Choroby narządów 

dokrewnych

ZAMOŚĆ   2006

 

 

Endokrynologia - dział medycyny 

zajmujący się badaniem  anatomii, 

fizjologii i zaburzeń wytwarzania, 

sekrecji i działania hormonów 

wydzielanych przez gruczoły 

dokrewne 

 

 

HORMONY

Mechanizm działania:

-autokrynny

-parakrynny

-endokrynny

 

R

ola receptorów

 

 

Anatomia układu 

dokrewnego

• układ neuroendokrynny: 
     

ośrodkowy i 

obwodowy   

• klasyczny układ 
dokrewny

 

 

Podwzgórze

- Ernest Scharrer 1928-1931

- Andrew Schally i Roger Guillemin - 1969

 

 

Ujemne 

sprzężenie 

zwrotne

 

 

Podwzgórze - wydzielane neurohormony

- Wazopresyna (ADH)
- Oksytocyna
- Tyreoliberyna (TRH)
- Gonadoliberyna (GnRH lub LH-RH)
- Kortykoliberyna (CRH)
- Melanoliberyna (MSH-RH)
- Somatoliberyna (GH-RH)
- Somatostatyna (GHIH)
- Prolaktostatyna, Dopamina (PIH)
- Melanostatyna (MIH)

 

 

Podwzgórze - objawy uszkodzenia

- zaburzenia snu i czuwania
- zaburzenia termoregulacji
- zaburzenia łaknienia i pragnienia
- moczówka prosta
- objawy niedoczynności przedniego płata
   przysadki
- hiperprolaktynemia
- przedwczesne dojrzewanie płciowe
- ograniczenie pola widzenia
- objawy wzrostu ciśnienia śródczaszkowego

 

 

Podwzgórze - objawy uszkodzenia

Anorexia nervosa:
- wtórna niedoczynność przysadki
- zaburzenia metabolizmu obwodowego
   hormonów (mniej wydzielanych 
   metabolitów hormonów steroidowych)
- zaburzenia reaktywności tkankowej
   (niskie RR pomimo wysokiego poziomu
   angiotensyny)

 

 

Przysadka

Budowa anatomiczna:
- wymiary 12-15x8x3-8  mm

Tylny płat przysadki (Oksytocyna 
i Wazopresyna)
Przedni płat przysadki (Somatotropina (GH), 
Prolaktyna (PRL), Tyrotropina (TSH),
Lutropina (LU), Folitropina (FSH),
Kortykotropina (ACTH), Melanotropina (MSH)
Lipotropina (LPH)

 

 

Niedoczynność przedniego 
płata

- ACTH - wtórna niedoczynność 
kory    nadnerczy (jasne 
powłoki skórne,  astenia, 
hipotensja ortostatyczna, 
zasłabnięcia
- TSH- zła tolerancja zimna, 
sucha 

skóra, zaparcia, 

wypadanie 

włosów

Objawy uszkodzenia 

przysadki

 

 

Objawy uszkodzenia przysadki

Niedoczynność przedniego płata c.d.:
- LH, FSH - zahamowanie dojrzewania 

płciowego u dzieci, hipogonadyzm 
u dorosłych (zanik miesiączki, utrata
owłosienia łonowego i pachowego,
impotencja

- PRL - zahamowanie laktacji
- GH - niskorosłość
Długo utrzymujący się niedobór tych hormonów
to szybszy rozwój osteoporozy i miażdżycy

 

 

Objawy uszkodzenia 

przysadki

Nadczynność przedniego 
płata:
- PRL (40%) - prolaktynoma - 
zespół 

amenorrhoea-galactorrhoea u 

kobiet i impotencja u 

mężczyzn
- GH (20%) - objawy akromegalii
- ACTH (10%) - choroba 
Cuschinga
- FSH, LH, TSH wolne 
podjednostki 

ßFSH, ßLH, 

ßTSH (30%) - objawy

niedoczynności przysadki, a 

ßTSH

nadczynność tarczycy

 

 

Tarczyca

- anatomia

- fizjologia - T4, T3, Kalcytonina

- schorzenia: hormonalnie czynne
                      hormonalnie nieczynne
Nadczynność tarczycy
Niedoczynność tarczycy

 

 

- anatomia
- fizjologia  - parathormon (PTH polipeptyd
  zbudowany z 84 aminokwasów), uwalnianie 
  zależy od poziomu Ca zjonizowanego, 
  narządy docelowe nerki i kości
- schorzenia: 
Pierwotna nadczynność przytarczyc.
Wtórna nadczynność przytarczyc - 
hipokalcemia.
Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc.

Przytarczyce

 

 

Przytarczyce

- schorzenia c.d.:
Niedoczynność przytarczyc  - najczęściej po 
strumektomii
Rzekoma niedoczynność przytarczyc - defekt
 receptora nerkowego dla PTH

 

 

Choroby kory nadnerczy

Tomasz Addison - 1849r.

- anatomia i fizjologia: 
- warstwa kłębkowata - mineralokortykoidy
- warstwa pasmowata - glikokortykoidy
- warstwa siatkowata - androgeny i estrogeny

 

 

 

Choroby kory nadnerczy

Mineralokortykoidy  - utrzymanie stałej
objętości płynów ustrojowych, stężenia sodu, 
potasu oraz równowagi kwasowo-zasadowej.
Glikokortykoidy - metabolizm weglowodanów,
białek tłuszczów, gospodarka wodno-
-elektrolitowa, odpowiedź immuinologiczna
Androgeny i estrogeny: wpływ anaboliczny,
wpływ na okres dojrzewania, 
nadmiar - wirylizacja u kobiet.

 

 

 

Choroby kory 

nadnerczy

Nadczynność kory nadnerczy:
 - kortyzol zespół Cushinga - typowe

otłuszczenie tułowia, twarz okrągła,
zaczerwieniona, czerwone rozstępy
nadciśnienie, cukrzyca, osteoporoza
zaburzenia miesiączkowania

- aldosteron - zespół Conna - nadciśnienie

poliuria, polidypsja, miastenia, 
hipokaliemia

 

 

Choroby kory nadnerczy

Nadczynność kory nadnerczy c.d.:
 - zespoły wirylizacji - nadmierne wytwarzanie
słabych androgenów (dehydropiandrosteron 
i androstendion konwertujące do testosteronu)
 wirylizacja u dziewcząt, przedwczesne
dojrzewanie u chłopców, zahamowanie wzrostu
po 10 roku życia.

 

 

Choroby kory 
nadnerczy

Niedoczynność kory nadnerczy:
- zniszczenie 90% kory nadnerczy
Objawy:
- ciemne zabarwienie skóry - 
hiperpigmentacja -
   objaw dominujący
- podciśnienie ortostatyczne
- astenia - osłabienie, zmęczenie, 
- zaburzenia ze strony przewodu 
pokarmowego-
   brak apetytu
- hipoglikemia

 

 

Choroby rdzenia nadnerczy

Guz chromochłonny - (pheochromocytoma):
- w 80% w nadnerczu, w 10% guz złośliwy
- wydziela dopaminę, noradrenalinę i 

adrenalinę 

Objawy:
- nadciśnienie tętnicze utrwalone lub napadowe
- napadowy ból głowy, bicie serca, lęk
- wzmożona potliwość
Ćwiczenia rehabilitacyjne jako możliwa
przyczyna napadu.