Maści/pasty/czopki
Receptura ćwiczenie nr 2
Maści/pasty/czopki
Receptura ćwiczenie nr 2
Maści
-- To preparaty półstałe do użytku zewnętrznego
o konsystencji smalcu, miękkie, dające się
łatwo wcierać w skórę, błony śluzowe lub rany
---Ich zadaniem jest przeniesienie zawartych w
nich substancji leczniczych na powierzchnię
ciała /maści lecznicze/ lub izolowanie tej
powierzchni od wpływu czynników
zewnętrznych/maści ochronne/, bądź też
spełnienie obu tych zadań
Maści
• W skład maści wchodzą : substancje czynne,
substancje pomocnicze i podłoże
Podłoża- powinny posiadać odpowiednią
konsystencję, rozmiękać w temp. ludzkiego
ciała, łatwo mieszać się ze środkami
leczniczymi, utrzymywać środek leczniczy w
stałym rozproszeniu, nie reagować z lekiem i
czynnikami zewnętrznymi, nie powodować
uczuleń ani podrażnień
Podłożami do wyrobu maści
są:
1.Wazelina żółta = Vaselinum flavum
2. Wazelina biała =Vaselinum album
3. Parafina ciekła =Paraffinum
liquidum
/ do zmiękczenia zbyt twardej maści/
4.Parafina stała = Paraffinum solidum
/ w celu utwardzenia zbyt miękkich maści/
Podłożami do wyrobu maści
są:
Parafiny nie reagują z lekami , nie
ulegają zepsuciu, nie wchłaniają
się przez skórę, nie wiążą wody
/ izolują skórę przed działaniem
czynników drażniących/
Podłożami do wyrobu maści
są:
5. Podłoża glicerydowe: a/ smalec
wieprzowy = Adeps suillus; b/ tłuszcz
wełny owczej = Adeps lane /lanolina/
.
Dobrze się wchłaniają ale jełczeją
6. Lekobaza –jako emulsja O/W
(ok.70%wody) lub W/O ( do 30%
wody)—zawiera różne typy
emulgatorów
Maści sporządza się przez rozpuszczenie,
zawieszenie lub zemulgowanie środka
leczniczego w podłożu maściowym
Jako opakowania stosowane są pudełka z tworzywa
sztucznego /Scatula/ lub tuby cynkowe / Tuba
stannata/
Maści dzielimy na :
1/epidermalne – działają na powierzchnię skóry np.
maści osłaniające : Paraffinum unguentum ;
maści dezynfekujące np. Nitrofurazonum ung.;
Dermatolum ung.; Sulfathiazolum ung.
2/ endodermalne – poprzez skórę działają na
głębsze warstwy skóry: Allantoinum ung.;
Hydrocortisonum ung.; Camphoratum ung.
3/ diadermalne – substancje czynne wchłaniają się
przez skórę i działają ogólnoustrojowo: Nitrocard
ung.; Stilbestrolum ung.
Zapisując maść pamiętaj aby:
- Podać nazwy łacińskie substancji
leczniczych /w dopełniaczu/
- Określić stężenie substancji czynnych
- Że substancje proszkowe mogą stanowić
tylko do 20% całkowitej masy zapisanej
maści
- Określić rodzaj podłoża
- Ustalić ogólną ilość maści / zwykle od 50
do 100g/
- W sygnaturze określić zastosowanie
Unguentum - Rp. unguenti; Rp. in
unguento
Maści do oczu =
unguenta ophtalmica
Maść do oczu = unguentum
ophthalmicum
Rp. in unguento ophthalmico
Maści do oczu = unguenta ophtalmica
Maści oczne przygotowuje się na podłożach
jałowych
1.Paraffinum liquidum -10,0
Lanolinum anhydricum -10,0
Vaselinum flavum – 80,0
2. Eucerinum pro oculi
3. Vaselinum album pro oculi
4. Vaselinum flavum pro oculi
Maści oczne sporządza się w
ilości 3-10g
Zapisz maść zawierającą 3% kwasu
bornego.
• 1/ Rp.
• Acidi borici 3,0
• Vaselini flavi ad 100,0
• M.f. unguentum
• Da ad scatulam
• S. zewnętrznie
POZOSTAŁE RECEPTY
1/ Zapisz 20 g maści zwierającej :
50mg siarczanu cynku (Zinci sulfas) i
2,0g ichtiolu ( Ammonium
bituminosulfonas)
2/ Zapisz 100g maści zawierającej: 5%
kwasu salicylowego ( Acidum salicylicum)
i 6 g wosku białego (Cera alba)
• 3/ Zapisz 100 g maści zawierającej w równych
częściach po 4 g Kwasu salicylowego (jw);
rezorcyny ( Resorcinolum) i 6g strąconej siarki
( Sulfur praecipitatus)
• 4/ 100g maści zawierającej w równych
częściach po 5 g kwasu benzoesowego
( Acidum benzoicum) , kwasu salicylowego
(Acidum salicylicum), bezwodną lanolinę
(Lanolinum anhydricum) i smalec ( Adeps
suillus)
5/ 20 g maści : 200 mg azotanu srebra
(Argenti nitras), 2g balsamu
peruwiańskiego (Balsamum peruvianum)
•
6/ 100g maści: 10% ichtiolu ( Ammonium
bituminosulfonas ); Lanolinę wodną
( Lanolinum hydricum)
•
7/ 2% maść detreomycynową
•
8/ jako unguenta protectiva ( maść ochronna)
Rp. 3,0 g tlenku cynku ( Zinci oxydum) ,12g
kwasu stearynowego ( Acidum
stearynicum), 12g oleju z oliwy ( Olivae
oleum)
9/ 5 g maści okulistycznej z 50 mg
detreomycyny i hydrokortizonu
( Detreomycinum; Hydrocortisoni)
10/ 10g maści okulistycznej z 1.000
000j.m. nystatyny ( Nystatinum)
11/ 0,5% maść okulistyczną z
erytromycyny
Rp. Erythromycini 0,5% unguenti
ophtalmici 10,0
bądź in unguento ophtalmico
Krem = cremor; kremy = cremores
Rp. cremoris bądź Rp. in cremore
Kremy są odmianą maści , które dzięki odpowiednio
dobranemu podłożu zawierają znaczne ilości wody
tworząc emulsje typu W/O
(do 30% wody)
Jako emulgatorów używa się: cholesterolu, wosku,
alkoholu stearylowego oraz monostearynianu glicerolu
Wyróżnia się kremy: kosmetyczne, lecznicze i ochronne
Kremów sporządza się w ilości 50-100g
Rp. 100g kremu zawierającego 40g 1%
roztworu kwasu bornego i 60 g
euceryny(Eucerinum)
• Rp. 50g kremu zawierającego 10g
azulanu , 3 krople olejku lawendowego
(Lavendulae oleum) uzupełnić
euceryną.
Pasty są to maści, które dzięki dużej zawartości
składników stałych charakteryzują się gęstszą
konsystencją, są bardziej higroskopijne
• Powinny zawierać nie mniej niż 25% sproszkowanych
substancji stałych / tlenek cynku = Zinci oxydum; talk =
Talcum; skrobia pszeniczna = Tritici Amylum; skrobia
ziemniaczana = Solani Amylum; glinka kaolinowa = Bolus
alba /
Rozróżniamy pasty miękkie- zawierające 25-30% składników
stałych;
pasty właściwe----------------30-60%-----------------------;
pasty twarde--------------------60-80%----------------------
Zapisywane są w ilości 50-100g
Pasta Rp. pastae lub Rp. in pasta
Zapisz tlenek cynku ( Zinci oxydum) jako
pastę
• 1/Rp. Zinci oxydi 30,0
Vaselini ad 100,0
M.f. pasta
D.S. zewnętrznie
• 2/ Rp. Zinci oxydi 30% pastae 100,0
S.
Mazidło= linimentum; mazidła = linimenta
Rp. linimenti lub Rp. in linimento
• Są płynną lub półpłynną postacią recepturową przeznaczoną
wyłącznie do użytku zewnętrznego
• Stosuje się głównie do wcierania w skórę i często łączy się z masażem
• Mazidła są roztworami; zawiesinami lub emulsjami które zawierają
tłuszcze, oleje roślinne, olejki eteryczne; mydła; substancje lecznicze
o działaniu drażniącym / amoniak, terpentyna, kamfora/
Mazidła w zależności od składu dzielimy na: 1/ olejne –olimenta
2/ mydlane –saponimenta
3/mydła amonowe –
vasolimenta
W postaci mazideł stosuje się głównie środki osłaniające/protectiva/;
zwiększające przekrwienie skóry / rubefacientia/;
przeciwreumatyczne /antirheumatica/; sciągające /adstringentia/
50-70% leku podanego doodbytniczo omija krążenie
wrotne /efektywne stężenie leku podanego tą drogą w
porównaniu z podaniem doustnym jest wyższe , dlatego w
tej formie podać 2/3 dawki doustnej/
Drogą doodbytniczą można podać leki rozkładające się w
kwaśnej treści żołądkowej bądź przykre w smaku
Czopki doodbytnicze recepturowe zapisujemy:
--metodą mnożenie =praescriptio multiplicata
--metodą dzielenia =praescriptio divisa
Przeciętna masa czopka to 1-3g a dla dzieci
zwykle to 1g
Praescriptio: Massae suppositorii quantum satis / mass.
supp.q.s./co oznacza –podłoża czopkowego ile trzeba
Zwyczajowo zapisuje się wielokrotność liczby 3 czopków
Czopek = suppositorium ; czopki = suppositoria
Rp. suppsitorium lub Rp. in suppositoris
Są stałą postacią leku przeznaczoną do wprowadzenia
do jam ciała
Zawierają podłożą lipidowe topiące się w temperaturze
ciała ludzkiego /masło kakaowe = Ccao butyri;
tłuszcz ustalony = Adeps solidus/
lub podłoża hydrofilowe rozpuszczające się w
wydzielinach błon śluzowych /masa żelatynowo-
glicrolowa = Gelatina glycerinata; lub glikol
polioksyetylenowy/
Ilość środków leczniczych nie powinna przekraczać 10-
30% ogólnej masy czopka
Czopek = suppositorium ; czopki = suppositoria
Rp. suppsitorium lub Rp. in suppositoris
Wyróżniamy :
1/czopki doodbytnicze = Suppositoria analia; Suppoitoria
rectalia/;
2/ dopochwowe = Suppositoria vaginalia
3/ docewkowe = Suppositoria urethralia lub inaczej
pręciki = Bacilli urethrales= Styli
urethrales
W postaci czopków doodbytniczych podajemy: leki o
działaniu miejscowym
/ściągające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne,
przeczyszczające/
lub
ogólonoustrojowym
/przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, spazmolityczne/
Zapisz najmniejsza dawkę
diklofenaku w czopku
Rp.
Voltaren 0,025
supp. anale lag. orig. 1
S. 1 czopek wieczorem do kiszki
stolcowej
Zapisz specyfik luminalu
w czopkach
Rp.
Luminalum 0,015
supp. anale No 10 (dziesięć
czopków)
S. 1 czopek podczas napadu
padaczki do kiszki stolcowej
Zapisz 12 czopków zawierających
fosforan kodeiny i chlorowodorek
papaweryny
:
Rp.
Codeini phosphatis 0,02
(dwadzieścia
miligramów)
Papaverini hydrochloridi0,04
Cacao Olei ad 2,0
M. f. supp. anal. D.t.d. No 12
D.S. W razie bólu 1 czopek do
kiszki stolcowej
Zapisz 12 globulek zawierających
Nystatynę i Metronidazol
Rp.
Nystatyni 100000 j
Metronidazoli 0,25
Cacao Ol. q.s
M.f. glob.vag. D. t.d.No 12
D.S. Dopochwowo 3 razy dziennie
po 1 globulce
Dziękuję