Zagrożenie środowiska 

przez rolnictwo

 

 

• Rolnictwo obok przemysłu wywołuje 

największe zmiany w pedosferze.  
Nie są tak wielkie jak w przemyśle, 
ale na pewno dominują w zakresie  
rozmiarów przestrzennych.

 

 

• Oddziaływanie rolnictwa na środowisko 

jest procesem stymulowanym przez 

dynamicznie wzrastające potrzeby 

wyżywienia ludzi. Zmniejszający się 

areał ziemi jest przyczyną stosowania 

coraz bardziej wydajnych maszyn, 

efektywniejszych metod uprawy i 

nawożenia. Stosowania środków do 

walki ze szkodnikami. Czyli mówiąc 

ogólnie-chemii.

 

 

• Pole staje się typowym warsztatem 

produkcyjnym. Fabryką, którą rolnik 

opuszcza po pracy.

• Wymienione sytuacje rodzą zagrożenia, 

które przekształcając środowisko w 

obrębie agrocenoz oddziaływują na:

– Stosunki wodne
– Troficzność i chemizm siedlisk
– Środowisko glebowe
– Szatę roślinną
– Gatunki roślin w sensie genetycznym i morfologicznym

 

 

Rolnictwo

• Rolnictwo należy do najstarszych dziedzin 

wytwórczości materialnej człowieka - jego początki 

datuje się na neolit - 10 000 do 3 000 lat p. n. e. 

Przejście od łowiectwa i zbieractwa do uprawy roli 

doprowadziło do "rewolucji" w społecznościach 

ludzkich, przy czym często wymieniana fazą 

pośrednią był etap tworzenia ogrodów, które służyły 

jako tymczasowe zabezpieczenie dla społeczeństw 

zbieracko-łowieckich na wypadek nieurodzaju. 

Zmienił się ich tryb życia z koczowniczego na osiadły, 

co doprowadziło do powstania liczniejszych i bardziej 

złożonych form społecznych umożliwiających dalszą 

ewolucję umysłowości człowieka. Zmienił się też 

stosunek człowieka do przyrody, którą zaczął 

dostosowywać do własnych potrzeb. 

 

 

Stosunki wodne

• W produkcji roślinnej są one 

sprzężone  z ciepłem i operacją 
światła słonecznego. Woda występuje 
nie tylko jako czynnik twórczy, ale 
także jako ograniczający produkcję 
rolniczą. 

 

 

Odprowadzanie wód

• Wiosną zabiera ciepło na skutek 

nadmiernego parowania. Jej niedobór 
hamuje wzrost roślin pomimo 
maksymalnego naświetlenia.

• Odprowadzenie wody wiosną wydłuża 

sezon wegetacyjny. Ułatwia użycie maszyn 
i wcześniejsze rozpoczęcie prac uprawnych

• Odprowadza się także wodę z łąk, jako, że 

podmokłości hamują przyrost masy dając 
niskie plony pasz o gorszej jakości.

 

 

Obniżenie poziomu wody

• Odwadnianie użytków rolnych  

powoduje uszczuplenie zasobów wód 
lądowych. 

• W Polsce obniżenie poziomu wody 

gruntowej planowane do wykonania i 
zrealizowane na łącznym obszarze 
użytków wymagających tego zabiegu 
dla zwiększenia ich produktywności 
dotyczy 12,6mln ha.

 

 

Melioracje przyczyną 

niszczenia gleb

• Melioracje polegają na zbiegach technicznych 

wykonywanych w celu odprowadzenia nadmiaru wód 

lub nawodnienia terenów o deficycie wodnym. 

Melioracje dotyczą ściśle określonych terenów. Często 

jednak wpływają negatywnie na sąsiednie tereny. 

Nawet kontrolowane melioracje polne obniżają poziom 

wód podziemnych, co szczególnie niekorzystnie odbija 

się na gospodarce leśnej, powodując przesuszenie i 

niszczenie gleb leśnych. Niejednokrotnie też w wyniku 

niewłaściwie prowadzonych melioracji dochodzi do 

nadmiernego odwodnienia jakiegoś obszaru oraz do 

wystąpienia nadmiaru wód na innym obszarze. Jeszcze 

częściej w wyniku melioracji cenne zasoby wód zostają 

w przyspieszonym tempie odprowadzone do rzek, a 

następnie do mórz.