nowa wiedza na temat potrzeb organizmu
uzyskana droga rozszerzenia świadomości 
i realizacja tych potrzeb      

8

Systemowe

1. Zaburzone relacje między rodzicami a 

dziećmi lub między małżonkami powodują 

wystąpienie zaburzeń psychicznych u dzieci 

lub u małżonków.  

2. Eliminowanie zaburzeń psychicznych u 

dzieci lub dorosłych członków rodziny 

polega na modyfikacji relacji między 

małżonkami lub między rodzicami i dziećmi.

Leczy – poprawa relacji między rodzicami 

a dziećmi lub między małżonkami   

9

Efekty psychoterapii

■ redukcja objawów psychopatologicznych;  
■ poprawa radzenie sobie z trudnościami w 

życiu codziennym; 

■ poprawa funkcjonowania w relacjach;   
■ nabycie strategii rozwiązywania 

problemów w przyszłości; 

■ poprawa oceny własnej osoby 
■ poprawa oceny własnej skuteczności