background image

CZASZKA JAKO CAŁOŚĆ – TWARZOCZASZKA

- rusztowanie dla narządów układu pokarmowego i 

oddechowego

background image

KOŚĆ NOSOWA

-parzysta kość czaszki w kształcie 
prostokątnej płytki

-tworzy przedni odcinek ściany 
górnej jamy nosowej

- łączy się u góry z kością czołową, z 
boku z wyrostkiem czołowym 
szczęki, a po stronie przyśrodkowej 
z kością strony drugiej tworząc 
grzbiet nosa

- na jej powierzchni wewnętrznej 
zaznacza się podłużna bruzda 
sitowa

background image

KOŚĆ ŁZOWA

-parzysta, prostokątna, najmniejsza kość trzewioczaszki,
- buduje przyśrodkową ścianę oczodołu, posiada bruzdę łzową i 
kanał nosowo-łzowy

- posiada dwie powierzchnie i cztery brzegi

background image

KOŚĆ SZCZĘKOWA

 - parzysta, stanowiąca zasadniczą część 
składową czaszki twarzowej

-składa się z dwóch części, z których jedna jest 
ustawiona pionowo, a druga poziomo

- część pionowa to trzon, który ustawia się w ten 
sposób, że:

- jego powierzchnia przyśrodkowa stanowi 
część bocznej ściany jamy nosowej,

-powierzchnia boczna jest zasłonięta 
umocowaną do niej kością jarzmową,

powierzchnie przednia i tylna tworzą 
zewnętrzny zarys dolnego odcinka czaszki 
twarzowej

-powierzchnia górna trzonu szczęki, czyli 
oczodołowa, stanowi część ściany oczodołu 
(bruzda podoczodołowa, nerw, naczynia). 

-we wnętrzu szczęki znajduje się zatoka 
szczękowa
 wypełniona powietrzem

-od trzonu odchodzą 4 wyrostki:

-wyrostek podniebienny (podniebienie kostne) 

-wyrostek zębodołowy (8 zębodołów dla korzeni 
zębów)

-wyrostek czołowy (część nosowa)

-wyrostek jarzmowy

background image

KOŚĆ JARZMOWA

-parzysta kość czaszki, tworząca 
część boczną twarzy, od jej 
ustawienia zależą również 
kształty twarzy

- składa się z trzonu, wyrostka 
czołowego i wyrostka 
skroniowego

-wyrostek skroniowy biegnie do 
tyłu i łączy się wyrostkiem 
jarzmowym kości skroniowej w 
łuk jarzmowy. 

-wyrostek czołowy łączy się z 
kością czołową

-trzon posiada trzy 
powierzchnie; jedna z nich 
bierze udział w tworzeniu ściany 
bocznej i dolnej oczodołu

background image

LEMIESZ

-cienka płytka ustawiona 
strzałkowo
, zwykle odchylona 
nieco w 1 z boków (asymetria)

- zbudowany jest z: 4 brzegów i 
2 powierzchni

-w tylnej górnej części kości 
znajdują się parzyste skrzydła
pomiędzy którymi a dziobem kości 
klinowej powstaje szew rowkowy

background image

MAŁŻOWINA NOSOWA DOLNA

-parzysta kość czaszki, leżąca w 
części dolnej ściany bocznej jamy 
nosowej

-przyczepia się 3 wyrostkami do 
sąsiadujących kości:
 - wyrostek szczękowy do trzonu 
szczęki
- wyrostek sitowy do kości sitowej

- wyrostek łzowy do kości łzowej

background image

-parzysta kość czaszki, 
składająca się z blaszki poziomej 
i pionowej

blaszka pozioma tworzy tylny 
odcinek podniebienia kostnego, 
brzeg przedni łączy się 
wyrostkiem podniebiennym 
szczęki, tylny – stanowi przyczep 
dla rozcięgna podniebienia 
miękkiego

blaszka pionowa jest 
wklinowana pomiędzy trzon 
szczęki i wyrostek skrzydłowaty 
kości klinowej i wchodzi w skład 
ściany bocznej jamy nosowej. Na 
powierzchni nosowej blaszki 
pionowej ciągnie się pionowo 
grzebień małżowiny, stanowiący 
przyczep dla małżowiny nosowej 
dolnej.

KOŚĆ PODNIEBIENNA

background image

ŻUCHWA

– ruchoma kość szkieletu czaszki 

-wyróżnia się masywny trzon, od którego 
do tyłu odchodzą symetrycznie gałęzie 
żuchwy (kąt żuchwy). Ich końce 
współtworzą z kośćmi skroniowymi staw 
skroniowo-żuchwowy.

Gałąź żuchwy rozdziela się na dwa 
wyrostki: dziobiasty z przodu i 
wyrostek kłykciowy
 (staw skroniowy) z 
tyłu. Między nimi jest wcięcie żuchwy. Na 
bocznej części gałęzi żuchwy, blisko jej 
kąta, można zauważyć guzowatość 
żwaczową, powierzchnię przyczepu 
mięśnia żwacza. Na przyśrodkowej części 
żuchwy jest otwór żuchwowy do którego 
wchodzi nerw zębodołowy.
- Na trzonie żuchwy, na powierzchni 
przedniej, znajdują się dwa otwory 
bródkowe a także guzy bródkowe. 
Najbardziej wystająca część trzonu to 
guzowatość bródkowa. Na wewnętrznej 
powierzchni trzonu są zagłębienia – dołki 
podjęzykowe dla ślinianek podjęzykowych 
i dołki, miejsca przyczepu mięśni. Na 
górnej powierzchni trzonu jest część 
zębodołowa.
 

background image

– nieparzysta kość trzewioczaszki nie 
mająca połączenia z innymi kośćmi, 
leży jednak topograficznie w obrębie 
szyi

-kształt podkowy, zawieszona jest 
poniżej żuchwy

- bierze udział w ruchach krtani
- wyróżnia się w niej trzon, parę 
rogów większych i parę rogów 
mniejszych
Trzon na przedniej, wypukłej 
powierzchni występuje szereg bruzd, 
do których przyczepiają się mięśnie 
nad- i podgnykowe.
Rogi większe zakończone 
niewielkim zgrubieniem, odchodzą 
ku tyłowi i nieco na zewnątrz od 
końców trzonu. Łączą się z trzonem 
za pomocą chrząstkozrostu.
Rogi mniejsze odchodzą ku tyłowi i 
ku górze od trzonu w miejscu 
odejścia rogów większych. Są 
niewielkimi stożkowatymi 
wyniosłościami zbudowanymi z 
chrząstki, która z wiekiem kostnieje. 
Łączą się z trzonem za pomocą 
więzozrostu

KOŚĆ GNYKOWA

background image

ZĘBY

Ząb składa się z korony (zębiny), szyjki i 
jednego lub więcej korzeni. Korona jest 
częścią zęba pokrytą szkliwem. Wewnątrz 
korony znajduje się komora miazgi. Z kolei 
korzeń jest to część zęba pokryta cementem
Zwykle wewnątrz korzeni znajdują się kanały 
doprowadzające do korony naczynia 
krwionośne i nerwy. Przeważnie w każdym 
korzeniu znajduje się jeden kanał. Szyjka jest 
częścią zęba łącząca koronę anatomiczną i 
korzeń anatomiczny. W tym miejscu występuje 
przewężenie zęba.
Wzór zębowy– sposób opisu uzębienia ssaków 
określający liczbę i typ funkcjonalny zębów w 
każdej połowie szczęki lub żuchwy.
Symbole :
I (incisivi) – siekacze
C (canini) – kły
P (praemolares) – przedtrzonowce
M (molares) – trzonowce, zęby trzonowe
Wzór zębowy

I

C

P

M
44=

3

1

4

3

3

1

4

3

background image

powierzchnie zęba:
powierzchnię podniebienną – od strony podniebienia w szczęce lub językową w 
żuchwie;
powierzchnię przedsionkową (wargową lub policzkową) od strony przedsionka jamy 
ustnej;
powierzchnię żującą w trzonowcach i przedtrzonowcach lub brzeg sieczny w 
siekaczach, kłach;
powierzchnię mezjalną od strony linii pośrodkowej ciała;
powierzchnię dystalną przeciwną do linii pośrodkowej ciała.


Document Outline