J. Wilkin - Ekonomia
Polityka fiskalna państwa
Wykład 10
WNE UW
J. Wilkin - Ekonomia
Polityka fiskalna państwa
Wykład 10
WNE UW
J. Wilkin - Ekonomia
Główne kategorie
• Budżet państwa: przychody i
wydatki budżetu państwa
• Podatki i polityka podatkowa
• Deficyt budżetowy i dług publiczny
• Fiskalizm i jego skutki
• Krzywa Laffera
• Kryteria i aspekty społeczno-
ekonomiczne systemu podatkowego
J. Wilkin - Ekonomia
Budżet państwa
• Plan dochodów i wydatków
państwa, zatwierdzony ustawą
budżetową;
• Deficyt budżetowy: nadwyżka
wydatków państwa ponad
przychody do budżetu, która musi
być sfinansowana poprzez
zaciągnięcie długu publicznego
J. Wilkin - Ekonomia
Tzw. złota reguła finansów
publicznych
• G. Jeze: Są wydatki, trzeba je pokryć
• Strona dochodowa budżetu państwa powinna
być dostosowana do strony wydatkowej
• Zapewnienie dostępu państwa do rynku
pożyczkowego, w przypadku braku pokrycia
wydatków w bieżących dochodach
budżetowych
• Kumulacja długu publicznego, jako
konsekwencja utrzymywania się deficytu
budżetowego – negatywne skutki tego zjawiska
J. Wilkin - Ekonomia
Struktura budżetu
państwa
(2005 r.)
• Dochody budżetu: 174 mld zł., w tym:
- z podatków: 154 mld zł
- z innych źródeł: 19,5 mld. zł
• Wydatki państwa: 208,7 mld zł, w
tym:
- wydatki sztywne: 122,6 mld zł
- wydatki elastyczne: 86,1 mld zł
J. Wilkin - Ekonomia
Dochody z podatków
• VAT: 73,1 mld zł
• Akcyza: 42,3 mld zł
• CIT: 14,7 mld zł
• PIT: 23,5 mld zł
J. Wilkin - Ekonomia
Najważniejsze wydatki z
budżetu
• Subwencje dla samorządu terytorialnego, w
tym subwencja oświatowa: 32,4 mld zł
• Koszty obsługi długu publicznego: 27,4 mld
zł
• Dotacja do Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych: 18,6 mld zł
• Dotacja do KRUS: 14,2 mld zł
• Obrona narodowa: 12,6 mld zł
• Składki do budżetu UE: 10,2 mld zł
• Szkolnictwo wyższe: 9,6 mld zł
J. Wilkin - Ekonomia
Koncepcje systemu
podatkowego
• Podatek liniowy
• Podatek płaski
• Podatek progresywny
Wady i zalety różnych systemów
podatkowych
J. Wilkin - Ekonomia
Rodzaje podatków
• Podatki bezpośrednie:
- PIT – podatek od dochodów osób fizycznych
- CIT – podatek od dochodów osób prawnych
- Podarki lokalne: gruntowy, od
nieruchomości, leśny i inne
• Podatki pośrednie:
- VAT – podatek od wartości dodanej
- Akcyza
J. Wilkin - Ekonomia
Funkcje podatków
• Dochodowa
• Redystrybucyjna
• Alokacyjna
• Społeczna
• Podatki a „szara strefa”
J. Wilkin - Ekonomia
Fiskalizm
• Wpływ systemu podatkowego na
funkcjonowanie gospodarki
• Krzywa Laffera: związek stopy
opodatkowania z wielkością
wpływów do budżetu. Dlaczego
niższa stopa podatkowa może dawać
większe wpływy do budżetu państwa
niż wysoka stopa opodatkowania?
J. Wilkin - Ekonomia
Krzywa Laffera
Wpływy
do
budżetu
Stopa
podatkowa
0
100
J. Wilkin - Ekonomia
Pytania problemowe do
wykładu 10
• Jakie są cele polityki fiskalnej
państwa?
• Przyczyny i skutki deficytu
budżetowego
• Wady i zalety różnych systemów
podatkowych
• Rodzaje i funkcje podatków
• Skutki nadmiernego fiskalizmu