background image

Układ krążenia człowieka

Damian Ziemiak

Klasa1c, rok szkolny 2005/06

background image

Spis treści

Co to jest układ kr
ążenia

Serce

Układ krążenia

Duży krwioobieg

Mały krwioobieg

Układ wrotny

Układ limfatyczny

Naczynia włosiowat
e

Tętnica

Typy tętnic

Żyły

Bibliografia

background image

Co to jest układ krążenia:

 

Serce, tętnice, żyły oraz naczynia włosowate tworzą zamknięty układ, 

zwany układem krążenia, którym płynie krew. Tętnice, miarę oddalania 

się od serca, dzielą się na coraz drobniejsze, a żyły w miarę zbliżania 

się do serca, są coraz szersze wskutek łączenia się mniejszych żył. 

Tętnice zbudowane są z trzech warstw zwanych błoną wewnętrzną 

(intima), środkową (media) zewnętrzną (adventitia). Błona wewnętrzna 

od strony światła naczynia pokryta jest szczelnym, gładkim 

śródbłonkiem, stanowiącym warstwę ochronną ściany naczynia 

i posiadającą właściwości uniemożliwiające krzepnięcie krwi naczyniu. 

Ściana tętnicy posiada liczne włókna mięśniowe umożliwiające jej 

skurcz i rozkurcz, co odgrywa istotną rolę przepływie krwi, oraz włókna 

kolagenu i elastyny zapewniające elastyczność ściany tętnicy. Drobne 

tętnice zawierają znacznie więcej włókien mięśniowych niż duże 

tętnice. Umożliwia to poprzez skurcz naczynia stwarzanie oporu dla 

przepływającej krwi utrzymanie właściwego ciśnienia tętniczego na 

obwodzie daleko od serca. Naczynia kapilarne zawierają już jedynie 

warstwę sródbłonka otoczoną tkanką łączną - dzięki tej bezpośredniej 

niemal styczności krwi poszczególną komórką, układzie tym dochodzi 

do wymiany gazów substancji odżywczych oraz produktów przemiany 

materii między krwią komórką. Układ żylny zbiera natomiast krew 

z kapilarów i odporowadza ją do serca. 

background image

Serce

Serce człowieka znajduje się w klatce piersiowej, tuż pod 
mostkiem. Serce jest podzielone na prawy przedsionek, prawą 
komorę lewy przedsionek i lewą komorę. Do prawego przedsionka 
krew odtlenowaną ( krew transportująca dwutlenek węgla z 
komórek ciała do płuc) doprowadzają żyły główne, a do lewego – 
żyły płucne, prowadzące utlenowaną krew z płuc (krew 
transportująca tlen z płuc do komórek ciała). Z prawej komory 
serca odtlenowaną krew doprowadza tętnica płucna do płuc, 
natomiast z komory lewej krew utlenowaną doprowadza – aorta. 
Kierunek przepływu krwi w sercu reguluje układ zastawek. Między 
przedsionkami a komorami znajdują się zastawki przedsionkowo- 
komorowe. Pomiędzy prawą komorą a tętnicą płucną oraz między 
lewą komorą a aortą występują zastawki półksiężycowate, które 
uniemożliwiają cofanie się krwi podczas rozkurczu komór. Serce 
jest otoczone łączno- tkankowym workiem, zwanym osierdziem. 
Stale pracujący mięsień sercowy wymaga odpowiedniego 
odżywiania i natleniania oraz usuwania szkodliwych produktów 
metabolicznych. Dlatego włókna mięśnia sercowego są 
zaopatrywane w krew za pośrednictwem własnego układu naczyń 
krwionośnych, zwanego krążeniem wieńcowym. 

background image

Układ krążenia

   

Składa się z układu krwionośnego i z układu 

chłonnego.
U. krwionośny składa się z płynnego osocza i 
składników morfotycznych.
Osocze składa się z surowicy i włóknika (jest to 
białko, które tworzy skrzep).
Składniki morfatyczne to erytrocyty (krwinki 
czerwone) ok.4,5-5mil w mm3 , leukocyty (krwinki 
białe) 5-10 tyś w mm3,trąbocyty (płytki krwi) 300-
600 tyś.

background image

Duży krwioobieg

Krew (bogata w tlen) wypływa z lewej komory 

serca przez zastawkę aortalną do głównej 

tętnicy ciała, aorty, rozgałęzia się na tętnice 

mniejszego kalibru, dalej na tętniczki, a 

następnie przechodzi przez sieć naczyń 

włosowatych we wszystkich narządach ciała. 

Naczynia włosowate przechodzą w drobne żyłki, 

które przechodzą w żyły większego kalibru i żyłę 

główną górną i dolną. Krew powracająca żyłami 

jest odtlenowana (uboga w tlen) i przechodzi do 

prawego przedsionka serca, po czym przez 

zastawkę trójdzielną wpływa do prawej komory.

background image

Mały krwioobieg

Odtlenowana wypompowywana jest z 
prawej komory serca przez zastawkę tętnicy 
płucnej do tętnicy o tej samej nazwie, która 
rozgałęzia się w płucach na sieć naczyń 
włosowatych oplatających pęcherzyki 
płucne, tam dochodzi do wymiany gazowej. 
Utlenowana krew powraca żyłami płucnymi 
do lewego przedsionka serca, a tam przez 
zastawkę dwudzielną (mitralną) krew 
wpływa do lewej komory serca.

background image

Układ wrotny

Układ składa się z żyły wrotnej, a ona z 
żyły kreskowej dolnej i śledzionowej. 
Zadaniem tego układu jest zebranie 
substancji odżywczych i przekazanie ich do 
wątroby.

background image

Układ limfatyczny

 

Rozpoczynają go zbierające płyn 
tkankowy włosowate naczynia 
limfatyczne. Łączą się one w coraz 
większe naczynia chłonne, przechodzące 
następnie w główny przewód piersiowy, 
łączący się z kolei z układem 
krwionośnym. Dzięki temu limfa dostaje 
się do układu krwionośnego i dochodzi 
do ciągłej wymiany substancji między 
nią a krwią. Do układu limfatycznego 
zalicza się też więzły chłonne, np. w 
pachwinach kończyn. Funkcje układu 
limfatycznego związane są m.in. z 
wytwarzaniem tzw. przeciwciał, które 
łącząc się np. z bakteriami, ułatwiają ich 
niszczenie przez krwinki białe. 

background image

Naczynia włosiowate

Znajdują się w układzie krwionośnym, na 
połączeniu żył i tętnic, przenikając tkanki 
ciała. W naczyniach tych dochodzi do 
wymiany substancji pomiędzy krwią, a 
komórkami ciała. Wyróżnia się 3 podstawowe 
typy naczyń włosowatych: o ścianie ciągłej, 
okienkowej oraz nieciągłej. 

background image

Tętnica 

Jest to każde naczynie prowadzące krew z 
serca na obwód, bez względu na to czy 
jest to krew utlenowana (tętnicza) czy 
nieutlenowana (żylna).

 

background image

Typy tętnic:

• tętnice sprężyste - duże naczynia o średnicy ponad 10 mm. 

Zawierają dużą ilość tkanki sprężystej. Ich budowa 

umożliwia amortyzowanie fali tętna co zmienia pulsacyjny 

przepływ krwi w ciągły (podczas skurczu magazynuje 

energię w rozciągniętych ścianach, a podczas rozkurczu 

oddaje ją). 

• w błonie wewnętrznej - tkanka podśródbłonkowa jest silnie 

rozwinięta i zawiera dużo luźniejszej tkanki łacznej. Błona 

sprężysta wewnętrzna jest bardzo dobrze rozwinięta. Można 

w niej wyodrębnić warstwę wewnętrzną i zewnętrzną. 

• w błonie środkowej włókna sprężyste tworzą kilkadziesiąt 

okrężnych błon okienkowych między którymi znajdują się 

mięśnie gładkie. Im bliżej serca tym bardziej przeważają 

włókna sprężyste (od 10 do 70 w aorcie). 

• w błonie zewnętrznej przebiegają licznie nerwy i naczynia 

naczyń. Blaszka sprężysta zewnętrzna jest dobrze 

rozwinięta.

background image

Żyły

To wszystkie naczynia krwionośne 
prowadzące krew do serca bez względu na 
to czy jest to krew utlenowana (tętnicza) 
czy nieutlenowana (żylna) 

background image

Bibliografia:

Strony internetowe:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_krwiono%C5%9Bny_cz
%C5%82owieka

http://www.lodz.ptkardio.pl/serce.html

http://szkola.wi.ps.pl/2002/uklad_krazenia/index.html


Document Outline