ĆWICZENIA 1

• osie, kierunki i płaszczyzny ciała
• makroskopowa budowa kości
• kości obręczy kończyny górnej

 

 

OSIE, KIERUNKI I PŁASZCZYZNY CIAŁA (1)

1.

Wyróżniamy następujące osie 
ciała:

•

Osie pionowe lub długie (axes 
verticales s. longitudinales) – 
przebiegają z góry w dół, a 
najdłuższa ze wszystkich osi długich 
biegnąca od szczytu głowy do 
podstawy ciała nazywa się osią 
główną

•

Osie poprzeczne lub poziome 
(axes transversales s. horizontales) – 
przebiegają prostopadle do osi 
długich z prawej ku lewej strony ciała

•

Osie strzałkowe (axes saggitales) – 
są prostopadłe do obu poprzednich, 
biegną poziomo w kierunku od 
przodu ku tyłowi

 

 

OSIE, KIERUNKI I PŁASZCZYZNY CIAŁA (2)

1.

Oś strzałkowa wyznacza kierunek 
przedni (anterior) inaczej 
brzuszny (ventralis) i kierunek 
tylny (posterior) inaczej 
grzbietowy (dorsalis)

2.

Oś pionowa wyznacza kierunek 
górny (superior) inaczej 
czaszkowy (cranialis) i kierunek 
dolny (inferior) inaczej ogonowy 
(caudalis)

3.

Oś poprzeczna wyznacza kierunek 
przyśrodkowy (medialis) i boczny 
(lateralis)

* 

W odniesieniu do kończyn kierunek górny 

nazywa się bliższym (proximalis), a dolny -  
dalszym (distalis), a brzegi przyśrodkowym 
(medialis) i bocznym (lateralis).

 

 

OSIE I PŁASZCZYZNY CIAŁA (3)

Płaszczyzny ciała wyznaczane 

są przez dwie prostopadłe 

do siebie osie, wyróżniamy:

1.

Płaszczyznę strzałkową 

(plana sagittalia) – określane 

przez osie strzałkowe i 

pionowe. Płaszczyzna biegnąca 

przez oś główną zwana jest 

płaszczyzną środkową lub 

symetrii.

2.

Płaszczyznę czołową (plana 

frontalia) – określane są przez 

osie poprzeczne i pionowe

3.

Płaszczyznę poprzeczną lub 

poziomą (plana transversalia 

s. horizontalia) – określane 

przez osie pionowe i 

poprzeczne

 

 

MAKROSKOPOWA BUDOWA KOŚCI

(podział ze względu na kształt)

1.

KOŚCI DŁUGIE (ossa longa) – jeden wymiar znacznie dłuższy niż dwa 
pozostałe, należą tu kości o następującym schemacie budowy: trzon 
(corpus), z jamą szpikową (cavum medullare) wewnątrz, oraz dwa 
końce – bliższy i dalszy (extermitas proximalis et distalis), zgrubiałe w 
stosunku do części środkowej. Należą tu: obojczyk, żebra, kości ramienia, 
przedramienia, uda, podudzia, śródręcza, śródstopia i palców.

2.

KOŚCI PŁASKIE (ossa plana) – jeden wymiar znacznie mniejszy niż dwa 
pozostałe. Należą tu: łopatka, kość biodrowa, mostek, oraz kości 
sklepienia czaszki: ciemieniowe, potyliczna, czołowa.

3.

KOŚCI KRÓTKIE (ossa brevia) – wszystkie trzy wymiary prawie 
jednakowe, kształtem zbliżone do sześcianu lub kuli. Należą tu: kości 
nadgarstka i stępu.

4.

KOŚCI RÓŻNOKSZTAŁTNE (ossa multiformia) – bryły o rozmaitych 
kształtach, zaliczamy do nich kości twarzoczaszki i kręgi. 

 

 

PECHOWA 13

1.

TUBER – guz

2.

TUBERCULUM – guzek

3.

TUBEROSITAS – guzowatość

4.

EMINENTIA – wyniosłość

5.

PROCESSUS – wyrostek

6.

CONDYLUS – kłykieć

7.

EPICONDYLUS – nadkłykieć

8.

CRISTA – grzebień

9.

LINEA – kresa, linia

10. INCISURA – wcięcie
11. SULCUS – bruzda
12. FACIES ARTICULARIS – powierzchnia stawowa
13. FORAMEN - otwór