background image

 

 

 

 

HORMONY

HORMONY

Substancje wytwarzane w rozmaitych 

Substancje wytwarzane w rozmaitych 

gruczołach i działające na pewne organy. 

gruczołach i działające na pewne organy. 

Organy dysponują tzw. receptorami – 

Organy dysponują tzw. receptorami – 

odbiorcami, które przyjmują sygnały od 

odbiorcami, które przyjmują sygnały od 

hormonów i odczytują go. Grą hormonów 

hormonów i odczytują go. Grą hormonów 

steruje gruczoł w mózgu (przysadka), ta zaś 

steruje gruczoł w mózgu (przysadka), ta zaś 

otrzymuje rozkazy od części śródmózgowia 

otrzymuje rozkazy od części śródmózgowia 

(podwzgórza). Tutaj, w centrum dowodzenia , 

(podwzgórza). Tutaj, w centrum dowodzenia , 

zbiegają się informacje od różnych organów, 

zbiegają się informacje od różnych organów, 

tak ze produkcja hormonów jest sterowana , 

tak ze produkcja hormonów jest sterowana , 

czyli zmniejszana lub zwiększana w 

czyli zmniejszana lub zwiększana w 

zależności od potrzeb.  

zależności od potrzeb.  

background image

 

 

 

 

HORMONY PŁCIOWE 

HORMONY PŁCIOWE 

MESKIE 

MESKIE 

(ANDROGENY)

(ANDROGENY)

Główny hormon męski to testosteron 

Główny hormon męski to testosteron 

Wytwarzany w jądrach

Wytwarzany w jądrach

Odpowiedzialny za rozwój pierwotnych 

Odpowiedzialny za rozwój pierwotnych 

i wtórnych cech płciowych męskich

i wtórnych cech płciowych męskich

Wydzielanie testosteronu pozostaje pod 

Wydzielanie testosteronu pozostaje pod 

kontrolą hormonu gonadotropowego 

kontrolą hormonu gonadotropowego 

przysadki, zwanego hormonem 

przysadki, zwanego hormonem 

pobudzającym komórki śródmiąższowe 

pobudzającym komórki śródmiąższowe 

(ICSH)

(ICSH)

background image

 

 

 

 

DZIAŁANIE 

DZIAŁANIE 

TESTOSTERONU

TESTOSTERONU

Pobudza wzrost kości i mięśni w kierunku 

Pobudza wzrost kości i mięśni w kierunku 

kształtów męskich

kształtów męskich

Wzrost narządów płciowych oraz rozwój 

Wzrost narządów płciowych oraz rozwój 

wtórnych cech płciowych męskich

wtórnych cech płciowych męskich

Zgrubienie głosu, wskutek wzrostu krtani 

Zgrubienie głosu, wskutek wzrostu krtani 

i więzadeł głosowych

i więzadeł głosowych

Skóra ulega zgrubieniu, zwiększa się w 

Skóra ulega zgrubieniu, zwiększa się w 

niej zawartość barwnika

niej zawartość barwnika

Wzmaga się czynność gruczołów 

Wzmaga się czynność gruczołów 

potowych i łojowych 

potowych i łojowych 

Często występuje trądzik pospolity    

Często występuje trądzik pospolity    

background image

 

 

 

 

HORMONY PŁCIOWE 

HORMONY PŁCIOWE 

ŻEŃSKIE

ŻEŃSKIE

Główny hormon żeński to estrogen i 

Główny hormon żeński to estrogen i 

progesteron

progesteron

Oba hormony są „sterydami”

Oba hormony są „sterydami”

Wzrost poziomu estrogenów we krwi jest 

Wzrost poziomu estrogenów we krwi jest 

odpowiedzialny za fazę wzrastania błony 

odpowiedzialny za fazę wzrastania błony 

śluzowej macicy w pierwszej połowie cyklu 

śluzowej macicy w pierwszej połowie cyklu 

miesiączkowego. Gdy poziom estrogenów 

miesiączkowego. Gdy poziom estrogenów 

zaczyna spadać, narasta szybko wydzielanie 

zaczyna spadać, narasta szybko wydzielanie 

hormonu luteinizujacego (LH). Wzmożone 

hormonu luteinizujacego (LH). Wzmożone 

wydzielanie LH powoduje pękanie dojrzałego 

wydzielanie LH powoduje pękanie dojrzałego 

pęcherzyka jajnikowego i rozwój ciałka 

pęcherzyka jajnikowego i rozwój ciałka 

żółtego , które wytwarza progesteron. 

żółtego , które wytwarza progesteron. 

background image

 

 

 

 

DZIAŁANIE HORMONU 

DZIAŁANIE HORMONU 

ŻEŃSKIEGO - 

ŻEŃSKIEGO - 

PROGESTERONU

PROGESTERONU

Progesteron jest niezbędny do utrzymania ciąży

Progesteron jest niezbędny do utrzymania ciąży

Przyczynia się do zmian w błonie śluzowej macicy 

Przyczynia się do zmian w błonie śluzowej macicy 

przygotowując ją do implantacji zapłodnionego jaja

przygotowując ją do implantacji zapłodnionego jaja

Zmniejsza częstość skurczów macicy

Zmniejsza częstość skurczów macicy

Estrogen podczas pokwitania zwiększa się 

Estrogen podczas pokwitania zwiększa się 

dwudziestokrotnie 

dwudziestokrotnie 

Następuje przekształcenie się narządów płciowych 

Następuje przekształcenie się narządów płciowych 

z formy dziecięcej w postać charakterystyczną dla 

z formy dziecięcej w postać charakterystyczną dla 

dojrzałej kobiety 

dojrzałej kobiety 

Rozwijają się wtórne cechy płciowe żeńskie

Rozwijają się wtórne cechy płciowe żeńskie

Rozwój tkanki łącznej i zrębu sutka

Rozwój tkanki łącznej i zrębu sutka

Progesteron wytwarza mleko w gruczołach sutka

Progesteron wytwarza mleko w gruczołach sutka

background image

 

 

 

 

DZIAŁNIE HORMONU 

DZIAŁNIE HORMONU 

ŻEŃSKIEGO - ESTROGENU

ŻEŃSKIEGO - ESTROGENU

Estrogen podczas pokwitania zwiększa się 

Estrogen podczas pokwitania zwiększa się 

dwudziestokrotnie 

dwudziestokrotnie 

Następuje przekształcenie się narządów 

Następuje przekształcenie się narządów 

płciowych z formy dziecięcej w postać 

płciowych z formy dziecięcej w postać 

charakterystyczną dla dojrzałej kobiety 

charakterystyczną dla dojrzałej kobiety 

Rozwijają się wtórne cechy płciowe 

Rozwijają się wtórne cechy płciowe 

żeńskie

żeńskie

Rozwój tkanki łącznej i zrębu sutka

Rozwój tkanki łącznej i zrębu sutka

Hamuje produkcję mleka

Hamuje produkcję mleka

Przyśpieszają wzrost kości

Przyśpieszają wzrost kości

background image

 

 

 

 

HORMONY PŁCIOWE 

HORMONY PŁCIOWE 

(MĘSKIE) JAKO LEKI

(MĘSKIE) JAKO LEKI

Podawane w celu uzupełnienie niedoborów 

Podawane w celu uzupełnienie niedoborów 

wynikających z niedoczynności przysadki 

wynikających z niedoczynności przysadki 

lub zaburzeń funkcji jąder

lub zaburzeń funkcji jąder

Stosowane u kobiet w terapii raka piersi

Stosowane u kobiet w terapii raka piersi

Sterydy anaboliczne wpływają na rozwój 

Sterydy anaboliczne wpływają na rozwój 

mięśni

mięśni

Aplikowane w postaci tabletek, zastrzyków 

Aplikowane w postaci tabletek, zastrzyków 

lub wszczepiane są w tkankę mięśniową

lub wszczepiane są w tkankę mięśniową

background image

 

 

 

 

MOŻLIWE SKUTKI 

MOŻLIWE SKUTKI 

UBOCZNE

UBOCZNE

Obrzęk

Obrzęk

Przyrost ciężaru ciała

Przyrost ciężaru ciała

Osłabienie

Osłabienie

Utrata apetytu

Utrata apetytu

Senność, mdłości

Senność, mdłości

U kobiet zanik miesiączkowania, 

U kobiet zanik miesiączkowania, 

obniżenie głosu, zmniejszenie piersi, 

obniżenie głosu, zmniejszenie piersi, 

porost włosów lub łysienie typu 

porost włosów lub łysienie typu 

meskiego

meskiego

background image

 

 

 

 

HORMONY PŁCIOWE 

HORMONY PŁCIOWE 

(KOBIECE) JAKO LEKI

(KOBIECE) JAKO LEKI

Dwa typy środków hormonalnych: 

Dwa typy środków hormonalnych: 

estrogeny i progesterony

estrogeny i progesterony

Estrogeny stosowane w leczeniu raka 

Estrogeny stosowane w leczeniu raka 

piersi lub prostaty

piersi lub prostaty

Progesterony w leczeniu gruczolistości

Progesterony w leczeniu gruczolistości

Podawane w postaci tabletek, w 

Podawane w postaci tabletek, w 

zastrzykach, lub wszczepiane w tkankę 

zastrzykach, lub wszczepiane w tkankę 

mięśniową

mięśniową

background image

 

 

 

 

MOŻLIWE SKUTKI 

MOŻLIWE SKUTKI 

UBOCZNE

UBOCZNE

Mdłości

Mdłości

-przyrost ciężaru ciała

-przyrost ciężaru ciała

Ból głowy, depresja

Ból głowy, depresja

Powiększenie i nadwrażliwość piersi

Powiększenie i nadwrażliwość piersi

Wysypki i przebarwienia skóry

Wysypki i przebarwienia skóry

Zmiany popędu płciowego

Zmiany popędu płciowego

Nieprawidłowa krzepliwość krwi, 

Nieprawidłowa krzepliwość krwi, 

powodująca dolegliwości serca

powodująca dolegliwości serca

background image

 

 

 

 

OBRAZ CHEMICZNY 

OBRAZ CHEMICZNY 

HORMONÓW PŁCIOWYCH

HORMONÓW PŁCIOWYCH


Document Outline