Kliknij, aby edytować styl wzorca
podtytułu
PRAWO CYWILNE
PRAWO RZECZOWE
O.Lissowski
Kliknij, aby edytować styl wzorca
podtytułu
PRAWO CYWILNE
PRAWO RZECZOWE
O.Lissowski
PRAWO RZECZOWE
W sensie przedmiotowym:
Zespół przepisów prawa cywilnego, które normują
powstanie, treść, zmianę i ustanie prawa własności,
oraz
innych form korzystania z rzeczy.
W sensie podmiotowym:
Takie prawo cywilne które charakteryzują dwie
cechy
występujące łącznie: - prawo to dotyczy rzeczy
- jest prawem bezwzględnym
Kliknij, aby
edytować format
tekstu konspektu
Drugi poziom
konspektu
Trzeci poziom
konspektu
Czwarty
poziom
konspektu
Piąty
poziom
konspekt
u
Szósty
poziom
konspekt
u
Siódmy
poziom
konspekt
u
Ósmy
poziom
konspekt
u
Dziewiąty poziom
konspektuKliknij,
aby edytować
style wzorca
tekstu
Drugi poziom
Trzeci poziom
Czwarty poziom
Piąty poziom
PRAWA RZECZOWE I
OBLIGACYJNE
Prawa rzeczowe:
bezwzględne, skuteczne erga omnes,
zasada zamkniętej listy praw rzeczowych
przedmiotem są rzeczy
Prawa obligacyjne:
względne, skuteczne tylko między stronami,
swoboda kształtowania treści umów
przedmiotem mogą być rzeczy, usługi, wartości
niematerialne i prawne
Rzeczy w rozumieniu prawa
cywilnego
Rzeczy materialne
Materialne części przyrody w stanie pierwotnym lub
przetworzonym, na tyle wyodrębnione (w sposób
naturalny lub sztuczny), że w stosunkach społeczno-
gospodarczych mogą być traktowane jako dobra
samoistne.
(def.
Wasilkowski)
Nie są rzeczami:
- dobra niematerialne
- części składowe, złoża minerałów, własność wód,
res omnium communes
- zbiory praw (universitas iuris)
- rzeczy zbiorowe (universitas rerum)
CZĘŚCI SKŁADOWE,
PRZYNALEŻNOŚCI, POŻYTKI
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej
odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości , albo bez
uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem
własności i innych praw rzeczowych.
(art. 47 k.c.)
Części składowe gruntu
Przynależności - rzeczy ruchome, potrzebne do korzystania z
innej rzeczy (rz.głównej) zgodnie z jej przeznaczeniem, jeżeli
pozostają z nią w faktycznym związku odpowiadającym temu
celowi.
Nie może być przynależnością rzecz nie należąca do właściciela
rzeczy głównej
(
art..51 k.c.)
Pożytki rzeczy
naturalne (płody i inne odłączone cz. składowe o ile wg. zasad
prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy)
cywilne (dochody które rzecz przynosi na podstawo stosunku
prawnego)
Pożytki prawa dochody które prawo przynosi zgodnie ze swym
społeczno-gospodarczym przeznaczeniem
(
art.53,54 k.c.)
PODZIAŁ RZECZY
Nieruchomości: grunty, budynki, nieruchomości
lokalowe
Ruchomości
Nieruchomościami są części powierzchni
ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot
własności (grunty), jak również budynki trwale z
gruntem związane lub części takich budynków ,
jeżeli na mocy odpowiednich przepisów
szczególnych stanowią odrębny od gruntu
przedmiot własności .
(art. 46 k.c.)
PRAWA RZECZOWE
Własność i ograniczone prawa rzeczowe
Lista praw rzeczowych:
Własność
Użytkowanie wieczyste
Użytkowanie
Służebności
Hipoteka
Zastaw
Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu
jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej
Posiadanie
TREŚĆ WŁASNOŚCI
Prawo podmiotowe bezwzględne, będące
najszerszą formą władania rzeczą
W granicach określonych przez ustawy i zasady
współżycia społecznego właściciel może, z
wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy
zgodnie ze społeczno-gospodarczym
przeznaczeniem swego prawa, w szczególności
może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy .
W tych samych granicach może rozporządzać
rzeczą.
(art. 140
k.c.)
Prawo: - posiadania
- używania
- rozporządzania
Ograniczenia prawa własności
WŁASNOŚĆ
Nabycie własności :
pierwotne (niezależne od praw poprzednika)
pochodne (zależne od praw poprzednika)
Własność i współwłasność ( łączna, w częściach
ułamkowych)
Ochrona własności
windykacyjna (żądanie wydania rzeczy)
negatoryjna (żądanie przywrócenia stanu
zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń)
(art. 222 k.c.)
FORMY WŁASNOŚCI
Typy i formy własności – wł.prywatna i publiczna
Wł. prywatna – os.fizyczne, os prawne,ułomne os.prawne
Wł.państwowa – pluralizm podmiotów własności
> Skarb Państwa – osoba prawna - zarząd stationes fisci
- trwały zarząd nieruchomości publ.jedn.org.
- nieruchomości rolne – Agencja Nieruchom
Rolnych >Państwowe osoby prawne – brak odpowiedzialności
SP za zobowiązania
Wł.samorządowa - osobowość prawna j.s.t.
– zarząd własny i oraz zarząd stationes municipi
> Gminne , powiatowe i wojewódzkie osoby prawne
> Mienie komunalne (samorządowe) – własność i inne prawa
majątkowe
> Brak odpowiedz. jedn. sam. za zobowiązania innych samorz.
osób prawn.
Użytkowanie wieczyste
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa
a położone w granicach administracyjnych
miast, oraz grunty SP położone poza tymi
granicami , lecz włączone do planu
zagospodarowania przestrzennego miasta i
przekazane do realizacji zadań jego
gospodarki, a także grunty stanowiące
własność jedn. samorządu terytorialnego lub
ich związków, mogą być oddawane w
użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i
osobom prawnym.
W przypadkach przewidzianych w przepisach
szczeg. przedmiotem użytk. wiecz.mogą być
także inne grunty SP, j.s.t. lub ich związków
(art.232 kc)
UŻYTKOWANIE
Rzecz można obciążyć prawem do jej używania i pobierania jej
pożytków (art.252 kc)
- funkcje alimentacyjne (osoby fizyczne), celem jest zaspokajanie
potrzeb tych osób i ich bliskich – prawo używania rzeczy i
pobierania pożytków z obowiązkiem zachowania substancji i
dotychczasowego przeznaczenia rzeczy
- funkcje gospodarczo-produkcyjne (osoby prawne) – prawo
używania rzeczy i pobierania pożytków, bez zastrzeżenia
zachowania substancji i przeznaczenia rzeczy; jeżeli użytk.
obejmuje zespół środków produkcji, użytkownik może w
granicach prawidłowej gospodarki zastępować poszczególne
składniki innymi (art.257 kc)
użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z
zasadami prawidłowej gospodarki
- prawo niezbywalne, zwykle: nieodpłatne, bezterminowe, można
ograniczyć do oznaczonej części nieruchomości i wyłączyć
oznaczone pożytki
SŁUŻEBNOŚCI
gruntowe i osobiste
Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela
innej nieruchomości (n. władnąca) prawem, którego
treść polega bądź na tym, że właściciel n.
władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie
z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że
właściciel nieruchomości obciążonej zostaje
ograniczony w możności dokonywania w stosunku
do niej określonych działań, bądź te na tym, że
właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno
wykonywać określonych uprawnień, które mu
względem nieruchomości władnącej przysługują…
(służebność gruntowa)
Może mieć na celu jedynie zwiększenie
użyteczności nieruchomości władnącej lub jej
oznaczonej części
(art.285 kc)
HIPOTEKA
Ust. z 6 lipca 1982r o księgach wieczystych i hipotece
W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można
nieruchomość obciążyć prawem na mocy którego wierzyciel
może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu
na to czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed
wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.
Warunki:
Wpis w księdze wieczystej
Zaspokojenie wg. przepisów o sądowym postępowaniu
egzekucyjnym
W razie podziału nieruchomości powstaje hipoteka łączna
Hipoteka kaucyjna
Hipoteka przymusowa
KSIĘGI WIECZYSTE
Ust. z 6 lipca 1982r o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej KW
- W razie niezgodności między stanem prawnym
nieruchomości ujawnionym w KW a rzeczywistym
stanem prawnym , treść księgi rozstrzyga na
korzyść tego, to przez czynność prawna z osoba
uprawnioną wg. treści księgi nabył własność lub
inne prawo rzeczowe.
Nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych, ani na
rzecz nabywcy w złej wierze
ZASTAW
W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności
można rzecz ruchomą obciążyć prawem, na mocy
którego wierzyciel będzie mógł dochodzić
zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją
stała się własnością i z pierwszeństwem przed
wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy,
wyjąwszy tych którym z mocy ustawy przysługuje
pierwszeństwo szczególne (
art. 306 k.c.)
Zastaw można ustanowić także dla zabezpieczenia
wierzytelności przyszłej lub warunkowej
Zastaw rejestrowy (Ust. z 6 grudnia 1996r)
POSIADANIE
Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten , kto nią
faktycznie włada jak właściciel (posiadacz
samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak
użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne
prawo z którym łączy się określone władztwo nad
rzeczą (posiadacz zależny) (
art.336 k.c.)
Dzierżyciel – kto faktycznie włada rzeczą za kogo
innego
Domniemania:
- posiadania samoistnego
ciągłości posiadania
zgodności ze stanem prawnym
Ochrona posiadania – roszczenia o przywrócenie
stanu poprzedniego i zaniechanie naruszeń