Indywidualne
poradnictwo edukacyjno-
zawodowe
dr Marian Piekarski
Indywidualne
poradnictwo edukacyjno-
zawodowe
dr Marian Piekarski
Indywidualna praca z uczniem
Jedna z form organizacji procesu
nauczania – uczenia się, która
umożliwia lepsze wykorzystanie
uzdolnień uczniów. Może być oparta na
indywidualnym programie zgodnym z
programem klasy, ale dopuszczającym
indywidualny (przyśpieszony) tok
opanowania treści programowych.
Nowacki T., Korabiowska-Nowacka K., Baraniak B., Nowy słownik pedagogiki pracy,
WSP TWP, Warszawa 1999.
2.07.21 23:02
2
3
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Podstawowe pojęcia:
1.
Doradztwo zawodowe;
2.
Poradnictwo zawodowe;
3.
Orientacja zawodowa;
2.07.21 23:02
4
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
DORADZTWO ZAWODOWE
pomoc polegająca na udzieleniu indywidualnej
porady zawodowej w kolejnych etapach
dokonywania wyboru typu szkoły, kierunku
kształcenia, zatrudnienia, przekwalifikowywania
się, ponownego zatrudnienia w przypadku
utraty pracy.
1.
Zmiana zawodu – dostosowanie do rynku pracy;
2.
Dostosowanie pracy do własnych predyspozycji
zawodowych;
3.
Dążenie do mistrzostwa w zawodzie – formy
doskonalenia i dokształcania w obrębie zawodu;
2.07.21 23:02
5
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
2.07.21 23:02
PORADNICTWO ZAWODOWE
system długofalowych i wieloetapowych działań
wychowawczych, towarzyszących jednostce w
trakcie jej rozwoju zawodowego. Obejmuje
całokształt zadań związanych z udzielaniem
pomocy młodzieży i dorosłym w
planowaniu, tworzeniu i rozwoju kariery
zawodowej, przynoszącej jednostce satysfakcję
i zawodowy sukces.
1. Gimnazjum;
2. Szkoły ponadgimnazjalne;
3. Uczelnie wyższe;
Wiedza naukowa – programy nauczania, opisy
zawodów, klasyfikacje zawodów, teczki zawodów,
literatura, itp.
6
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
ORIENTACJA ZAWODOWA
działania wychowawcze rodziców, szkoły i innych
osób, grup i instytucji - mające na celu
przygotowanie młodzieży do planowania kariery
zawodowej, których ważnym elementem jest
podejmowanie kolejnych decyzji wyboru zawodu i
szkoły.
1. Dom rodzinny;
2. Przedszkole;
3. Szkoła podstawowa;
Wiedza nienaukowa – potoczna.
2.07.21 23:02
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Poradnictwo indywidualne – metoda
koncentruje się na jednostce i polega na
organizowaniu spotkań doradcy zawodowego z
uczniem, które mają służyć rozwiązaniu jego
problemów. Efektem pracy indywidualnej z
uczniem jest wypracowanie IPEZ –
Indywidualnego Planu Edukacyjno –
Zawodowego;
2.07.21 23:02
7
Grupowe poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Poradnictwo grupowe – metoda polega na pracy
z grupą uczniów, którzy podczas
warsztatów zdobywają wiedzę na temat
własnych zasobów, sposobów podejmowania
decyzji, oferty edukacyjnej regionu, rekrutacji
pracowników i rynku pracy itp.;
2.07.21 23:02
8
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe - cele
Wykształcenie i rozwijanie u młodzieży umiejętności
rozpoznawania własnych zainteresowań, mocnych i
słabych stron, wartości, predyspozycji psychofizycznych
pod kątem wyboru zawodu;
Kształtowanie aktywnej postawy, sprzyjającej realizacji
celów edukacyjno-zawodowych;
Przygotowanie do samodzielnego podejmowania decyzji;
Udzielanie wsparcia i pomocy w sytuacjach trudnych,
związanych z planowaniem edukacji czy podjęciem pracy
zawodowej;
Konsultacje specjalistyczne – kierowanie na badania
medyczne, psychologiczne;
2.07.21 23:02
9
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Jakie czynniki wpływają na wybór szkoły i
zawodu?
2.07.21 23:02
10
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Czynniki wewnętrzne – związane bezpośrednio
z człowiekiem, jego indywidualnymi
cechami, rozwojem, z tym jaki jest;
2.07.21 23:02
11
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
2.07.21 23:02
12
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Czynniki zewnętrzne – znajdują się poza
człowiekiem, czynniki sytuacyjne, wpływające
na niego w większym bądź mniejszym stopniu,
ale które należy brać pod uwagę;
2.07.21 23:02
13
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
2.07.21 23:02
14
15
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Co na to młodzież szkoły ponadgimnazjalnej?
Wybrane wyniki badań na temat
wpływu doradcy zawodowego
na
kształtowanie planów życiowych.
Badania zostały
przeprowadzone
w Krakowie i Małopolsce jesienią 2007 roku wśród maturzystów:
szkół z doradcą zawodowym;
szkół bez doradcy zawodowego;
dużego miasta (ponad 100 tyś. mieszkańców);
małego miasta (ponad 10 tyś. mieszkańców);
gminy ( do 5 tyś. mieszkańców);
Łącznie 402 respondentów.
2.07.21 23:02
16
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Wpływ środowiska szkolnego na plany życiowe (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
17
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Wpływ środowiska rodzinnego na plany życiowe (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Wpływ rówieśników na plany życiowe (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
18
I próg egzaminacyjny
Młodzież kończy szkołę podstawową – kl. 6, 13
lat
Sprawdzian kompetencji
Wybór gimnazjum
2.07.21 23:02
19
II próg egzaminacyjny
Młodzież kończy gimnazjum – kl. 3, wiek 16 lat;
Egzamin gimnazjalny;
Wybór liceów ogólnokształcących,
profilowanych, techników, zasadniczych szkół
zawodowych;
2.07.21 23:02
20
III próg egzaminacyjny
Młodzież kończy szkołę ponadgimnazjalną – kl.
3 lub 4, wiek 19 lat;
Egzamin maturalny;
Wybór kierunku studiów stacjonarnych
Wybór kierunku studiów niestacjonarnych i
praca zawodowa;
Praca zawodowa;
2.07.21 23:02
21
22
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Triada porady zawodowej
2.07.21 23:02
23
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
PORADA ZAWODOWA
rozmowy prowadzone przez doradcę zawodowego
z osobą lub osobami poszukującymi pomocy podjęciu
decyzji edukacyjnej lub zawodowej.
Decyzja ta jest wynikiem złożonego procesu, w czasie
którego dojrzewa świadomość własnych możliwości
u osoby poszukującej pomocy jak i znajomość wachlarza
możliwości, które oferuje system edukacji, rynek pracy
i rozmaite zawody funkcjonujące w środowisku
społecznym.
2.07.21 23:02
24
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Porada zawodowa
– interakcja zachodząca między
radzącym się (uczeń, dorosły) a udzielającym porady
(doradca zawodowy).
Podstawą porady zawodowej są informacje o:
1.
Osobie, której udziela się pomocy, jej zainteresowaniach,
zdolnościach, cechach charakteru, temperamencie,
stanie zdrowia itp. na podstawie rozmowy, badań
testowych, badań lekarskich.
2.
Możliwościach kształcenia, treściach pracy w danym
zawodzie, wymaganiach stawianym kandydatom do
zawodu, możliwościach zatrudnienia, przekwalifikowania
się itp.
2.07.21 23:02
25
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Pytania do dyskusji:
1.
W jaki sposób w swojej pracy
„dochodzimy”
do
poradnictwa indywidualnego (rozmów z uczniami)
?
2.
Co wpływa na to, że uczniowie przychodzą lub nie
przychodzą do doradcy/pedagoga na rozmowę ?
3.
Czy lub jakie trudności mamy z rozmowami
doradczymi ?
2.07.21 23:02
26
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Opinie badanych na temat dostępności do doradcy i pedagoga (Źródło:
opracowanie własne)
2.07.21 23:02
Rodzaj
środowiska
Obliczenia
Szkoła z
doradcą
Szkoła bez
doradcy
Duże miasto
N= 120
Średnia x
sr
=
0,82=82%
0,58=58%
Odchylenie stand.
S
2
=
0,07
0,04
Wynik testu
T- Studenta
0,05
t
oblicz
0,05
t
oblicz
>
0,05
t
158
Są różnice w odpowiedziach
ankietowanych.
Małe miasto
N= 120
Średnia x
sr
=
0,97=97%
0,70=70%
Odchylenie stand.
S
2
=
0,03
0,05
Wynik testu
T- Studenta
0,05
t
oblicz
0,05
t
oblicz
>
0,05
t
158
Są różnice w odpowiedziach
ankietowanych.
Gmina
N= 120
Średnia x
sr
=
0,85=85%
0,85=85%
Odchylenie stand.
S
2
=
0,06
0,06
Wynik testu
T- Studenta
0,05
t
oblicz
0,05
t
oblicz
<
0,05
t
158
Nie ma różnic w odpowiedziach
ankietowanych.
27
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Formy pracy z doradcą zawodowym (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
28
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Udział młodzieży w rozmowach indywidualnych na temat swojej przyszłości
prowadzonych przez doradcę i pedagoga (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
29
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Ilość młodzieży korzystającej w szkole ponadgimnazjalnej z metod i narzędzi
badających predyspozycje zawodowe (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
30
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Ocena możliwości pomocy doradcy zawodowego w kształtowaniu planów
życiowych (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
31
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje planów życiowych wskazane przez badaną młodzież (Źródło:
opracowanie własne)
2.07.21 23:02
32
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Poradnictwo indywidualne
forma indywidualnej pomocy klientowi (uczeń, dorosły),
który znalazł się w trudnej sytuacji, traci w niej orientację
i nie potrafi sam poradzić sobie z jej rozwiązaniem.
Ogólne zasady poradnictwa indywidualnego:
1.
Przystępność treści i indywidualizowanie oddziaływań;
2.
Aktywizowanie klienta w czasie porady;
3.
Operatywność treści;
4.
Wiązanie teorii i praktyką;
5.
Dobrowolność korzystania z porady zawodowej;
2.07.21 23:02
33
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Proces doradczy
(wg. A. Kargulowej)
2.07.21 23:02
34
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Doradca zawodowy
– osoba zajmująca się profesjonalnie
doradztwem, poradnictwem i orientacja zawodową. Pomaga
osobom mającym problemy związane z edukacją do pracy,
z wykonywaniem pracy i tego następstwami, jej
poszukiwaniem lub w sytuacjach jej utraty.
W poradnictwie indywidualnym jest traktowany jako
pierwszy
człon podmiotu poradnictwa.
Kierunki pracy doradcy zawodowego w resorcie edukacji:
1.
Praca z uczniem;
2.
Praca z nauczycielami i szkolnym środowiskiem
pedagogicznym;
3.
Praca z rodzicami;
4.
Praca z środowiskiem pozaszkolnym (lokalnym);
2.07.21 23:02
35
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rolą doradcy zawodowego w szkole jest więc
przygotowanie i wspieranie uczniów w
podejmowaniu decyzji edukacyjno-zawodowych, które w
praktyce przekładają się na wybór zawodu, prowadzącej
do niego ścieżki kształcenia, planowanie, rozwój i
zarządzanie karierą zawodową.
Doradca zawodowy pomaga i wspiera uczniów w
konstruowaniu planów edukacyjnych i zawodowych przez
uświadamianie im tego, jakie wartości życiowe są dla nich ważne
i w jakiej hierarchii są ustawione oraz przez ukazanie tych
wartości w konkretnym zawodzie ze wszystkimi aspektami
społecznymi, ekonomicznymi i psychologicznymi tego zawodu.
2.07.21 23:02
36
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje poradnictwa i modele działalności doradcy
zawodowego
(wg. B. Wojtasik)
2.07.21 23:02
37
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje poradnictwa:
PORADNICTWO DYREKTYWNE – instrumentalne sterowanie
radzącym się przez doradcę ( w tej koncepcji uczeń jest
uznany za przedmiot poradnictwa).
PORADNICTWO LIBERALNE – zapewnienie przez doradcę
radzącemu się poczucia bezpieczeństwa i podmiotowości
w dochodzeniu do zmian, poprzez korzystanie z zabiegów
stymulujący rozwój jego „wewnętrznej” świadomości
i zwiększenie odwagi bycia dorosłym.
2.07.21 23:02
38
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
PORADNICTWO DIALOGOWE - wspólne rozwiązywanie
problemów w partnerskim dialogu doradcy i radzącego
się – dialogu opartym na refleksyjnej analizie sytuacji,
niejednokrotnie ujawniającej źródła ograniczeń
dotykających obu partnerów – oraz dochodzenie do
konsensusu i zbliżenia stanowisk.
2.07.21 23:02
39
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje doradców:
1.
Ekspert – jest typem pracującym stylem
autokratycznym. Świadomy własnych kompetencji i
uznaje siebie za specjalistę, którego opinia jest trafna i
cenna. Skupia się na problemie ucznia, który w relacji
z nim traktowany jest przedmiotowo. Stawia diagnozy i
wydaje ekspertyzy. Doradcę – eksperta nie interesuje
to, jaki użytek zrobi uczeń z uzyskanej porady. Kontakt
z nim jest raczej jednorazowy.
2.07.21 23:02
40
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje doradców:
2.
Informator – dysponuje dobrym dostępem do źródeł
informacji i znakomicie nimi operuje. Nawiązuje pełniejszą
relację z uczniem. W swoim działaniu uwzględnia
też cech osobowe ucznia, którego traktuje nie tylko jak
swoistego interesanta, ale jako osobę, której zobowiązany jest
do udzielenia pomocy. Pomimo to nie angażuje się w pomoc
uczniowi w wyjściu z trudnej sytuacji. Ogranicza się
do jedynie udzielenia rzeczowej i kompetentnej informacji
będącej teoretyczną odpowiedzią na zgłaszany problem.
2.07.21 23:02
41
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje doradców:
3.
Konsultant – reprezentuje styl poradnictwa dialogowego.
Kieruje swoją uwagę na ucznia i na jego problem. Tworzy
relacje partnerską i podejmuje współpracę. Pomoc nie jest
jednorazowym aktem, lecz procesem obejmującym wiele
spotkań. Zajmuje się nie tylko przekazywaniem i
analizowaniem wiedzy, ale wykazuje zainteresowanie
sytuacją ucznia i stara się go aktywizować do rozwiązania
problemu z którym przyszedł.
2.07.21 23:02
42
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje doradców:
4.
Splegliwy opiekun – zorientowany jest w większym
stopniu na ucznia niż na problem, który go dręczy.
Najważniejszy dla niego jest człowiek, któremu chce
udzielić wsparcia i bezinteresownej pomocy. Nie
nakazuje, nie poucza, lecz stwarza klimat opieki i
wsparcia. Daje uczniowi poczucie bezpieczeństwa
i samodzielności, ale przy tym asekuruje go,
sprzyja umacnianiu się i stymuluje do działania.
2.07.21 23:02
43
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rodzaje doradców:
5.
Leseferysta – doradca liberalny, zorientowany na klienta.
Jego rolą jest poprowadzenie ucznia w rozwiązywaniu
problemu, w wydobywaniu jego rzeczywistego sensu i
uwarunkowań. Nie sugeruje żadnych rozwiązań, lecz
pomaga w rozpoznaniu trudności, w zbieraniu danych,
którymi uczeń będzie rozporządzał przy samodzielnym
usuwaniu barier, na które natrafił. Uczeń sam podejmuje
wybór drogi rozwiązania swojego problemu.
2.07.21 23:02
44
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Postawa doradcy zawodowego:
1.
Wewnętrzna dwoistość;
2.
Pytanie o wierność zaprzeczających się norm;
Jaki jest ideał ?
Zdystansowana troskliwość
2.07.21 23:02
45
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Rola doradcy zawodowego:
1.
Bycie PIERWSZYM;
2.
Bycie DRUGIM;
3.
Bycie TRZECIM;
4.
Bycie CZWARTYM;
Jaki jest ideał ?
Bycie PIĄTYM
2.07.21 23:02
46
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Uczeń
radzący się, wspomagany, wspierany, ubiegający się o poradę,
zasięgający porady, klient.
W poradnictwie indywidualnym jest traktowany jako drugi
człon
podmiotu poradnictwa.
Jest to jednostka, która charakteryzuje się pewnymi trudnościami
w regulowaniu swoich stosunków ze światem zewnętrznym lub ze
samym sobą albo z jednym i drugim. Osoba, która ma obniżoną
umiejętność samodzielnego wyjścia z określonej sytuacji życiowej,
dla niej trudnej, nowej lub nie pewnej, ale która wobec niej i wobec
związanych z tym problemów przyjmuje postawę aktywną.
2.07.21 23:02
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe - uczeń
Zmiany fizyczne;
Dojrzewanie płciowe;
Zmiany psychiczne;
Konflikty na linii rodzice – dziecko;
Zmienna hierarchia wartości;
Poszukiwanie celu i sensu życia;
Poszukiwanie perspektyw dla siebie;
Utrata wiary w siebie;
Poczucie zagubienia i osamotnienia;
Niepowodzenia szkolne i towarzyskie;
2.07.21 23:02
47
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe - uczeń
E. H. Ericson – okres dorastania to kryzys
tożsamości.
Młody człowiek poszukuje odpowiedzi na pytania:
1.
Kim jestem ?
2.
Jaką rolę pełnię w życiu ?
Stara się osiągnąć integrację swojej przyszłości
z teraźniejszością i wyobrażeniem przyszłości.
2.07.21 23:02
48
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe - uczeń
Z Melosik – „globalny nastolatek”
1.
pragmatyczny;
2.
łatwo komunikuje się z otoczeniem
3.
jest tolerancyjny wobec różnic i odmienności;
4.
sceptyczny wobec zaangażowania społecznego;
5.
poddaje się kulturze popularnej;
6.
jego tożsamość kształtuje wszechobecna
konsumpcja;
2.07.21 23:02
49
50
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Strategie planowania przyszłości
(wg. M. Piorunek)
1.
Strategia kondensacji – zawężanie pola wyborów;
2.
Strategia addytywna – układanie puzzli;
3.
Strategia asekuracyjna – „lepszy wróbel w garści”;
4.
Strategia stochastyczna – wybór „na chybił trafił”
lub zdanie się na innych;
5.
Strategia temporyzacji – „przyjdzie czas, będzie
rada”;
6.
Strategia pasywna – „nie widzę dla siebie
perspektyw”;
2.07.21 23:02
51
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Postawy ucznia:
1.
Pielgrzym – w drodze;
2.
Turysta – płacę i wymagam;
3.
Włóczęga – nic nie można zrobić;
4.
Nie śpieszący się przechodzień - nie po to
wyszedłem, aby naprawiać świat;
2.07.21 23:02
52
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Postawy ucznia:
1.
Zdecydowany;
2.
Ciągle poszukujący;
3.
Niedoinformowany;
4.
Nieznający siebie;
5.
Nieadekwatny – „jakoś to będzie”;
6.
Niezdecydowany;
2.07.21 23:02
53
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Obawy (niepokoje) ucznia związane ze zwróceniem
się o pomoc
do doradcy zawodowego:
1.
Znalezienie się w roli „klienta”;
2.
Niepokój o ośmieszenie;
3.
Niepokój o kompetentne przedstawienie problemu;
4.
Niepokój o rozwiązywalność problemu;
5.
Niepokój o doświadczenie zawodu;
6.
Niepokój o koszty – podjęcie wysiłku;
2.07.21 23:02
54
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Pytania, które może zadawać sobie uczeń:
1.
Kto ?
Kim jest osoba, która mnie przyjmie ?
Czy jest to – biorąc pod uwagę moje potrzeby – właściwa
osoba ?
Co może dla mnie zrobić ?
Jaką postawę przyjmie ?
2.
Jak ?
Jaki przebieg będzie maiło spotkanie ?
Ile czasu będzie trwało ?
2.07.21 23:02
55
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Pytania, które może zadawać sobie uczeń:
3.
Co ?
Co konkretnie będziemy robić ?
Czy będę musiał wszystko wyjaśniać ?
4.
Dlaczego ?
Czemu będzie służyć to spotkanie ?
Czy osiągnę to, czego potrzebuję ?
Czy będzie to miało dla mnie jakieś skutki ?
2.07.21 23:02
56
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Przedmiot działania poradniczego
Problem – dotyczy ucznia i prowadzi do zaburzenia jego
stosunku
do siebie lub/i otoczenia.
Rodzaje problemów:
1.
Instrumentalne (wiedza, sprawności, umiejętności,
kompetencje społeczne – relacyjne);
2.
Egzystencjalne (poszukiwanie sensu życia, nauki, pracy,
ludzkiego działania, wartości, motywacji, emocji,
tożsamości);
2.07.21 23:02
57
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Poradnictwo indywidualne – przykładowa tematyka:
1.
Rozpoznanie własnych predyspozycji zawodowych
2.
Testy – badanie preferencji i skłonności zawodowych
3.
Bilans mocnych i słabych stron
4.
Planowanie dalszej edukacji
5.
Informacja o zawodach
6.
Metody aktywnego poszukiwania pracy
7.
Redagowanie dokumentów aplikacyjnych
8.
Rozmowa z pracodawcą
9.
Emigracja zarobkowa
10.
Własna firma – źródła finansowania
2.07.21 23:02
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe –
narzędzia diagnostyczne
Kwestionariusze zainteresowań
–
badają
indywidualne zainteresowania, preferencje, skłonności do
wykonywana określonych typów zajęć;
Testy uzdolnień
– określenie predyspozycji kandydata do
wykonywania konkretnych zadań;
Testy osobowości
– skupiają się na cechach osobowości i
zachowaniach ucznia;
Testy inteligencji
– badają różne obszary np. zdolność
logicznego myślenia, umiejętność posługiwania się liczbami;
2.07.21 23:02
58
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe –
materiały metodyczne
Zeszyty (zestawy) ćwiczeń;
Informatory edukacyjne np. szkoły
ponadgimnazjalne, wyższe uczelnie;
Opisy zawodów;
Poradniki;
Literatura;
2.07.21 23:02
59
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe –
multimedialne programy komputerowe
e-SzOK;
Gawrosz - młodzieżowe vademecum poszukiwania
pracy;
Piramida Kariery;
Potęga rozumu;
Własna firma;
Absolwent na rynku pracy;
Szkolenia na CD np. Sztuka wystąpień, Mowa ciała,
Zarządzanie czasem;
Filmy (CD, kasety) np. Lider – jak przewodzić
ludziom,
2.07.21 23:02
60
61
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Podstawową metodą pracy doradcy zawodowego
z indywidualnymi klientami (uczeń, student,
pracownik)
jest
Rozmowa Doradcza
2.07.21 23:02
62
Rozmowa doradcza
Rozmowa doradcza jest punktem wyjścia do dyskusji na
temat
przyszłości ucznia.
W jej wyniku doradca uzyskuje wszystkie informacje,
które:
są niezbędne dla oceny sytuacji ucznia ;
są niezbędne dla przebiegu jego dalszej edukacji lub
przyszłej kariery zawodowej, oceny jego stanu zdrowia
oraz zainteresowań lub oczekiwań dotyczących
następnych etapów nauki, zawodu i zatrudnienia;
2.07.21 23:02
63
Rozmowa doradcza
Rozmowa jest wymianą w sytuacji społecznej między nadawcą
i odbiorcą. Ma ona charakter naturalny, bezpośredni oraz
spersonalizowany.
Pedagogika – rozmowa jako relacja interpersonalna dotycząca
nauczyciela i ucznia, wymiana myśli za pomocą słów między
nauczycielem i uczniem.
W poradnictwie indywidualnym rozmowa doradcza jest
sytuacją,
w której element kształcący i sprawnościowy przypisywany
jest
doradcy, a jej zadaniem jest stymulowanie własnej aktywności
ucznia.
2.07.21 23:02
64
Rozmowa doradcza
Wymogi formalne:
1.
Czas trwania;
2.
Miejsce rozmowy;
3.
Pytania doradcy;
4.
Informacje o uczniu;
5.
Informacje dla ucznia (cele krótko - i długoterminowe,
alternatywy rozwiązań);
2.07.21 23:02
65
Rozmowa doradcza
Prowadzenie rozmowy doradczej (etapy):
Etap 1 Zdefiniowanie problemu przez ucznia.
nawiązanie kontaktu pomiędzy doradcą a uczniem;
słowna i niesłowna zachęta do rozmowy;
obszerny opis problemu przez ucznia;
emocjonalne nastawienie do problemu przez doradcę i
ucznia;
2.07.21 23:02
66
Rozmowa doradcza
Etap 2 Zdefiniowanie celów porady z punktu widzenia
ucznia
i doradcy.
uczeń na bazie swojej wiedzy i zasobów definiuje cele, z
którymi przyszedł do doradcy;
doradca uwzględniając warunki ucznia i swoje możliwości
określa zakres pomocy w rozwiązaniu problemu;
2.07.21 23:02
67
Rozmowa doradcza
Etap 3 Zawarcie „umowy doradczej”.
wyrażenie zgody przez ucznia na propozycje doradcy
dotyczące celów, terminów, zdań i priorytetów;
Etap 4 Analiza „deficytów informacji”.
określenie deficytów (braków) informacji na temat ucznia;
zdefiniowanie celów i zadań na następne dni, następne
spotkanie;
postawienie pierwszych hipotez;
2.07.21 23:02
68
Rozmowa doradcza
Etap 5 Diagnoza.
stwierdzenia faktów na temat sytuacji ucznia;
próba określenia przyczyn;
prognoza – np. IPD;
Etap 6 Wypracowanie alternatyw postępowania.
kilka propozycji rozwiązania problemu ucznia;
Etap 7 Podsumowanie.
skutki pozytywne i negatywne;
Wypełnienie formularzy i ustalenie terminu następnego spotkania;
2.07.21 23:02
69
Rozmowa doradcza
Procedury stosowane w rozmowie doradczej:
1.
Zachęta do mówienia;
2.
Pytania otwarte i zamknięte;
3.
Parafraza;
4.
Refleksja uczuć;
5.
Pozytywne wzmocnienie;
6.
Podsumowanie;
2.07.21 23:02
70
Rozmowa doradcza
Reguły i zasady prowadzenia rozmowy doradczej:
Przygotuj się do rozmowy;
Rozmowę prowadź językiem zrozumiałym dla ucznia;
Zachęcaj do rozmowy stosując komunikacje werbalną i niewerbalną;
Słuchaj !
Parafrazuj wypowiedzi ucznia;
Nie śpiesz się;
Cisza jest konstruktywna;
Nie angażuj się emocjonalnie;
2.07.21 23:02
Ćwiczenie w grupach
Grupa 1
Karta analizy
rozmowy
doradczej z
Gimnazjalistą.
Szablon, formularz, wzór
dokumentu do
przeprowadzenia rozmowy
doradczej
Grupa 2
Karta analizy
rozmowy
doradczej z
licealistą
Szablon, formularz, wzór
dokumentu do
przeprowadzenia rozmowy
doradczej
2.07.21 23:02
71
72
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Informacja zwrotna w rozmowie doradczej
Informacja zwrotna to proces, w trakcie którego informacje
o rezultatach działań są komunikowane ich wykonawcom.
co jest dobrze;
co trzeba poprawić/zmienić;
jeżeli nastąpi poprawa/zmiana, to jaki będzie tego efekt;
2.07.21 23:02
73
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Jaka jest perspektywa na przyszłość pracy doradcy
zawodowego ?
2.07.21 23:02
74
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Ocena potrzeby pracy doradcy zawodowego w szkole ponadgimnazjalnej wg
młodzieży ze szkoły bez doradcy (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
75
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Wpływ środowiska rodzinnego na plany życiowe (Źródło: opracowanie własne)
2.07.21 23:02
76
Indywidualne poradnictwo edukacyjno-zawodowe
Dziękuję za uwagę.
mp.krakow@interia.pl
2.07.21 23:02
77
Rozmowa doradcza
2.07.21 23:02
78
Rozmowa doradcza
2.07.21 23:02
79
Rozmowa doradcza
2.07.21 23:02