CHÓD PATOLOGICZNY

Fazy chodu

FAZA PODPORU

* przyłożenie pięty do podłoża:

-mm. prostowniki stopy - prostownik długi palców, prostownik

długi palucha, piszczelowy przedni -

skurcz izometryczny

-m. czworogłowy uda -

skurcz izometryczny

-mm. kulszowo-goleniowe -

skurcz koncentryczny przeciw

zgięciu stawu biodrowego

* stopa płasko:

-m. czworogłowy uda -

rozkurcz ekscentryczny

* obciążenie właściwe:

-m. trójgłowy łydki -

koncentrycznie

-m. strzałkowy długi -

koncentrycznie

-m. czworogłowy -

rozpoczyna pracę koncentryczną

* oderwanie pięty od podłoża ( propulsja):

-m. trójgłowy łydki – w czasie propulsji –

praca

koncentryczna

-mm. kulszowo-goleniowe -

praca izometryczna

FAZA PRZENOSZENIA

Podczas całej fazy na kończynę dolną działa jedynie siła

ciężkości. Równoważy ją siła izometryczna mm. przedniej

ściany goleni zapewniająca czynnościowe skrócenie

kończyny dolnej:

-m. prostownik długi palców

-m. prostownik długi palucha

-m. piszczelowy przedni

-m. biodrowo-lędźwiowy i prosty uda (utrzymuje zakres zgięcia



)

-mm. kulszowo-goleniowe (hamujące podudzie)

Jedną z przyczyn chodu patologicznego

są uszkodzenia, ubytki lub niedomoga

mięśni.

Zaburzenia funkcji mięśni mogą mieć

różne

źródła.

Wzajemne zbliżenie lub oddalenie

przyczepów mięśni spowodowane

zmianami w układzie kostno-stawowym

2. Porażenia lub niedowłady

wiotkie oraz spastyczne

3. Stany zapalne mięśni lub stawów (chory

odruchowo unika napinania mięśni)

4. Urazy mięśni

5. Wrodzone ubytki mięśni

6. Dystrofia i inne choroby mięśni

Rodzaj i nasilenie zaburzeń chodu zależy od

stopnia niedomogi mięśni oraz od

kompensacji przez inne mięśnie. Izolowane

ubytki funkcji mięśni spotyka się rzadko,

zwykle dotyczą one całych grup mięśni.

Jednak znajomość chodu przy izolowanym

ubytku lub niedomodze mięśnia jest

konieczna dla dokładnego zrozumienia

mechanizmu chodu patologicznego i dla

właściwego prowadzenia nauki chodu.

Porażenie mięśnia pośladkowego

większego

Na początku fazy podporu następuje nagłe

cofnięcie tułowia i wysunięcie biodra do

przodu po stronie kończyny chorej.

W środkowym okresie fazy podporu

następuje silny wyprost podudzia.

Niewydolność mięśnia pośladkowego

średniego

Powoduje on brak stabilizacji miednicy w fazie

podporu. W warunkach prawidłowych napięcie

tego mięśnia utrzymuje miednicę w położeniu

poziomym, zapobiegając jej opadaniu na stronę

niepodpartą. Przy jednostronnej niewydolności m.

pośladkowego średniego (a więc przy braku

stabilizacji miednicy) miednica opada po stronie

zdrowej podczas stania na nodze chorej. Jest to

tzw. objaw Trendelenburga.

Dodatni objaw Trendelenburga:

W czasie takiego chodu obserwujemy opadanie

miednicy po stronie zdrowej, za każdym razem

kiedy chory obciąża kończynę chorą. Powstaje

wówczas kulenie na skutek zachwiania równowagi

chodu. Dla utrzymania równowagi chory przechyla

tułów ku stronie chorej. Przy niewydolności obu

mięśni pośladkowych średnich występuje chód

kolebiący zwany kaczkowatym. W czasie chodu

pojawiają się naprzemienne pochylanie miednicy ku

jednej stronie , a barków ku stronie przeciwnej

(objaw Duchenne’a). Ruchy te odbywają się w

płaszczyźnie czołowej.

Stwierdzenie objawu Trendelenburga jest ważnym

momentem rozpoznawczym m.in. W przypadku

zwichnięcia stawu biodrowego. Krętarz większy,

do którego przyczepia się m. pośladkowy średni,

przesuwa się ku górze, co powoduje zbliżenie się

ku sobie jego przyczepów i utratę napięcia.

Brakuje wówczas stabilizacji miednicy, która

opada po stronie zdrowej. Przy obustronnej

dysfunkcji mm. pośladkowych średnich objaw

Trendelenburga jest obustronnie dodatni.

Porażenie mięśni zginaczy

uda

Porażenie tych mięśni powoduje chód utykający.

Przenoszenie chorej kończyny z fazy podporu do

wykroku odbywa się przez obrót miednicy w

zdrowym biodrze, głównie dzięki działaniu mięśni

tułowia.

Porażenie mięśnia czworogłowego uda

Przy izolowanym porażeniu tego mięśnia zaburzenia

występują dopiero w czasie szybkiego marszu lub

biegu, ponieważ brak jest wyrzutu podudzia. W

czasie wolnego chodu porażenie m.

czworogłowego kompensowane jest przez m.

pośladkowy większy, mm. tylne uda i m.

brzuchaty łydki (stabilizacja tylna kolana).

W przypadku, kiedy i te mięśnie ulegną porażeniu, brak

jest stabilizacji kolana i w czasie obciążenia kończyny

następuje nagłe zgięcie w stawie kolanowym (

objaw

scyzorykowy

). Chód jest wówczas możliwy tylko przy

utrzymaniu stawu kolanowego w wyproście podczas

całej fazy podporu.

Chory przeciwdziała zgięciu kolana przez:

•

oparcie się ręką o udo kończyny chorej,

•

przez rotację wyprostowanej kończyny na zewnątrz,

•

przez wytworzenie mechanizmu Puttiego.

Mechanizm Puttiego

Polega on na takim ustawieniu kończyny, w którym

linia obciążenia mechanicznego przebiega poza

stawem biodrowym i skokowym, a przed stawem

kolanowym, przy końskim ustawieniu stopy.

Porażenie m. trójgłowego łydki

Uniemożliwia zgięcie podeszwowe stopy. Występuje

wtedy chód szczudłowaty, a więc bez propulsji.

Szczególnie trudne jest chodzenie pod górę. Poza

tym w fazie podporu obserwujemy przeprost w

stawie kolanowym i opadanie miednicy po stronie

chorej przy końcu tej fazy, kiedy chory odrywa

stopę od podłoża.

Porażenie mm. zginaczy grzbietowych

stopy

Powoduje opadanie stopy. W czasie chodu chory

nadmiernie zgina kończyny dolne w stawach

biodrowych i kolanowych (

chód brodzący

). Przy

dotknięciu piętą podłoża następuje

charakterystyczne klapnięcie.

Porażenie mm. piszczelowych

Prowadzi do koślawego ustawienia stopy i

nadmiernego obciążenia w czasie chodu jej

brzegu przyśrodkowego.

Porażenie mm. strzałkowych

Powoduje szpotawe ustawienie stopy i nadmierne

obciążenie jej brzegu bocznego. Przy chodzeniu

chory dotyka podłoża najpierw palcami, a

następnie brzegiem bocznym stopy. Kończyna

chora sprawia wrażenie za długiej. Chory zgina

nadmiernie nogę w stawach kolanowym i

biodrowym.

Całkowite porażenie mięśni kończyny

dolnej

W przypadku całkowitego porażenia mięśni kończyn

dolnych chód możliwy jest tylko przy

odpowiednim zaopatrzeniu ortopedycznym.

Document Outline