Dr Agnieszka Chemperek
Dr Agnieszka Chemperek
Rodzaje i specyfika grup
Proces grupowy
„Grupą są dwie lub więcej osób, między
którymi istnieje bezpośrednia
interakcja, które posiadają ustalone
wspólne normy, mają wspólny cel,
tworzą rozwiniętą strukturę grupową i
mają poczucie odrębności swojej grupy
stosunku do innych grup”
J.L. MORENO
A. WOLF
K. LEWIN
F. PERLS
C. ROGERS
G. COREY
CH. GARVIN
A. KAMIŃSKI
J. SZMAGALSKI
L. GRZESIUK
„ metoda pomagania grupom, a także
jednostkom; może im dawać możność
wpływu i zmian w zakresie osobowych,
grupowych, organizacyjnych i
społecznych problemów”
„(…) zdarzenia i stosunki interpersonalne
między uczestnikami grupy dostarczają
głównych środków do realizacji celów.
Wymiana sugestii i doświadczeń,
porównywanie i ścieranie się idei i postaw,
eksperymentowanie, wzajemne wsparcie i
poczucie identyfikacji członków z grupą jest
tym co składa się na pracę grupową jako
metodę”
PODZIAŁ GRUP
Grupa społeczna
- grupa 2 lub więcej
osób
- współdziała ze sobą
- współzależy od
siebie
- w zaspokajaniu
potrzeb i osiąganiu
celów musi na
siebie polegać
Grupa
niespołeczna
-
grupa 2 lub więcej
osób
-
znajduje się w tym
samym miejscu
-
w tym samym czasie
-
nie współdziała ze
sobą
1.
Rozwojowo - wychowawcze
2.
Rewalidacyjne
3.
Psychoterapeutyczne
1.
Terapia grupowa
2.
Poradnictwo grupowe
3.
Grupy rozwoju osobistego
4.
Grupy ustrukturalizowane
5.
Grupy samopomocowe
1.
Psychoterapeutyczne
2.
Rozwojowe – a) treningowe b)
rozwijające potencjał
3.
Socjoterapeutyczne - grupy osób
zagrożonych w rozwoju emocjonalno-
społecznym
4.
Grupy samopomocowe – oparte o
program
5.
Grupy wsparcia - oparte o
uniwersalne czynniki leczące
1.
Formowanie - okres chaosu i
niepewności
2.
Burza - okres konfliktu
3.
Normowanie - zespół staje się
jednością, powstanie reguł
funkcjonowania grupy
4.
Wykonanie - zespół zaczyna
konstruktywnie działać
5 faza Zawieszenie /Tuckman, Jensen,
1977/
1.
Stadium początkowe
2.
Stadium przejściowe
3.
Stadium konstruktywnej pracy
4.
Stadium końcowe
Sprawdzanie wzajemnych ról, funkcji,
stosunku zależności od prowadzącego
Powstanie struktury grupy
Przewaga procesów orientacji i
sprawdzanie „o co chodzi?”, „co to
jest?”
Zadania prowadzącego:
Podstawy aktywnego uczestnictwa
Zasady pracy w grupie, normy
Zapoznanie uczestników z podstawowymi
zjawiskami procesu grupowego
Wyrażanie oczekiwań i obaw uczestników
Modelowanie konstruktywnych zachowań
Otwartość i psychologiczna obecność
Określenie celów
Odpowiedzialność za pracę w grupie
Podstawowe umiejętności komunikacyjne
Potrzeby grupy i ich realizacja
Cechują go przejawy lęku i
mechanizmów obronnych – opór
Pojawiają się konflikty
wewnątrzgrupowe i walka o
przywództwo
Następuje krystalizacja ról
poszczególnych członków
Zadania prowadzącego:
Rozpoznawanie i rozwiązywanie
sytuacji konfliktowych
Odkrywanie wzorców obronności
Opór – zasady postępowania
Reakcja na krytykę
Rozumienie problemowych zachowań
uczestników bez etykietowania
Równowaga między zależnością a
niezależnością
Wyrażanie uczuć i myśli „tu i teraz”
Powstanie i wzrost spójności w grupie
Zmniejsza się napięcie, liczba i
natężenie konfliktów
Konsolidacja wspólnych norm, wartości
Blednie i traci na znaczeniu problem
autorytetu i kierownictwa
Zwiększa się odpowiedzialność i
aktywność członków
Zadania prowadzącego:
Modelowanie pożądanych zachowań
Podejmowanie ryzyka
Oczekiwania względem grupy
Rozmowa na wspólne tematy
Ćwiczenie nowych umiejętności
Praca nad spoistością grupy
Wzmocnienie norm grupowych
Zmiany w uczuciach, myśleniu i
działaniu
W strukturze widoczne jest ukształtowanie
grupy roboczej, zespalającej role i
zadania, ułatwiające znalezienie
rozwiązań i podjęcie zadań – integracja
społeczna o charakterze twórczym
Grupa kontroluje się, zastanawia się,
rządzi i podąża ku wykonywaniu zadań
Uczestnicy podejmują decyzje i
wykorzystują nabytą wiedzę i umiejętności
w innych sytuacjach
1.
Orientacji i budowania
bezpieczeństwa
2.
Kryzysu (oporu i buntu)
3.
Eksploracji różnic i konfrontacji
4.
Współpracy- pogłębionej eksploracji
problemów indywidualnych i
grupowych
Niwelowanie różnic, poszukiwanie
podobieństw
Ukrywanie niechęci i niepokojów
Unikanie napięcia, udzielanie rad
Przeniesienie
Wyuczone sposoby zachowania
Ujawnienie siebie, trudności
Zmiana początkowo prezentowanych
postaw
Wzrost umiejętnego wyrażania złości,
napięcia, lęku
Wzrost poczucia bezpieczeństwa
i współpraca
Zanik ról destrukcyjnych
Wzmożenie tendencji konstruktywnych
1.
Nawiązywanie kontaktu
2.
Różnicowania
3.
Współpracy w grupie
4.
Końcowa
Psychoterapia grupowa działa
poprzez proces grupowy
Zanik ról destrukcyjnych
Wzmożenie tendencji konstruktywnych
Wzrost spoistości grupy zależy od
wzrostu:
1.
Wzajemnej atrakcyjności członków
grupy
2.
Identyfikacji z grupą
3.
Satysfakcji z przynależności do grupy
Kozioł ofiarny
Obserwator
Lider
Maskotka
Organizator
Wspomagacz
Zosia Samosia
Buntownik
Lizus
Komentator
Manipulator
Odgromnik
Wycofany
Agresor
DZIĘKUJĘ ZA
UWAGĘ