4. KOORDYNACJA
4. KOORDYNACJA
WYMIAROWA W
WYMIAROWA W
BUDOWNICTWIE.
BUDOWNICTWIE.
4. KOORDYNACJA
4. KOORDYNACJA
WYMIAROWA W
WYMIAROWA W
BUDOWNICTWIE.
BUDOWNICTWIE.
1.
1.
WPROWADZENIE.
WPROWADZENIE.
2.
2.
WAŻNE POJĘCIA I DEFINICJE.
WAŻNE POJĘCIA I DEFINICJE.
3.
3.
KOORDYNACJA MODULARNA.
KOORDYNACJA MODULARNA.
4.
4.
KORDYNACJA WYMIAROWA.
KORDYNACJA WYMIAROWA.
5.
5.
PROJEKTOWANIE SYSTEMOWE.
PROJEKTOWANIE SYSTEMOWE.
6.
6.
WYMIAROWANIE ELEMENTÓW.
WYMIAROWANIE ELEMENTÓW.
1.WPROWADZENIE.
1.WPROWADZENIE.
Budowanie w coraz to większych ilościach z
różnych elementów różnych budowli, dążenie
do obniżki kosztów budowania, skrócenie
cyklu
budowy
i
uprzemysłowienie
budownictwa wymu-siło typizację.
Podstawową zasadą typizacji to
Podstawową zasadą typizacji to
wprowadze-nie do rozwiązań projektowych
wprowadze-nie do rozwiązań projektowych
koordynacji
wymiarowej,
na
podstawie
koordynacji
wymiarowej,
na
podstawie
ustalonego systemu modularnego.
ustalonego systemu modularnego.
2.WAŻNE POJĘCIA I DEFINICJE.
2.WAŻNE POJĘCIA I DEFINICJE.
o
Koordynacja wymiarowa
Koordynacja wymiarowa
– dobór
– dobór
współza-leżnych
wymiarów
przy
współza-leżnych
wymiarów
przy
projektowaniu, pro-dukcji i montażu
projektowaniu, pro-dukcji i montażu
elementów polegający na zapewnieniu
elementów polegający na zapewnieniu
ich ogólnej zgodności między sobą z
ich ogólnej zgodności między sobą z
uwzględnieniem wymagań techniczno-
uwzględnieniem wymagań techniczno-
funkcjonalnych.
funkcjonalnych.
o
Koordynacja
modularna
–
koordynacja wy-miarowa wykonana w
oparciu
o
ustalony
moduł,
na
podstawie
przyjętego
systemu
modularnego.
o
System modularny – zbiór zasad
dotyczący wzajemnego doboru wymiaru
elementów, przestrzeni obudowywanej,
jak i ich zes-tawów w budynkach i
budowlach w oparciu o ustalony moduł.
o
Moduł – jednostka długości, której
krotnoś-ciami
są
wszystkie
wymiary
skoordynowane
elementów
oraz
przestrzeni obudowywanej.
o
Moduł podstawowy – M
M
– moduł ustalony
i przyjęty za podstawę koordynacji.
o
Multimoduł – Mm
Mm
– moduł pochodny
będący
wynikiem
mnożenia
modułu
podstawowego przez liczbę naturalną
m>1.
o
Submoduł – M/m
M/m
– moduł pochodny
będący wynikiem podzielenia modułu
podstawowego przez liczbę naturalną
m>1.
o
Modularny układ odniesienia (układ
płasz-czyzn, siatka przestrzenna) – układ
wzajemnie
prostopadłych
płaszczyzn,
równoległych
do
trzech
płaszczyzn
prostopadłego
układu
odniesienia,
wyprowadzonych w odległościach równych
ustalonemu modułowi.
o
Siatka modularna – zespół krawędzi
prze-cinania się płaszczyzn modularnych.
o
Kratka modularna – rzut modularnego
układu
odniesienia
na
płaszczyznę
równoległą do jednej z płaszczyzn
prostokątnego układu odniesienia.
o
Linia modularna – rzut krawędzi
modularnej na płaszczyznę równoległą do
jednej z płaszczyzn prostokątnego układu
odniesienia.
3.KOORDYNACJA MODULARNA.
Celem koordynacji modularnej jest:
o
racjonalizacja robót budowlanych,
o
zmniejszenie kosztów budownictwa,
o
unifikacja elementów,
o
łączenie, składanie elementów
Daje możliwości:
o
masowej produkcji elementów
zunifikowanych
o
ułatwia
i
upraszcza
projektowanie,
o
ułatwia pracę na budowie.
Zakres koordynacji modularnej:
o
elementy budowlane szczególnie te
projektowane masowo,
o
budowle:
•
projektowanie budowli w których
będą występowały nowe elementy –
tworzenie systemu.
•
projektowanie
budowli
z
zasto-sowaniem
istniejących
elementów –
projektowanie w
systemie.
Wartość modułu podstawowego równa
jest 10cm (0,10m, 100mm, 1,0dm),
oznacza się symbolem
M
M
.
Wartość multimodułu Mm
Mm
równa jest
wielkości
modułu
podstawowego
pomnożonej przez jedną z ustalonych
liczb naturalnych
m
m
.
Ustalono następujące liczby naturalne:
3; 6; 12; 15; 30; 60
3; 6; 12; 15; 30; 60
stąd wartości multimodułów:
3M=30cm; 6M=60cm;
12M=120cm
15M=150cm; 30M=300cm;
60M=600cm.
Wartość submodułu M/m
M/m
jest równa
wartości
modułu
podstawowego
M
M
podzielonej przez jedną z ustalonych liczb
naturalnych
m
m
.
.
Ustalono następujące liczby naturalne:
2; 5; 10; 20; 50; 100.
2; 5; 10; 20; 50; 100.
Stąd wartość submodułów:
M/2=5cm; M/20=0,5cm
M/5=2,0cm M/50=0,2cm
M/10=1,0cm M/100=0,1cm.
M
M
M
M
M
M
M
M
M
M
M
M
M
M
SIATKA MODULARNA
SIATKA MODULARNA
KRATKA MODULARNA
KRATKA MODULARNA
Projektujemy przeważnie w oparciu o
jeden
moduł
pochodny
w
układzie
odniesienia.
o
Projektowanie w przestrzeni x, y, z, -
siatka modularna .
o
Projektowanie na płaszczyźnie x, y, -
kratka modularna.
Projektowany element charakteryzuje
się:
o
cechami powierzchni,
o
wymiarami.
Każdy element ma przyporządkowaną przestrzeń
zawartą między płaszczyznami modularnymi, musi
się tam zmieścić razem ze spoinami.
Rozróżniamy elementy modularne i
zmodu-
łowane.
o
Element modularny – element, który
zesta-wiony z elementami analogicznymi
w
dowolnej
wielokrotności
wraz
charakterystyczną dla nich spoiną s
s
tworzy wymiar zestawczy (połączeniowy)
modularny.
o
Element zmodułowany – element, który
jedynie w pewnych zestawach łącznie z
innymi elementami dopełniającymi i
charak-terystyczna dla nich spoiną s
s
tworzy wymiar
zestawczy (połączeniowy)
modularny.
s
s
s
s
m
.
M
.
M
m
.
M
.
M
ELEMENT MODULARNY
m
.
M
s
c
.
M
.
M
c
c
m
.
M
s
s
ELEMENT ZMODUŁOWANY
Linie kratki modularnej
Linie kratki modularnej
Mm
Mm
Mm MmMm Mm MmMm Mm Mm Mm Mm Mm Mm Mm Mm
n
.
Mm
n
.
Mm
n
.
Mm
n
.
Mm
n
.
M
m
n
.
M
m
M
m
M
m
M
m
M
m
M
m
M
m
M
m
M
m
Element modularny
Element zmodułowany
RYSUNKOWY ZESTAW MODULARNY ELEMENTÓW
c
4. KOORDYNACJA WYMIAROWA.
Celem projektowania w modularnych
ukła-dach odniesienia jest koordynacja
wymiarowa elementów konstrukcji, która
zapewnia:
o
zestawialność elementów bez potrzeby
doraźnego dopasowywania,
o
możliwość zamienności i wymienności
elementów,
o
optymalną typizację elementów
zgodną
z
założeniami
ich
prefabryka-cji, transportu i montażu
oraz ze względu na ich kształt,
strukturę ciężar itp.
WM=WT
5
.
M3
M3
W
M
=
W
T
W
M
WM – wymiar modularny
WT – wymiar teoretyczny
WYMIAROWANIE MODULARNE ELEMENTU NA SIATCE.
Elementy przylegające ( bez spoiny).
WM
WT
WM – wymiar modularny
WT – wymiar teoretyczny
s – spoina.
s
0,5s
s
W
T
W
M
0
,5
s
WYMIAROWANIE MODULARNE NA SIATCE PROJEKTOWEJ
Elementy ze spoinami.
5. PROJEKTOWANIE SYSTEMOWE.
W projektowaniu systemów budownictwa
głównym założeniem jest:
o
rodzaj
konstrukcji
(ustrój
konstrukcyjny),
o
technologia jej wykonania.
Wśród systemów stosujących ustroje
ścia-nowe rozpowszechnione są systemy
stosujące
elementy
prefabrykowane
blokowe
i
płytowe,
wśród
ustrojów
szkieletowych słupowo-ryglowe i ramowe.
USTROJE KONSTRUKCJI BUDOWNICTWA
UPRZEMYSŁOWIONEGO
USTROJE SZKIELETOWE
USTROJE ŚCIANOWE
USTROJE MIESZANE
PREFABRYKOWANE
• WIELKOBLOKOWE
• WIELKOPŁYTOWE
MONOLITYCZNE
•TARCZOWE
PREFABRYKOWANE
•SŁUPOWO-RYGLOWE
•RAMOWE
•RAMOWO-RYGLOWE
MONOLITYCZNE
•SŁUPOWO-RYGLOWE
•RAMOWO-PŁYTOWE
PREFABRYKOWANE
I MONOLITYCZNE
•SŁUPOWO-PŁYTOWE
•RAMOWO PŁYTOWE
•INNE POCHODNE
Zasady typizacji w różnych systemach
kształtują się dość różnie. W Polsce
popularne były systemy:
o
bloków kanałowych (cegła żerańska),
o
wielkopłytowy OWT,
o
wielkopłytowy W-70 (Wk-70),
o
słupowo-ryglowy SBO,
Systemy te za podstawę założenia
przyjmo-wały
głównie
technologię
produkcji
prefabry-katów,
przy
normatywach
powierzchniowych
i
katalogu elementów.
6. WYMIAROWANIE ELEMENTÓW.
Przed określeniem wymiarów należy:
o
określić cechy kształtu (wielkości
wrębów, skosów itp.),
o
wielkość ze względów technologicznych
i ekonomicznych,
o
grubość spoiny (tolerancje i pasowania).
Określenie wymiaru elementu:
L=n
.
Mm±s
L – wymiar produkcyjny
n – liczba naturalna
Mm – wartość modułu; s -
spoina
S
S
S
S
WT
WT
WT
WM
WM
WM
S – SPOINA
WT – WYMIAR TEORETYCZNY
WM – WYMIAR MODULARNY
T – TOLERANCJA T=W
max
-W
min
W
max
- NAJWIĘKSZY WYMIAR DOPUSZCZALNY W PRODUKCJI
W
min
– NAJMNIEJSZYWYMIAR DOPUSZCZALNY WPRODUKCJI
WYMIAR GRANICZY GÓRNY
WYMIAR GRANICZNY DOLNY
WYMIAR PROJEKTOWANY
ODCHYŁKA DOLNA
ODCHYŁKA GÓRNA
0,5 S
WT
WM
0,5 S
0,5 T
0,5 T
W
max
W
min
Stosowane określenia:
o
Wymiar – zasięg ciała w określonym
kie-runku (długość, szerokość, wysokość,
głebo-kość, średnica itp.) – wielkość
fizyczna.
o
Wymiar – wartość liczbowa wielkości
fizycznych wyrażona za pomocą jednostki
miary – wartość liczbowa.
o
Wymiar
rzeczywisty
–
idealnie
pomierzony (pojęcie teoretyczne).
o
Wymiar stwierdzony – uzyskany przez
pomiar.
o
Wymiary graniczne – dwa wymiary
skrajne dopuszczalne między którymi
winien być zawarty wymiar stwierdzony.
Wymiar graniczny:
o
górny,
o
dolny.
o
Odchyłka – różnica algebraiczna między
wymiarem
stwierdzonym
a
projektowanym.
Odchyłka
może
być:
o
stwierdzona,
o
dopuszczalna,
o
górna lub dolna,
o
symetryczna lub
nie,
o
jednostronna.
o
Tolerancja
–
dopuszczalna
niedokładność.
o
Tolerancja liniowa – różnica między
wymia-rem granicznym górnym i dolnym,
jest zawsze dodatnia i równa różnicy
algebraicznej miedzy odchyłką górną i
dolną.
o
Tolerancja produkcyjna – tolerancja
obowią-zująca producenta dla wymiarów
nietole-rowanych w projekcie.
o
Klasy dokładności – uporządkowany
szereg wartości tolerancji związanych w
określony z wymiarami projektowymi.
Klasy dokładności wykonania i
odpowiadają-ce im graniczne wielkości
przedziałów tolerancji stanowią podstawę
do
określania
tolerancji
wymiarów
elementów.
Klasy dokładności wykonania elementów
budowlanych
i
wartości
tolerancji
określają odpowiednie normy (PN).
W zależności od materiałów sposobu
wykonania i wymiarów dobieramy klasy
dokładności. Określają one jednocześnie
tolerancje dla wymiarów nietolerowanych.
0,5 B
0,
5L
0,
1L
0,1B
L
0,
1L
ZASADY POMIARÓW
ELEMENTÓW