background image

STANY ZAGROŻENIA 

STANY ZAGROŻENIA 

ŻYCIA W POŁOŻNICTWIE

ŻYCIA W POŁOŻNICTWIE

 

 

   

background image

A.

związane z krwawieniem, krwotokiem z dróg 
rodnych w przebiegu ciąży, porodu, połogu 
-krwotok jest objawem wiodącym. 

B.

 bez krwawienia, krwotoku z dróg rodnych 
związane czasowo lub przyczynowo z ciążą, 
porodem, połogiem, ale krwawienie z dróg 
rodnych może pojawić się w przebiegu, lub 
może być powikłaniem. 

STANY ZAGROŻENIA 

STANY ZAGROŻENIA 

ŻYCIA W POŁOŻNICTWIE

ŻYCIA W POŁOŻNICTWIE

background image

STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA 

STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA 

PRZEBIEGAJĄCE Z KRWOTOKIEM Z DRÓG 

PRZEBIEGAJĄCE Z KRWOTOKIEM Z DRÓG 

 RODNYCH:

 RODNYCH:

 

 

I trymestr ciąży:

 ciąża ektopowa;
 ciąża szyjkowa;
 ciąża 
zaśniadowa;
 poronienie. 

II i III trymestr ciąży:

 przedwczesne odklejenie łożyska 
prawidłowo
    usadowionego;
 łożysko przodujące;
 pęknięcie macicy. 

background image

STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA 

STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA 

PRZEBIEGAJĄCE Z KRWOTOKIEM Z DRÓG 

PRZEBIEGAJĄCE Z KRWOTOKIEM Z DRÓG 

 RODNYCH:

 RODNYCH:

 

 

Śródporodowo:

 pęknięcie macicy;
 przedwczesne odklejenie 
łożyska       prawidłowo 
usadowionego;
 łożysko centralnie 
przodujące. 

Poporodowe:

 atonia macicy;
 pozostawienie fragmentów tkanki 
łożyskowej;
 nieprawidłowości łożyska (przyrośnięte, 
wrośnięte);
 rozerwanie szyjki macicy i pochwy;
 wynicowanie macicy. 

background image

STANY ZAGROZENIA ŻYCIA BEZ KRWOTOKU Z DRÓG 

RODNYCH JAKO OBJAWU PIERWSZEGO I 

WIODĄCEGO:

 

I trymestr ciąży:

 ciąża zaśniadowa;
 wstrząs septyczny w przebiegu 
poronienia
    septycznego.

II i III trymestr ciąży:

 rzucawka, HELLP;
 zator wodami płodowymi;
 pęknięcie macicy;
 przedwczesne odklejenie łożyska 
prawidłowo
    usadowionego;
 zator tętnicy płucnej;
 obrzęk płuc w przebiegu tokolizy;
 wstrząs septyczny w przebiegu zakażenia 
błon
    płodowych.  

background image

STANY ZAGROZENIA ŻYCIA BEZ KRWOTOKU Z DRÓG 

STANY ZAGROZENIA ŻYCIA BEZ KRWOTOKU Z DRÓG 

RODNYCH JAKO OBJAWU PIERWSZEGO I WIODĄCEGO:

RODNYCH JAKO OBJAWU PIERWSZEGO I WIODĄCEGO:

 

 

Śródporodowo:

 rzucawka;
 zator płynem owodniowym;
 zator powietrzny w trakcie cięcia 
cesarskiego;
 zator tętnicy płucnej;
 zespół Mendelsona;
 NZK w przebiegu choroby podstawowej 
ciężarnej;
 powikłania znieczuleń przewodowych 
( podanie
   donaczyniowe leków znieczulenia 
miejscowego,
   niezamierzone znieczulenie 
podpajęczynówkowe);   
 wstrząs septyczny.

Poporodowe:

 rzucawka;
 zator tętnicy płucnej;
 wstrząs septyczny. 

background image

NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY ZGONÓW 

NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY ZGONÓW 

CIĘŻARNYCH 

CIĘŻARNYCH 

       

       

I  RODZĄCYCH W OKRESIE 

I  RODZĄCYCH W OKRESIE 

OKOŁOPORODOWYM:

OKOŁOPORODOWYM:

 

 

  wstrząs septyczny;

  wstrząs krwotoczny (przedwcześnie oddzielenie 

łożyska, łożysko

     przodujące, pęknięcie macicy, atonia macicy); 

  rzucawka, HELLP;

  zator płynem owodniowym;

  zator tętnicy płucnej;

  zgony związane ze znieczuleniem. 

background image

WSTRZĄS SEPTYCZNY U PACJENTEK 

WSTRZĄS SEPTYCZNY U PACJENTEK 

POŁOŻNICZYCH

POŁOŻNICZYCH

JEST CIĘŻKIM POWIKŁANIEM ZAGRAŻAJACYM 

JEST CIĘŻKIM POWIKŁANIEM ZAGRAŻAJACYM 

ŻYCIU ZARÓWNO CIĘŻARNEJ JAK I PŁODU.

ŻYCIU ZARÓWNO CIĘŻARNEJ JAK I PŁODU.

 

 

ZAKAŻENIE, WSTRZĄS SEPTYCZNY U CIĘŻARNYCH Z 
UWAGI NA DUŻE STĘŻENIE HORMONU CIĄŻOWEGO 
CECHUJE SIĘ

  bardzo dużą dynamiką;

  ciężkim przebiegiem klinicznym;

  dużo poważniejszym rokowaniem niż u pacjentek 

niepołożniczych. 

Umieralność pacjentek położniczych – 3 %. 

background image

NAJCZĘSTRZE PATOGENY:

NAJCZĘSTRZE PATOGENY:

 

 

  Escherichia Coli;

  Klebsiella sp.;

  Enterobacter sp.;

 Proteus sp.;

 Pseudomonas sp.;

 Streptpocccus sp.;

 Bacteroides sp. 

background image

PATOFIZJOLOGIA WSTRZĄSU 

PATOFIZJOLOGIA WSTRZĄSU 

SEPTYCZNEGO:

SEPTYCZNEGO:

 

 

 ognisko zakażenia;

  rozsiew drogą krwi bakterii, endotoksyn, 

egzotoksyn;

  uwalnianie mediatorów zapalnych;     

  wpływ mediatorów zapalenia na mięsień sercowy i 

naczynia
    obwodowe;

 hipotensja oporna na leczenie;

 zmniejszenie oporu w dużym krążeniu;

 bezpośrednia depresja mięśnia sercowego;

 uszkodzenie płuc;

 niewydolność wielonarządowa;

 zgon.  

background image

KRYTERIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO U 

KRYTERIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO U 

PACJENTEK POŁOŻNICZYCH:

PACJENTEK POŁOŻNICZYCH:

 

 

  hipotensja trwająca co najmniej 30 minut (ciśnienie skurczowe 

< 90 mmHg, 
     ciśnienie rozkurczowe < 50 mmHg, ciśnienie średnie < 70 
mmHg; u chorych 
     z nadciśnieniem spadek o 50 mmHg lub więcej w ciągu 24 
godzin);

 temperatura > 38 lub < 36;

 tachykardia > 90 u/min;

 tachypnoe > 20 oddechów;

 leukocytoza > 12 000 lub leukopenia < 4000;

 10 % postaci niedojrzałych w rozmazie krwi obwodowej;

 oliguria < 50 ml/h;

 obecność ogniska zakażenia;

 okresowe występowanie dreszczy;

 gęsty, zielony płyn owodniowy;

 zaburzenia perfuzji obwodowej;

 zaburzenia przytomności (pacjentka niespokojna, pobudzona);

 zaburzenia metaboliczne, kwasica mleczanowa, pH < 7,3; BE – 

8;

 biochemiczne markery sepsy (CRP, prokalcytonina, czynnik von 

Willebranda);

background image

ŹRÓDŁA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO W 

ŹRÓDŁA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO W 

POŁOŻNICTWIE:

POŁOŻNICTWIE:

 

 

 przedwczesne pęknięcie błon płodowych z następczym 

ich zapaleniem; 

 zakażenie jaja płodowego (wstępujące przez kanał 

szyjki macicy, 

    zstępujące, krwiopochodne);

 

 zapalenie śluzówki macicy;

 zakażenie dróg moczowych;

 poronienie septyczne;

 wewnątrzmaciczne zabiegi położnicze (obrót, ręczne 

wydobycie 

    łożyska, wyłyżeczkowanie jamy macicy);

 uszkodzenie kanału rodnego związane z porodem;

 infekcje przyranne;

 zakrzepowe zapalenie żył. 

background image

POWIKŁANIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO:

POWIKŁANIA WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO:

 

 

 zaburzenia krzepnięcia – DIC; 

 niewydolność oddechowa ( ALI, 

ARDS );

 

 niewydolność nerek;

 zaburzenia krążenia.

background image

MONITOROWANIE PACJENTEK WE 

MONITOROWANIE PACJENTEK WE 

WSTRZĄSIE

WSTRZĄSIE

 

 

 pomiar ciśnienia tętniczego (metoda nieinwazyjna , 

pomiar może być 
    o ok. 30 mmHg niższy niż metodą bezpośrednią); 

 monitor EKG;

 OCŻ ( < 5 cm wody i nie reaguje na resuscytację 

płynową);

 cewnikowanie tętnicy płucnej; 

 saturacja krwi tętniczej;

 gazometria krwi tętniczej;

 

 ocena diurezy godzinowej;

 pomiar temperatury powierzchownej i głębokiej. 

background image

LECZENIE WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO W 

LECZENIE WSTRZĄSU SEPTYCZNEGO W 

POŁOŻNICTWIE:

POŁOŻNICTWIE:

 

 

 opróżnić jamę macicy; 

 pobrać posiewy;

 antybiotyki o szerokim spektrum, sterydy przed pierwszą dawką;

 po otrzymaniu wyników posiewów antybiotykoterapia celowana;

 tlenoterapia, wsparcie oddechowe, respiratoroterapia;

 resuscytacja płynowa (szybka infuzja krystaloidów 500 – 2000 

ml, koloidy 500 
    ml), przy prawidłowej reakcji organizmu wlew 10 ml/kg  0.9 % 
NaCl powoduje
    wzrost OCŻ o ok. 30 %;

 jeśli mimo prawidłowo prowadzonej terapii płynowej utrzymuje 

się hipotensja 
    lub upośledzona perfuzja obwodowa to;

 leki wazopresyjne i inotropowe ( dopamina, dobutamina, 

noradrenalina, glukagon,     

preparaty  naparstnicy);

 leczenie zaburzeń w układzie krzepnięcia (FFP, preparaty 

płytkowe, heparyna);

 zwalczanie kwasicy;

 uzupełnianie elektrolitów;

 leczenie niewydolności nerek.

background image

WSKAZANIA DO OPERACYJNEGO USUNIĘCIA 

WSKAZANIA DO OPERACYJNEGO USUNIĘCIA 

MACICY W PRZEBIEGU WSTRZĄSU 

MACICY W PRZEBIEGU WSTRZĄSU 

SEPTYCZNEGO:

SEPTYCZNEGO:

 

 

 utrzymujący się wstrząs mimo kontroli macicy i 

usunięcia z jamy 
    wszystkich pozostałości; 

 ciąża > 16 HBD przed jej usunięciem;

 stwierdzone przebicie macicy; 

 podejrzenie zakażenia bakteriami beztlenowymi np. 

Clostridium
    welchii; 

 stwierdzenie objawów zakażenia w miednicy;

 występowanie uogólnionej hemolizy. 

background image

GŁÓWNE PRZYCZYNY KRWOTOKÓW 

GŁÓWNE PRZYCZYNY KRWOTOKÓW 

POŁOŻNICZYCH

POŁOŻNICZYCH

 

 

 przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo 

usadowionego; 

 łożysko przodujące;

 pęknięcie macicy; 

 atonia macicy;

 wynicowanie macicy;

 pozostawienie fragmentów tkanki łożyskowej;

 uszkodzenia kanału rodnego.

background image

PRZEDWCZESNE ODKLEJENIE 

PRAWIDŁOWO USADOWIONEGO ŁOŻYSKA 

Polega na: 

 przedwczesnym oddzieleniu się  prawidłowo

    usadowionej tkanki łożyskowej po 20 tygodniu 

ciąży;

 jest związane z nieprawidłowym unaczynieniem 

łożyska.

Częstość występowania: 

 0.5 – 2,5 %  porodów;

 1:500 – 1:800 porodów;

 1/3 wszystkich krwotoków przedporodowych. 

Śmiertelność matek:  3 % ( 0,5 – 5 % ).

 

Śmiertelność okołoporodowa noworodków: 60 %. 

background image

CZYNNIKI RYZYKA PRZEDWCZESNEGO 

ODKLEJENIA PRAWIDŁOWO USADOWIONEGO 

ŁOŻYSKA: 

 PIH; 

 HA;

 Zaawansowany wiek matki;

 Wieloródka;

 Przedwczesne pęknięcie błon płodowych;

 Nagłe odpłynięcie większej ilości płynu owodniowego;

 Urodzenie jednego z płodów w ciąży wielopłodowej;

 Krótka pępowina;

 Nieprawidłowości anatomiczne macicy;

 Silne obkurczenie się mięśnia macicy przy niewspółmierności 

porodowej;

 Stymulacja czynności skurczowej oksytocyną;

 Indukcja porodu prostaglandynami;

 Niskie dawki Aspiryny;

 Uraz mechaniczny brzucha;

 Ucisk żyły głównej dolnej;

 Poprzednio przebyte oddzielenie ( nawroty w 9%);

 50% wszystkich przypadków przed 36 tygodniem ciąży. 

background image

OBJAWY KLINICZNE PRZEDWCZESNEGO 

OBJAWY KLINICZNE PRZEDWCZESNEGO 

ODKLEJENIA PRAWIDŁOWO USADOWIONEGO 

ODKLEJENIA PRAWIDŁOWO USADOWIONEGO 

ŁOŻYSKA:

ŁOŻYSKA:

 

 

 ból brzucha – 90 %;

 wzmożone napięcie macicy – 34 %;

 krwawienie z dróg rodnych – 78-80 %;

 oddzielenie utajone : krwawienie do mięśnia macicy, więzadeł 

szerokich, 
     jamy macicy przy zachowanej ciągłości błon płodowych(przepływ 
przez 
     łożysko w ciąży donoszonej 600-700 ml/min, w jamie macicy 
może
     zgromadzić się 4000 – 5000 ml krwi);

 hipotensja;

 wstrząs hipowoleniczny pokrwotoczny;

 DIC – 20% wszystkich przypadków ( zależy od wielkości krwiaka 

    pozałożyskowego, szybkości odklejania się łożyska, wieku 

ciążowego < 36 HBD ;

 hipofibrynogenemia, afibrynogenemia  - 30% powikłanych DIC;

 cechy zagrożenia płodu ( bradykardia, zanik FHR );

background image

ŁOŻYSKO PRZODUJĄCE

 

 

Polega na tym, że:
 

 łożysko znajduje się zawsze przed płodem.

 
W zależności  od umiejscowienia tkanki łożyskowej w stosunku do 

ujścia wewnętrznego szyjki macicy wyróżniamy łożysko przodujące:

 

 centralnie –  47 %
 częściowo –  29 %
 brzeżnie –    24 %.

  
 

Częstość występowania: 0,4 – 0,6 %;

                                          1:100 – 1:400 porodów.

 

Przyczyna 1/3 wszystkich krwawień w III trymestrze ciąży.
 
Śmiertelność matek – 10 %.
 
Śmiertelność okołoporodowa noworodków – 67 %.

background image

CZYNNIKI RYZYKA ŁOŻYSKA PRZODUJĄCEGO

CZYNNIKI RYZYKA ŁOŻYSKA PRZODUJĄCEGO

 

 

 zaawansowany wiek matki – po 35 rż 3- krotnie 

częściej;

 wieloródka;

 zabiegi chirurgiczne przebyte uprzednio na 

macicy; 

 przebyte cięcie cesarskie w dolnym odcinku;

 wady rozwojowe płodu;

background image

OBJAWY KLINICZNE ŁOŻYSKA PRZODUJĄCEGO: 

OBJAWY KLINICZNE ŁOŻYSKA PRZODUJĄCEGO: 

 nagłe krwawienie z dróg rodnych;

 bez dolegliwości bólowych;

 krwawienie żywoczerwone; 

 macica o prawidłowym napięciu;

 hipotensja;

 wstrząs hipowolemiczny pokrwotoczny;

 DIC.

background image

PĘKNIĘCIE MACICY

PĘKNIĘCIE MACICY

 

Pęknięcie mięśnia macicy może wystąpić: 

 przed porodem;

 w trakcie porodu;

 po porodzie. 

Częstość występowania – 0,08 – 0,1 
%.

 

Umieralność matek – 5 – 60 %. 

background image

CZYNNIKI RYZYKA PĘKNIĘCIA MACICY: 

CZYNNIKI RYZYKA PĘKNIĘCIA MACICY: 

 blizna po przebytym cięciu cesarskim  ( niskie 

poprzeczne cc – 0,5 %

    wszystkich pęknięć, klasyczne pionowe – 2,1 % 

pęknięć);

 zabiegi chirurgiczne przebyte uprzednio na macicy;

 szybki, gwałtowny poród; 

 przedłużony poród; 

 nadmierna stymulacja oksytocyną;

 indukcja porodu prostaglandynami;

 dysproporcja główkowo-miedniczna;

 wielowodzie;

 predyspozycje anatomiczne. 

background image

OBJAWY KLINICZNE PĘKNIĘCIA MACICY:

OBJAWY KLINICZNE PĘKNIĘCIA MACICY:

 

 

 ostry, nagły, rozdzierający ból brzucha;

 po czym prawie całkowite ustąpienie skurczów 

macicy;

 ból barku wskutek podrażnienia okolicy 

podprzeponowej; 

 krwawienie z pochwy; 

 cechy podrażnienia otrzewnej;

 dwa guzy w jamie brzusznej: płód i macica;

 cechy zagrożenia płodu ( bradykardia, zanik FHR ).

background image

ZNIECZULENIE  CIĘŻARNEJ WE WSTRZĄSIE

ZNIECZULENIE  CIĘŻARNEJ WE WSTRZĄSIE

 

 

 

 

Z WYBORU ZNIECZULENIE OGÓLNE

Z WYBORU ZNIECZULENIE OGÓLNE

 
 

INDUKCJA :

 

-  redukcja dawki Thiopentalu  - < 3 mg/kg;

-  Ketamina 0,5 – 1 mg/kg  ( ostrożnie, bo może 
powodować 
   wzrost napięcia macicy i potencjalnie powiększać 
krwiak
   pozałożyskowy lub przyspieszać odklejenie łożyska 
);

-  Etomidat 0,3 mg/kg u pacjentek niestabilnych

    hemodynamicznie;

-  Scolina 1-1,5 mg/kg. 

background image

POSTĘPOWANIE OGÓLNE W KRWOTOKACH POŁOŻNICZYCH  – 

POSTĘPOWANIE OGÓLNE W KRWOTOKACH POŁOŻNICZYCH  – 

CIĄGŁA OBSERWACJA I MONITOROWANIE CZYNNOŚCI 

CIĄGŁA OBSERWACJA I MONITOROWANIE CZYNNOŚCI 

ŻYCIOWYCH

ŻYCIOWYCH

 

 

 

dwie duże kaniule obwodowe; 

 pobrać badania ( morfologia, elektrolity, układ krzepnięcia, mocznik, 

    grupa krwi, krzyżówka ) ;

 tlenoterapia, wsparcie oddechowe, respiratoroterapia;

 stężenie Hg i HT  w wyniku hemokoncentracji mogą być fałszywie 

    zawyżone i właściwa utratę można ocenić po przetoczeniu płynów i 
hemodylucji);

 monitorowanie utraty – badanie morfologiczne krwi co 4 – 6 godzin;

 ciągły pomiar ciśnienia tętniczego krwi;

 saturacja krwi tętniczej;

 monitor EKG;

 monitorować diurezę;

 OCŻ;

 ocenić utratę krwi wg ogólnie przyjętych zasad;

 rozpocząć przetaczanie płynów (  koloidy – 1x deficyt objętości, 

krystaloidy – 3x
   deficyt objętości ) wg poglądów obecnie obowiązujących  w początkowym 
okresie
   wstrząsu podajemy płyny koloidowe, w rozwiniętym wstrząsie z dużymi 
zmianami 
   destrukcyjnymi śródbłonków – krystaloidy;

background image

POSTĘPOWANIE OGÓLNE W KRWOTOKACH 

POSTĘPOWANIE OGÓLNE W KRWOTOKACH 

POŁOŻNICZYCH  – CIĄGŁA OBSERWACJA 

POŁOŻNICZYCH  – CIĄGŁA OBSERWACJA 

I MONITOROWANIE CZYNNOŚCI ŻYCIOWYCH

I MONITOROWANIE CZYNNOŚCI ŻYCIOWYCH

 – 

 – 

cd.

cd.

 7,5 – 10 %  NaCl w ilości 150 – 300 ml lub Nalokson w 

dawce 0,6 – 0,8mg
    może do czasu skrzyżowania krwi polepszyć wartości 

hemodynamiczne; 

 z uwagi na niebuforowanie płynów dostępnych w naszych 

warunkach na 
   1000 ml + 20 mmol wodorowęglanu niezależnie od leczenia 

kwasicy; 

 leczenie DIC (koncentrat krwinek płytkowych, antytrombina 

III, FFP);

background image

POSTĘPOWANIE  POŁOŻNICZE W KRWOTOKU 

POSTĘPOWANIE  POŁOŻNICZE W KRWOTOKU 

POŁOŻNICZYM: 

POŁOŻNICZYM: 

 opróżnić jamę macicy ( urodzić płód, usunąć 

pozostawione fragmenty

    tkanki łożyskowej ); 

 oksytocyna, metergina, prostaglandyny;

 masaż i dwuręczny ucisk macicy po urodzeniu płodu; 

 naprawa  uszkodzeń kanału rodnego; 

 tamponada macicy ( cewnik Foley’a,  setony gazowe );

 uciśnięcie aorty ( czasowa kontrola );

 podwiązanie tętnic biodrowych, macicznych;

 embolizacja tętnic biodrowych, macicznych;

 okołoporodowe wycięcie macicy.

background image

Nadciśnienie tętnicze pojawiające się po 20 
tygodniu ciąży 
i ustępujące po 6 tygodniach po porodzie. 

Przy chorobie trofoblastycznej może pojawić się 
przed 20 tygodniem ciąży. 

Częstość występowania 5 – 7 %  wszystkich ciąż. 

Śmiertelność matek – 20 %. 

Śmiertelność okołoporodowa noworodków   6 – 10 
%. 

NADCIŚNIENIE INDUKOWANE CIĄŻĄ - 

NADCIŚNIENIE INDUKOWANE CIĄŻĄ - 

PIH

PIH

 

 

background image

 

 

ETIOLOGIA PIH

ETIOLOGIA PIH

 

 

 zaburzenie równowagi w układzie prostacyklina – 

tromboksan;

 obniżenie syntezy PGI2 (hamuje agregację płytek i 

rozszerza naczynia);

 względna przewaga tromboksanu TXA2 ( lokalne 

obkurczenie naczyń,

    agregacja i aktywacja płytek krwi, uszkodzenie 

śródbłonków, odkładanie

    złogów fibryny ; 

 teoria immunologiczna ( przeobrażenie trofoblastu w 

prawidłowe 

    naczynia spiralne ) ; 

 teoria toksyn krążących  zawartych w płynie 

owodniowym i łożysku;

 teoria pierwotnego DIC;

background image

FAZY KLINICZNE PIH

FAZY KLINICZNE PIH

 

 

Faza I – nadciśnienie ciążowe. 

RR > 140/90 mmHg lub wzrost o 30/15 mmHg w 
stosunku do wartości ciśnienia tętniczego  sprzed ciąży 
w dwóch pomiarach w odstępie 6 godzin. 

Faza II – stan przedrzucawkowy ( lekki, średni, ciężki 
). 

  nadciśnienie tętnicze;

  białkomocz > 300 mg/l/g;

  uogólnione obrzęki.

background image

CIĘŻKI STAN PRZEDRZUCAWKOWY

CIĘŻKI STAN PRZEDRZUCAWKOWY

 

 

 RR  > 160/90 mmHg, stale utrzymuje się na 

jednakowym poziomie lub

    się podwyższa pomimo leczenia;

 Białkomocz  > 5 g/l/d;

 Oliguria  < 400 ml/d;

 Objawy mózgowe,  bóle głowy, zawroty głowy, 

rozdrażnienie, zaburzenia

    świadomości;  

 Zaburzenia widzenia ( mroczki przed oczami, widzenie 

za mgłą,

    podwójne widzenie, ślepota – odklejenie siatkówki ); 

 Objawy ze strony przewodu pokarmowego – nudności, 

wymioty, bóle

    nadbrzusza;

 Obrzęk płuc, sinica;

 HELLP.

background image

NAPAD RZUCAWKI  -  JEST WYNIKIEM 

NAPAD RZUCAWKI  -  JEST WYNIKIEM 

SKURCZU NACZYŃ MÓZGOWYCH

SKURCZU NACZYŃ MÓZGOWYCH

 

 

 stan uogólnionego niepokoju;

 okres drgań włókienkowych mięśni twarzy, drżenie rąk 

i stóp;

 rozszerzenie źrenic;

 okres skurczów tonicznych  ( zaciśnięcie dłoni, zębów, 

zatrzymanie

    oddechu, zasinienie twarzy );  

 okres drgawek klonicznych, które obejmują całe ciało, 

ciężarna rzuca

    rękoma i nogami wokół siebie, skurcz mięśni szyi 

powoduje odgięcie

    głowy do tyłu, skurcz mięśni grzbietu powoduje 

łukowate wygięcie

    kręgosłupa; 

 pojawia się piana na ustach ( wzmożone wydzielanie );

 po około 1 minucie drgawki ustępują;

 pojawia się chrapliwy oddech;

 chora pozostaje przez pewien czas nadal nieprzytomna. 

background image

ZESPÓŁ HELLP 

ZESPÓŁ HELLP 

 hemoliza wewnątrznaczyniowa (  H - Hemolisis );

 podwyższone stężenie enzymów wątrobowych ( EL – 

elevated liver

    enzymes) ;

 niska liczba płytek krwi ( LP – low plates ).

background image

HELLP 

HELLP 

 

sygnalizuje ciężką postać PIH;

 trudny do przewidzenia przebieg 

kliniczny;

 złe rokowanie dla matki i płodu.

background image

Faza II – pojawienie się dolegliwości:

  ból nadbrzusza;

  ból okolicy podżebrowej prawej;

  cech infekcji wirusopodobnej;

 nudności, wymioty.

Faza I – laboratoryjna:

  spadek liczby płytek krwi;

  obniżenie poziomu antytrombiny III;

  wzrost stężenia D – dimerów.

FAZY HELLP 

FAZY HELLP 

Faza III – groźnych dla życia powikłań:

  krwawienia ( maciczne, żołądkowo-jelitowe );

  krwiak podtorebkowy wątroby;

  niewydolność nerek;

 niewydolność oddechowa;

 powikłania neurologiczne – krwiak śródczaszkowy, 
krwotok mózgowy. 

background image

POWIKŁANIA STANU 

POWIKŁANIA STANU 

PRZEDRZUCAWKOWEGO I RZUCAWKI

PRZEDRZUCAWKOWEGO I RZUCAWKI

 

 

Wczesne: 

 przełom nadciśnieniowy;

 obrzęk mózgu, śpiączka, krwawienie śródmózgowe, 
ślepota korowa;

 śródmiąższowy obrzęk płuc z niewydolnością 
oddechową;

 zachłystowe zapalenie płuc;

 niewydolność lewokomorowa z obrzękiem płuc;

 uszkodzenie nerek i niewydolność nerek;

 niewydolność wątroby;

 krwiak podtorebkowy wątroby – pęknięcie wątroby;

 DIC;

 Niewydolność krążeniowo – oddechowa.

Późne:

 encefalopatia;

 charakteropatia;

 zaburzenia widzenia;

 ubytkowe objawy neurologiczne. 

background image

LECZENIE STANU PRZEDRZUCAWKOWEGO 

LECZENIE STANU PRZEDRZUCAWKOWEGO 

I RZUCAWKI 

I RZUCAWKI 

Reżim łóżkowy -  ( cicho, ciemno, bez 

Reżim łóżkowy -  ( cicho, ciemno, bez 

stymulacji ). 

stymulacji ). 

Monitorowanie: 

 RR;

 HR;

 oddechu;

 diurezy;

 bilans płynów;

 białkomocz dobowy;

 poziom białka całkowitego i albumin w surowicy 
krwi;

 stężenie kwasu moczowego, kreatyniny;

 stężenie wapnia;

 poziom enzymów wątrobowych;

 poziom bilirubiny ( głownie pośredniej );

 LDH;

 koagulogram z oceną poziomu antytrombiny III i D – 
dimerów;

 morfologia z rozmazem ( schizocyty ). 

background image

LEKI STOSOWANE W STANIE 

LEKI STOSOWANE W STANIE 

PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE

PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE

 

 

Leki obniżające ciśnienie krwi: 

 dihydralazyna ( Nepresol ) – tachyfilaksja;
 metylodopa;
 labetalol;
 blokery kanału wapniowego  - tachyfilaksja;
 beta-blokery ( mogą skrócić ciąże o około 7 
dni );
 diazoksyd;
 nitroprusydek, nitrogliceryna;
 diuretyki.

background image

LEKI STOSOWANE W STANIE 

LEKI STOSOWANE W STANIE 

PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE

PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE

Profilaktyka przeciwdrgawkowa: 
Magnez ( USA ) 

 nieudowodnione działanie przeciwdrgawkowe;

 interakcje z lekami zwiotczającymi;

 śródmiąższowy obrzęk płuc z niewydolnością 
oddechową;

 blok płytki nerwowo - mięśniowej;

 możliwość NZK po podaniu intubacyjnej dawki 
scoliny;

 tokoliza;

 obniża agregacje płytek;

 powoduje wzrost syntezy PGI2;

 działa podobnie do blokerów Ca – zmniejszenie 
oporu obwodowego
    bez zmniejszenia rzutu;

 dawkowanie: bolus 6 g iv, potem wlew 1 – 2 g/h  
( rozcieńczamy w
    glukozie ).

background image

Fenytoina:

 udowodnione działanie przeciwdrgawkowe;

 długi okres półtrwania;

 trudne dawkowanie;

 nie daje tokolizy.

Benzodwuazepiny:

 udowodnione działanie przeciwdrgawkowe;

 przerywają 80 % drgawek w ciągu 5 minut;

 bezpieczeństwo i łatwość podania;

LEKI STOSOWANE W STANIE 

LEKI STOSOWANE W STANIE 

PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE

PRZEDRZUCAWKOWYM I RZUCAWCE

 – 

 – 

cd.

cd.

Barbiturany:

 thiopental.

background image

WYBÓR METODY PORODU

WYBÓR METODY PORODU

 wyprowadzić pacjentkę ze stanu drgawek;

 ciążę ukończyć w sposób najbezpieczniejszy i najmniej 

urazowy, 
    o sposobie ukończenia ciąży decyduje położnik;

 główna zasada postępowania – po krótkim leczeniu 

zachowawczym,
    kiedy kontrolujemy już stan pacjentki kończymy ciążę. 

background image

ZNIECZULENIE DO PORODU DROGAMI 

ZNIECZULENIE DO PORODU DROGAMI 

NATURY

NATURY

Z WYBORU ZZO 

Z WYBORU ZZO 

 dobra kontrola bólu;

 poprawa przepływu nerkowego;

 poprawa przepływu maciczno – 

łożyskowego;

 możliwość sterowania matczynym RR;

 poziom płytek krwi -  100 000.

background image

ZNIECZULENIE DO CIĘCIA CESARSKIEGO 

ZNIECZULENIE DO CIĘCIA CESARSKIEGO 

ZZO -  z wyboru jeśli pozwalają na nie warunki i tryb 
nagłości. 

PP  – należy się liczyć z bardziej nasilonymi i szybko 
występującymi zaburzeniami hemodynamicznymi 

Znieczulenie ogólne:  

 pilne cięcie cesarskie, przeciwwskazania do 
znieczuleń przewodowych;

 szybka indukcja;

 rezygnacja z ketaminy;

 ostrożna precuraryzacja;

 zmniejszyć dawkę leków zwiotczających;

 intubacja rurką o mniejszej średnicy ( obrzęk krtani );

 zapobieganie wahaniom RR w trakcie intubacji 
( lignokaina -  1 mg/kg
    iv, labetalol  - 5 mg iv, nepresol 5 mg lub wlew, 
nitroprusydek sodowy
    wlew, nitrogliceryna wlew );

 gładkie budzenie;

 extubacja po pełnym obudzeniu.

background image

ZATOR WODAMI  PŁODOWYMI

ZATOR WODAMI  PŁODOWYMI

 

 

 zdarzenie niemożliwe do przewidzenia;

 nie można mu zapobiec;

 podejrzewamy go w każdym przypadku wystąpienia 

sinicy 
    z niewyjaśnionej przyczyny oraz wstrząsu w 
przebiegu porodu. 

Po raz pierwszy opisany w literaturze przez Meyera w 

1926 roku.
W 1927 Warden uzyskał go eksperymentalnie u zwierząt 

laboratoryjnych. 

Występowanie wg różnych autorów:

1:8000 porodów - 1: 80 000 porodów. 

Śmiertelność 86%. 

25% zgonów występuje w ciągu pierwszej 

godziny od wystąpienia pierwszych objawów.

background image

CZYNNIKI RYZYKA ZATORU WODAMI 

CZYNNIKI RYZYKA ZATORU WODAMI 

PŁODOWYMI: 

PŁODOWYMI: 

 zaawansowany wiek matki;

 wieloródka ;

 makrosomia płodu;

 szybki poród;

 indukcja lub stymulacja porodu oksytocyną; 

 wewnątrzmaciczne obumarcie płodu;

 podbarwienie płynu owodniowego smółką;

 PIH;

amniotomia;

 amniocenteza; 

 wprowadzenie cewnika do pomiaru ciśnienia 

śródmacicznego;

 dopochwowe podanie prostaglandyn E 2.

background image

ZATOR WODAMI PŁODOWYMI TO: 

ZATOR WODAMI PŁODOWYMI TO: 

 zapaść sercowo-naczyniowa;

DIC;

 mogą występować kolejno lub 

równocześnie.

background image

PATOGENEZA ZATORU WODAMI 

PATOGENEZA ZATORU WODAMI 

PŁODOWYMI: 

PŁODOWYMI: 

Wniknięcie płynu owodniowego do krążenia 

matki. 

Może się zdarzyć w trzech sytuacjach: 
 
 amniotomii;

 rozerwania naczyń kanału szyjki macicy lub macicy;

 powstania gradientu ciśnień wystarczających do 
wtłoczenia płynu
    owodniowego do krwiobiegu matki.

background image

ZMIANY PATOFIZJOLOGICZNE W ZATORZE 

ZMIANY PATOFIZJOLOGICZNE W ZATORZE 

WODAMI PŁODOWYMI: 

WODAMI PŁODOWYMI: 

Wniknięcie płynu owodniowego do krążenia matki 
powoduje: 
 

 ostre nadciśnienie płucne;

 nagły spadek rzutu lewej komory serca;

 powstaje ostre serce płucne;

 prowadzące do niewydolności prawej komory;

 dochodzi do NZK w mechanizmie rozkojarzenia 

elektromechanicznego;

 zaburzeniu ulega stosunek wentylacji do perfuzj;

 dochodzi do hipoksemii i kwasicy.  

background image

ETIOLOGIA DIC W PRZEBIEGU ZATORU WODAMI 

ETIOLOGIA DIC W PRZEBIEGU ZATORU WODAMI 

PŁODOWYMI: 

PŁODOWYMI: 

 przedostanie się do krążenia systemowego płynu 

owodniowego
    zawierającego dużę ilości TF ( tromboplastyn);

 lepkość i aktywność prozakrzepowa płynu 

owodniowego rośnie 
    w okresie ciąży i osiąga maksimum podczas porodu;
 

 materiałem trombogennym w płynie owodniowym są 

tromboplastyny
    i enzymy aktwujące bezpośrednio czynnik X;

 do krążenia systemowego przedostają się składniki 

morfotyczne płynu,
    złuszczony nabłonek, meszek płodowy, maź płodowa.

background image

SEKWENCJA ZMIAN PATOFIZJOLOGICZNYCH DIC 

SEKWENCJA ZMIAN PATOFIZJOLOGICZNYCH DIC 

W  PRZEBIEGU ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: 

W  PRZEBIEGU ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: 

 TF powoduje systemową i lokalną w krążeniu płucnym 

aktywację
    układu krzepnięcia; 

 TF powoduje uwolnienie dużych ilości t-PA ze 

śródbłonków
    płucnych ( efektem jest nasilenie fibrynolizy); 

 

 aktywacja układu krzepnięcia i fibrynolizy prowadzi do 

powstania
    mikrozatorów ( ONO); 

 składniki morfotyczne płynu owodniowego 

zaczopowują drobne
    tętniczki i naczynia włosowate w krążeniu płucnym 
( ONO). 

background image

Płuca: 

 makroskopowo wykazują obrzęk;

 wybroczyny do pęcherzyków;

 zatory naczyń płucnych materiałem pochodzącym z 
płynu 
    owodniowego. 

Czop zatorowy: 

 bezpostaciowe resztki tkankowe;

 złuszczone komórki nabłonka płodowego ( łuski);

 włosy płodowe;

 maż płodowa;

 mucyna ze smółki.

ZMIANY PATOMORFOLOGICZNE 

ZMIANY PATOMORFOLOGICZNE 

STWIERDZANE W ZATORZE WODAMI 

STWIERDZANE W ZATORZE WODAMI 

PŁODOWYMI:

PŁODOWYMI:

 

 

background image

Podobne zmiany i obecność materiału zatorowego 
można stwierdzić w:

 mózgu;

 nerkach;

 wątrobie;

 śledzionie;

 przysadce mózgowej.

ZMIANY PATOMORFOLOGICZNE 

ZMIANY PATOMORFOLOGICZNE 

STWIERDZANE W ZATORZE WODAMI 

STWIERDZANE W ZATORZE WODAMI 

PŁODOWYMI

PŁODOWYMI

 cd.

 cd.

:

:

 

 

Lokalizacja zatorów: 

 w drobnych tętnicach;

 w małych tętnicach;

 w kapilarach płucnych. 

background image

MOMENT WYSTĄPIENIA OBJAWÓW ZATORU 

MOMENT WYSTĄPIENIA OBJAWÓW ZATORU 

WODAMI PŁODOWYMI: 

WODAMI PŁODOWYMI: 

 zaawansowany pierwszy okres porodu; 

 początek drugiego okresu porodu;

 

 w 45% związek z odklejeniem się 

łożyska;

background image

OBJAWY PRODROMALNE ZATORU WODAMI 

OBJAWY PRODROMALNE ZATORU WODAMI 

PŁODOWYMI:

PŁODOWYMI:

 nagłe dreszcze; 

 pocenie się;

 

 niepokój

 kaszel. 

background image

OBJAWY KLINICZNE ZATORU WODAMI 

OBJAWY KLINICZNE ZATORU WODAMI 

PŁODOWYMI:

PŁODOWYMI:

 utrudnienie oddychania; 

 duszność;

 sinica;

 skurcz oskrzeli;

 obrzęk płuc;

 nagły spadek ciśnienia 

tętniczego krwi;

 tachykardia;

 zaburzenia rytmu;

 NZK;

 drgawki;

 zaburzenia przytomności;

 utrata przytomności.   

background image

RTG klatki piersiowej: 

 powiększenie prawego przedsionka i prawej komory 
serca;

 uwydatnienie proksymalnego odcinka tętnicy 
płucnej;

 obrzęk płuc. 

Badania izotopowe: 

 wykrywają obszary o zmniejszonej perfuzji. 

DODATKOWE BADANIA DIAGNOSTYCZNE: 

DODATKOWE BADANIA DIAGNOSTYCZNE: 

Pomiar OCŻ: 

 I faza - wzrost OCŻ w następstwie ostrego 
nadciśnienia płucnego;

 II faza - gwałtowny spadek OCŻ gdy dojdzie do 
masywnego krwotoku. 

Badania układu krzepnięcia i fibrynolizy: 

 dynamiczny spadek liczby płytek krwi, 
małopłytkowość < 100
    tysięcy lub spadek o 100 tysięcy w ciągu 24 godzin;

 spadek aktywnośći antytrombiny III;

 spadek stężenia fibrynogenu;

 wydłużenie czasu PT i APTT;

 obecność FDP, D – dimery;

 obecność schizocytów w rozmazie krwi obwodowej. 

background image

LECZENIE ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: 

LECZENIE ZATORU WODAMI PŁODOWYMI: 

 resuscytacja krążeniowo-

oddechowa; 

 uzupełnienie objętości krwi;

 

 przeciwdziałanie koagulopatii. 

background image

RESUSCYTACJA: 

RESUSCYTACJA: 

 intubacja; 

 wentylacja 100% tlenem;

 

 wentylacja z PEEP ( wzrost czynnościowej

    pojemności zalegającej);

 tlenoterapia hiperbaryczna.  

background image

MONITOROWANIE HEMODYNAMICZNE: 

MONITOROWANIE HEMODYNAMICZNE: 

 dwie dużę kaniule w naczyniach żylnych obwodowych;

 pobrać badania ( morfologia, układ krzepnięcia pełny, 

elektrolity,

    mocznik );

 ciągły pomiar ciśnienia tętniczego;

 saturacja krwi tętniczej;

 monitor EKG;

 kaniula dotętnicza;

 kaniula w żyle centralnej;

 cewnikowanie tętnicy płucnej;

 monitorowanie diurezy godzinowej. 

background image

LECZENIE POWIKŁAŃ PŁUCNYCH: 

LECZENIE POWIKŁAŃ PŁUCNYCH: 

 skurcz oskrzeli;

 obkurczenie tętnicy płucnej.

TREBUTALINA- 0,25 mg podskórnie.

ISOPRENALINA- 0,02 mg iv, wlew 0,02-0,15 

mikrog/kg/min.

ANINOPHILLINA- 5-6 mikrog/kg/min - kontrowersyjne, 

z uwagi na tachykardię.

HYDROKORTYZON- 2g/24 h - zmniejsza skurcz naczyń 

płucnych i obrzęk płuc.  

background image

LECZENIE NIEWYDOLNOŚCI MIĘŚNIA 

LECZENIE NIEWYDOLNOŚCI MIĘŚNIA 

SERCOWEGO: 

SERCOWEGO: 

 DOPAMINA- 1-50 mikrog/kg/min;

 DOBUTAMINA- 0,5 - 30 mikrog/kg/min;

 DIGOKSYNA- 0,5 mg iv;

 DIURETYKI - FUROSEMID - przy wzroście ciśnienia 

zaklinowania;

 INDOMETACYNA-  eksperymentalnie. 

background image

Heparyna standardowa - zanim rozwiną się objawy 
skazy

 pełna dawka iv.

5 000-10 000 j.m iv , potem wlew 20 000 - 40 
000 j.m/dobę.

   

Substytucja:  

 krwinki płukane;

 koncentrat krwinek płytkowych;

 koncentrat AT III;

 albuminy;

 FFP;

 CPAG ( hipofibrynogenemia < 1 g/l).

LECZENIE DIC W PRZEBIEGU ZATORU WODAMI 

LECZENIE DIC W PRZEBIEGU ZATORU WODAMI 

PŁODOWYMI: 

PŁODOWYMI: 

Monitorowanie leczenia heparyną: 

 poziom antytrombiny III;

 FDP;

 D – dimery;

 Czas APTT, PT;

background image

OSTRY  BRZUCH  W  CIĄŻY

OSTRY  BRZUCH  W  CIĄŻY

Zapalenie otrzewnej u kobiet w ciąży – 

Zapalenie otrzewnej u kobiet w ciąży – 

-ostre zapalenie wyrostka, 

-przedziurawienie wrzodu dwunastnicy i żołądka (rzadko)

-ostre zapalenie trzustki (ciężki przebieg)

-w wyniku urazu może dojść do pourazowego 

zapalenia       

otrzewnej

background image

Ropnie wewnątrzbrzuszne:

Ropnie wewnątrzbrzuszne:

-

jako powikłanie ostrych chorób narządów jamy 

brzusznej.

-po zabiegach operacyjnych na narządach jamy 

brzusznej

-pozostawione ciała obce

background image

Niedrożność jelit w ciąży

Niedrożność jelit w ciąży

Przyczyną są zrosty w ciąży w 55% przypadków  bez ciąży 
w 64 do 79%. Niedrożność z zadzierzgnięcia częściej w 
ciąży. Inne przyczyny to wgłobienieprzepukliny 
nowotwory (rzadziej)

Śmiertelność płodu jest wysoka pomiędzy 25-50%!!! 
Wynosi 64%
 w trzecim trymestrze

SKRĘT jelita

SKRĘT jelita

OSTRE  ZAPALENIE  WYROSTKA  ROBACZKOWEGO W  CIĄŻY 

OSTRE  ZAPALENIE  WYROSTKA  ROBACZKOWEGO W  CIĄŻY 

 (1:2000 ciąż)

 (1:2000 ciąż)

OSTRE  KAMICZE  ZAPALENIE PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

OSTRE  KAMICZE  ZAPALENIE PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

U KOBIET W CIĄŻY (6:10000)

U KOBIET W CIĄŻY (6:10000)


Document Outline